Hayot Foundation loyihasi
Oʻz
Terminologik

Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati

Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати

Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.

Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g oʻ gʻ sh ch
Качественное стихосложение

tonik sheʼr tuzilishi

Kakofoniya

kakofoniya. Sheʼrdagi ayrim tovushlarning mos kelmasligi natijasida yuzaga keluvchi tovus…

Каламбур

soʻz oʻyini, qochiriq

Каламбурная рифма

Soʻz oʻyiniga, omonimlarning ohangdoshligiga asoslangan va komik, hazilomuz maqsadni koʻz…

Календарная поэзия

Yil fasllari bilan bogʻliq boʻlgan urf-odatlarni tasvirlovchi xalq ogʻzaki ijodi asarlari…

Калька

Soʻz yoki iborani bir tildan ikkinchi tilga soʻzma-soʻz, aynan tarjima qilish. Bunda ayna…

Каллиграфия

xattotlik; kalligrafiya

Канонический текст

Tekstologiyada avtor tomonidan qayta ishlangan mazkur asarning boshqa qoʻl yozmalari bila…

Кант или канта

Dabdabali xarakterdagi ohangi jihatdan psalma (q.)larga, mazmunan oda (q.)larga yaqin qad…

Кантата

Yakkaxon ashulachilar, xor va orkestrga moʻljallangan tantanali va lirik-epik xarakterdag…

Кантилена

Oʻrta asrlardagi Gʻarbiy Yevropa sheʼriyatining bir turi: qoʻshiq uchun moʻljallangan kic…

Канцеляризмы

Badiiy adabiyotda obrazni individuallashtirishda uslub vositalari sifatida ish qogʻozlari…

Карикатура

Kishilardagi besoʻnaqay xatti-harakat atayin boʻrttirilgan yoki kamsitib kichraytirilgan …

Картина

surat; lavha; manzara; tasvir (risunok)

Каса

Oʻrta asrlar koreys poeziyasining asosiy janrlaridan biri boʻlib, u band tuzilishiga ega …

Касыда

Arab, fors-tojik va turkiy xalqlar klassik adabiyotidagi lirik turga mansub sheʼriy janrl…

Каталектический стих

Oxirida biror urgʻu tushirib qoldirilgan stopa bilan tugallanuvchi sheʼriy misra., katale…

Каталектика

sheʼrning ritmik tugallanmasi — klauzulasini va undan keyin keluvchi urgʻusiz hijolarni o…

Катарсис

Estetikaga oid terminlardan biri boʻlib, asar qahramonining fojiasi, xatti-harakati taʼsi…

Катастрофа

Antik tragediyalarda oʻzidan soʻnggi voqealar rivojini boshlab beruvchi kutilmagan voqean…

Катахреза

Hozirgi poetikada zid koʻchimlarga nisbatan qoʻllaniladigan termin. Kataxreza aniqlovchin…

Катрен

Bu termin chegaralangan maʼnoda faqat tugal mazmun ifodalovchi mustaqil toʻrtliklarga nis…

Казацкие летописи

Ukrain xalqining 1648—1654 yillarda Bogdan Xmelnitskiy boshchiligida olib borgan ozodlik …

Киклические поэмы

Gomer davridan keyingi, yaʼni eramizdan avvalgi VI—V asrlarda yaratilgan mifologik mazmun…

Кинематографический сценарий

Kinofilm uchun yozilgan asar., kinematografiya ssenariyasi, kinematografik ssenariy

Кинолениниана

Kinoshunoslikda keyingi yillarda paydo boʻlgan termin boʻlib, u bashariyatning buyuk dohi…

Киноновелла

kinonovella, kinohikoya. Kinoshunoslikning oʻziga xos termini boʻlib, 20- yillarda bu ter…

Киноповесть

Kinoshunoslikning oʻziga xos terminlaridan biri boʻlib, kinonovellaga nisbatan murakkab v…

Кинороман

Kino sanʼatidagi alohida janrlardan birining kinoshunoslikdagi nomlanishi boʻlib, bu term…

Киносценарий

Kinofilm yaratishga moʻljallab yozilgan adabiy dramaturgiya asari. Kino asari sintetik xa…

Kitʼa

qitʼa. Sharq xalqlari klassik poeziyasida keng tarqalgan, ikki yoki undan ortiq juft misr…

Классическая литература

Oʻtmishning va hozirgi zamonning gʻoyaviy-badiiy jihatdan yuksak, namuna boʻla oluvchi ad…

Классик

klassik. Keng maʼnoda adabiyot, sanʼat va fanning turli sohalaridagi eng atoqli namoyanda…

Классицизм

klassitsizm. XVII asrning boshlarida Yevropa mamlakatlari adabiyoti va sanʼatida yuzaga k…

Клаузула

klauzula. Sheʼriy misralardagi eng oxirgi urgʻudan keyin keluvchi va misrani yakunlovchi …

Клерикальная литература

Din, bidʼat va xurofotni targʻib etuvchi adabiyot., klerikal adabiyot, diniy adabiyot

Климакс

klimaks. Stilistik figuralardan biri boʻlmish gradatsiya (q.)ning bir turi: sheʼriy yoki …

Кобзарь

qoʻbuzchi. Ukrain xalq qoʻshiqchisi. Qoʻbuzchi xalq cholgʻu asbobi — qoʻbuz (bandura) cha…

Кода

koda. Qatʼiy hajm bilan belgilangan sheʼriy janrlar oxirida xulosa sifatida keladigan bir…

Колыбельная песня

Bolalar folklori janrlaridan biri boʻlib, bolalarni uxlatish uchun ona-, alla, beshik qoʻ…

Количественное или метрическое стихосложение

metrik sheʼr tuzilishi...

Коллективное творчество

kollektiv ijod. Badiiy ijodga xos tushunchani ifodalovchi termin boʻlib, ikki xil maʼnoda…

Коллизия

kolliziya. Badiiy asarda xarakterlarning oʻzaro kurashi, sharoit va xarakterlar oʻrtasida…

Коломыйка

kolomiyka. Ukrain xalq qoʻshiqlaridan birining nomi. Kolomiykalar har biri oʻn toʻrt hijo…

Колон

Logik urgʻu olgan, maxsus pauzalar bilan ajralib turuvchi nutqning ritmik-intonatsion bir…

Колорит

Badiiy asarda tasvirlangan oʻziga xos xususiyatlar, urf-odatlar va qiliqlar., kolorit

Кольцо

takroriy doira. Epik asarning boshlanishidagi ayrim epizodlarning asar oxirida takror kel…

Колядки или коляды

kolyadkalar

Комедия

komediya. Dramatik turga mansub janrlardan biri boʻlib, bunda voqealar, xarakterlar, koll…

Комедия масок

Uygʻonish davridagi italyan xalq teatri koʻrinishlaridan biri boʻlib, professional aktyor…