Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati
Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати
Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.
Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.
Alifbo koʻrsatkichi
1916 yilda Gʻarbiy Yevropa adabiyoti va sanʼatida maydonga kelib, 1922 yilga qadar davom …
Дактический размерdaktil vazni
ДактильRus tonik sheʼriy sistemasidagi (q. Stixoslojeniye) uch hijoli stopalardan biri. Daktil b…
Дактилическая клаузулаBir urgʻuli va undan keyin keladigan ikkita urgʻusiz hijodan iborat klauzula — ritmik tug…
Дактилическая рифмаRus klassik sheʼr tuzilishidagi qofiya turlaridan biri. Daktil qofiya talabiga koʻra, qof…
ДастанOʻrta va Yaqin Sharq xalqlari, jumladan turkiy xalqlar ogʻzaki va yozma adabiyotidagi kat…
ДатировкаTekstologiya (q.) da biror asarning yozilgan yilini aniqlash. Sanalashtirish turlicha boʻ…
Дайна, дайняLatish va litva xalq qoʻshiqlari shu nom bilan yuritiladi. Daynalar oʻz xarakteri jihatid…
Декабристская поэзияRus dvoryan revolyutsionerlari vakillarining 1825 yil dekabr oyida chorizmga qarshi qoʻzg…
ДекадансXIX asrning oxiri va XX asrning boshlarida falsafa, estetika va sanʼatdagi tushkunlikni, …
Декады литератур народов СССРSovet respublikalari adabiyotlarining koʻrigi, SSSR xalqlari adabiyotlari oʻrtasidagi alo…
Детективная литератураBiror jinoiy ish bilan bogʻliq boʻlgan yashirin sirni mantiqiy jihatdan murakkab tahlil o…
ДецимаOʻn misradan iborat band tuzilishi. Detsima dastlab ispan poeziyasida yuzaga keldi va key…
Детская литератураBadiiy ijodning bolalarga bagʻishlangan qismi shu nom bilan yuritiladi. Bolalar adabiyoti…
Детский фольклорXalq ijodining bolalarga atalgan va bolalar tomonidan ijro etiladigan bir qismi. Bolalar …
ДевтерагонистQadimgi grek teatridagi uch asosiy aktyorlardan ikkinchi darajalisi shu nom bilan yuritil…
Действиеparda. (Sahna asarining tugallangan qismi; q. Akt)
Действующее лицоBadiiy asarda ishtirok etuvchi shaxslar asarning janr xususiyatlariga qarab turlicha miqd…
Диалектизмыbiror mahalliy, territorial dialektga, shevaga xos boʻlgan va umumxalq adabiy tiliga mans…
ДиалогIkki yoki undan ortiq shaxs orasidagi uzluksiz nutq shakllaridan biri. Dramada dialog dra…
ДиатрибаEramizdan avvalgi uchinchi asrda rim adabiyotida paydo boʻlgan adabiy janr: falsafiy-axlo…
Дидактическая литератураAxloqiy-taʼlimiy xarakterga ega boʻlgan badiiy asarlar. Didaktik adabiyot qadimgi grek ad…
Дидактическая поэзияIlmiy va axloqiy qoidalarni, pedagogik fikr va nasihatlarni faqat sheʼriy tarzda bayon et…
ДифирамбDastlab xudo Dionis haqida, keyinchalik boshqa xudolar hamda qahramonlar sharafiga aytilg…
ДилогияBir xil mazmun, tugal syujet, ishtirok etuvchilar bilan bogʻlangan ikki mustaqil asar. Di…
Динамическое развитие характераxarakterning dinamik oʻsishi. Bu koʻproq realistik adabiyotga xosdir. Realistik ada-
Динамика образаBadiiy asardagi obrazlarning asar davomida oʻsib, takomillashib borishi, obraz dinamikasi
ДипиррихийToʻrt qisqa hijodan iborat antik sheʼr stopasi (q. Antichnoye stixoslojeniye)., dipirrixiy
ДиподияBir kuchli ritmik urgʻu vositasida birlashgan antik sheʼr tuzilishidagi juft turoq. Baʼza…
Дисиллабическая рифмаIkki hijoli qofiya, disillabik qofiya
ДиспондейToʻrt choʻziq hijodan iborat antik sheʼr stopasi (q. Antichnoye stixoslojeniye)., dispond…
Диссонансdissonans yoki och qofiya. Qofiyaning faqat undosh tovushlarga asoslanishi va unli tovush…
Distixikkilik, distix. Antik poeziyada ikki misradan iborat boʻlgan band. Dastlab keng qoʻllani…
Диванdevon
ДихорийAntik sheʼr tuzilishida toʻrt hijodan iborat xorey stopasi, dixoriy
ДиямбAntik sheʼr oʻlchovi: toʻrt hijoli yamb stopasi, diyamb
ДжагатыQadimgi hind poeziyasining sheʼriy vazni: toʻrtinchi yoki beshinchi hijosi sezurali boʻlg…
ДневникBadiiy asar shakllaridan biri boʻlib, u yozuvchining oʻzi qatnashgan hayotiy voqea-hodisa…
Долгий слог и краткий слогMetrik sheʼr tuzilishidagi birliklar boʻlib, uzun va qisqa hijolar sheʼrshunoslikda oʻzig…
ДольникSheʼriy misralardagi urgʻularning miqdoriy tengligiga asoslangan sheʼr turi. Dolnik talab…
Достаточная рифмаtoʻq qofiya yoki toʻliq qofiya
ДохмийAntik sheʼr tuzilishida sakkiz mora (q.) — bir qisqa, ikki uzun, bir qisqa, doxmiy
ДойнаRumin hamda moldavan xalq lirik qoʻshiqlarining nomi., doyna
ДрамаDramatik turga mansub janrlardan biri. Dramaning oʻziga xos xususiyatlaridan biri uning s…
Драматический диалогdramatik dialog
ДраматизироватьBiror adabiy asarni drama shakliga solmoq, dramaga aylantirmoq., dramalashtirmoq
Драматургияbiror yozuvchi, xalq yoki davrning dramatik asarlari majmui, dramaturgiya
Древняя аттическая комедияEramizdan avvalgi V asrda Afina (Attika)da keng tarqalgan qadimgi grek komediyasi turlari…
Дружеский шаржdoʻstlik hazili
Дубейтdubayt, qoʻsh bayt yoki dubayta. Ikki bayt, toʻrt misradan iborat sheʼr: aruzning hazaji …