Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати

Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати

Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.

Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.

Алифбо кўрсаткичи

Саджъ

Бадиий сўз санъатларидан бири бўлиб, у бир ёки бир неча гаплардаги айрим сўзларнинг …

садр

Сага

сага. Қадимги скандинавияликлар ва ирландларнинг қаҳрамонлик достони. Сагалар дастлаб қа…

Сапфическая строфа

Уч ўн бир ҳижоли сапфик мисра (—◡—— —//◡◡—◡—◡) дан ва бир адоний (—◡ ◡—◡) дан иборат ан…

Сапфический стих

сапфик шеър

Саркастический

истеҳзоли, саркастик. Бу термин сўз, кулгу ва асар характерини, ёзувчи услубини англат…

Сарказм

сарказм. Сатирик тасвирда фош этишнинг муҳим усулларидан бири: аччиқ заҳарханда, исте…

Сатира

сатира, ҳажв. Ижтимоий ҳаётдаги нуқсонларни, айрим шахс ёхуд социал гуруҳларга хос ка…

Сатирическая комедия

Комедиянинг бир тури. Ҳар қандай комедияда ё аччиқ ҳажв, ё енгил кулгу ҳукмронлик …

Сатирическая сказка

Халқ эртакларининг бир тури бўлиб, уларда золим хонлар, порахўр қозилар, хасис бойлар, …

Сатирический рассказ

Сатира жанрининг бир тури бўлиб, бундай ҳикояларда одатда ижтимоий ҳаётдаги жамият ма…

Сборник

тўплам. Турли авторларнинг ёки бир авторнинг турли хилдаги асарларини жамлаган бадиий, …

Считалка

Халқ оғзаки ижоди кўринишларидан бири, болаларнинг ўйинбоши шеъри. Саноқ одатда ўй…

Секстет

Олти мисрали шеър банди. Бу термин жуда кам қўлланилади., секстет

Секстина

Жуфт қофияланувчи, шарқ адабиётидаги мусаддас сингари олти мисрадан иборат шеър банд…

Семейно-бытовой роман

Романларнинг мазмунан фарқланадиган тури бўлиб, бундай романларда оилавий конфликтлар, и…

Семитизм

Араб ва қадимги яҳудий тилларидан қабул қилинган сўз, ибора ёки оборот. Семитизм терми…

Сентиментализм

ХВИИИ аср охирида Европа адабиётида пайдо бўлган адабий оқим. Сентиментализм феодал жа…

Сентиментальный роман

Сентиментализм руҳида ёзилган роман, сентиментал роман

Серединная рифма

ички қофия

Серия

Бир турдаги ёки бир-бирига узвий равишда боғланган асарлар мажмуаси. Масалан: илмий-ом…

Шарж

Ҳажвий ёки юмористик характердаги шеърий, қисман насрий асар бўлиб, унда бирор шахсг…

Шестистишие или секстина

Олти мисрадан иборат шеър. Олтилик қофияланиши жиҳатдан бир неча турларга бўлинади. …

Штрих

Бадиий асар воқеасига алоқадор айрим кичик ҳодисалар, моментлар., штрих

Шумка

Бир ёки бир неча тўртликлардан иборат бўлган ҳазиломуз украин халқ қўшиғи. Шумка …

Силлабический размер или силлабический стихотворный размер

Рус шеърияти учун силлабик ўлчов одатда 13 ҳижога тенг, ўзбек шеъриятида эса у ту…

Силлабический стих

Мисралардаги ҳижолар сонининг тенглигига асосланган шеър. Силлабик шеърлар рус поезияс…

Силлабическое стихосложение

Ҳижоларнинг бир хил такрорланиши туфайли туроқланадиган, урғули ва урғусиз бўғин-, с…

Силлабо-тонический стих

Ҳижолар ва урғуларнинг миқдори, тартиби билан белгиланадиган шеър. Қофиясиз силлабик-т…

Силлабо-тоническое слогоударное стихосложение

силлабик-тоник урғули-ҳижоли шеър тузилиши. Бу термин силлабик-тоник шеър тузилиши т…

Силлабо-тоническое стихосложение

силлабик-тоник шеър тузилиши. Ҳижолар ва урғуларнинг миқдори ҳамда тартиби билан белги…

Символ

символ, рамз. Метафора (қ.) нинг бир кўриниши бўлиб, шартли равишда кўчма маънода …

Символический образ

Қадимий Ўрта Осиё, Эрон ва Озарбайжонда яшаган кишилар яратган «Авесто» ёзма ёдго…

Символическое изображение

символик тасвир, рамзий тасвир

Символика

Тушунча ва ҳис-туйғуларнинг шартли белгилар, символлар ёрдамида ифодаланиши., симво…

Символистическая поэма

Рамзлар асосида яратилган поема. Франсуз символисти Стефан Малларме (1842—1898) нинг «Му…

Символизация

Символлар воситаси билан тасвирлаш, рамзларда мужассамлаштириш., символлаштириш

Символизм

символизм. ХИХ аср охири ва ХХ аср бошларида Франсия ва Россияда пайдо бўлган, дворя…

Синтагма

синтагма. Гап ичида бир-бирининг кетидан келиб, бир нафас билан айтиладиган сўзлар бири…

Синтаксические фигуры или стилистические фигуры

синтактик фигуралар, стилистик фигуралар ёки стилистик усуллар. Бадиий тасвирда ифодалил…

Синтаксис стиха

— шеър синтаксиси. Шеърда гап тузилишининг прозаик гап тузилишидан фарқланадиган синт…

Сирвента

сирвента. Х—ХВИ асрларда Франсияда тараққий этган трубадурлар поезиясининг адабий жанрл…

Система образов

образлар системаси. Бадиий асардаги бир-бири билан боғланган образлар гуруҳи. Образлар г…

Сицилиана

сицилиана. Биринчи, учинчи, бешинчи ва еттинчи; иккинчи, тўртинчи, олтинчи ва…

Ситуация

асар эпизодларида вужудга келадиган вазият. Бундан ташқари, ситуация дейилганда асарн…

Сжатый сюжет

Сюжет кўринишларидан бирини англатадиган шартли термин. Зич сюжетли асарларда экспо…

Скальд

Скандинавияда халқ қўшиқчиси. Скандинавия мамлакатлари — Швеция, Дания, Норвегий…

сканд.

скандинавча

сказ

нақл

Сказ

Баён, ҳикоя. Авторнинг сўзловчи номидан ҳикояси. А. М. Горкийнинг «Изергил кампир» ҳ…