Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати

Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати

Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.

Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.

Алифбо кўрсаткичи

Качественное стихосложение

тоник шеър тузилиши

Какофония

какофония. Шеърдаги айрим товушларнинг мос келмаслиги натижасида юзага келувчи товус…

Каламбур

сўз ўйини, қочириқ

Каламбурная рифма

Сўз ўйинига, омонимларнинг оҳангдошлигига асосланган ва комик, ҳазиломуз мақсадни кўз…

Календарная поэзия

Йил фасллари билан боғлиқ бўлган урф-одатларни тасвирловчи халқ оғзаки ижоди асарлари…

Калька

Сўз ёки иборани бир тилдан иккинчи тилга сўзма-сўз, айнан таржима қилиш. Бунда айна…

Каллиграфия

хаттотлик; каллиграфия

Канонический текст

Текстологияда автор томонидан қайта ишланган мазкур асарнинг бошқа қўл ёзмалари била…

Кант или канта

Дабдабали характердаги оҳанги жиҳатдан псалма (қ.)ларга, мазмунан ода (қ.)ларга яқин қад…

Кантата

Яккахон ашулачилар, хор ва оркестрга мўлжалланган тантанали ва лирик-эпик характердаг…

Кантилена

Ўрта асрлардаги Ғарбий Европа шеъриятининг бир тури: қўшиқ учун мўлжалланган кик…

Канцеляризмы

Бадиий адабиётда образни индивидуаллаштиришда услуб воситалари сифатида иш қоғозлари…

Карикатура

Кишилардаги бесўнақай хатти-ҳаракат атайин бўрттирилган ёки камситиб кичрайтирилган …

Картина

сурат; лавҳа; манзара; тасвир (рисунок)

Каса

Ўрта асрлар корейс поезиясининг асосий жанрларидан бири бўлиб, у банд тузилишига эга …

Касыда

Араб, форс-тожик ва туркий халқлар классик адабиётидаги лирик турга мансуб шеърий жанрл…

Каталектический стих

Охирида бирор урғу тушириб қолдирилган стопа билан тугалланувчи шеърий мисра., катале…

Каталектика

шеърнинг ритмик тугалланмаси — клаузуласини ва ундан кейин келувчи урғусиз ҳижоларни о…

Катарсис

Эстетикага оид терминлардан бири бўлиб, асар қаҳрамонининг фожиаси, хатти-ҳаракати таъси…

Катастрофа

Антик трагедияларда ўзидан сўнгги воқеалар ривожини бошлаб берувчи кутилмаган воқеан…

Катахреза

Ҳозирги поетикада зид кўчимларга нисбатан қўлланиладиган термин. Катахреза аниқловчин…

Катрен

Бу термин чегараланган маънода фақат тугал мазмун ифодаловчи мустақил тўртликларга нис…

Казацкие летописи

Украин халқининг 1648—1654 йилларда Богдан Хмелницкий бошчилигида олиб борган озодлик …

Киклические поэмы

Гомер давридан кейинги, яъни эрамиздан аввалги ВИ—В асрларда яратилган мифологик мазмун…

Кинематографический сценарий

Кинофилм учун ёзилган асар., кинематография ссенарияси, кинематографик ссенарий

Кинолениниана

Киношуносликда кейинги йилларда пайдо бўлган термин бўлиб, у башариятнинг буюк доҳи…

Киноновелла

киноновелла, киноҳикоя. Киношуносликнинг ўзига хос термини бўлиб, 20- йилларда бу тер…

Киноповесть

Киношуносликнинг ўзига хос терминларидан бири бўлиб, киноновеллага нисбатан мураккаб в…

Кинороман

Кино санъатидаги алоҳида жанрлардан бирининг киношуносликдаги номланиши бўлиб, бу терм…

Киносценарий

Кинофилм яратишга мўлжаллаб ёзилган адабий драматургия асари. Кино асари синтетик ха…

Китъа

қитъа. Шарқ халқлари классик поезиясида кенг тарқалган, икки ёки ундан ортиқ жуфт миср…

Классическая литература

Ўтмишнинг ва ҳозирги замоннинг ғоявий-бадиий жиҳатдан юксак, намуна бўла олувчи ад…

Классик

классик. Кенг маънода адабиёт, санъат ва фаннинг турли соҳаларидаги энг атоқли намоянда…

Классицизм

классицизм. ХВИИ асрнинг бошларида Европа мамлакатлари адабиёти ва санъатида юзага к…

Клаузула

клаузула. Шеърий мисралардаги энг охирги урғудан кейин келувчи ва мисрани якунловчи …

Клерикальная литература

Дин, бидъат ва хурофотни тарғиб этувчи адабиёт., клерикал адабиёт, диний адабиёт

Климакс

климакс. Стилистик фигуралардан бири бўлмиш градация (қ.)нинг бир тури: шеърий ёки …

Кобзарь

қўбузчи. Украин халқ қўшиқчиси. Қўбузчи халқ чолғу асбоби — қўбуз (бандура) ча…

Кода

кода. Қатъий ҳажм билан белгиланган шеърий жанрлар охирида хулоса сифатида келадиган бир…

Колыбельная песня

Болалар фолклори жанрларидан бири бўлиб, болаларни ухлатиш учун она-, алла, бешик қў…

Количественное или метрическое стихосложение

метрик шеър тузилиши...

Коллективное творчество

коллектив ижод. Бадиий ижодга хос тушунчани ифодаловчи термин бўлиб, икки хил маънода…

Коллизия

коллизия. Бадиий асарда характерларнинг ўзаро кураши, шароит ва характерлар ўртасида…

Коломыйка

коломийка. Украин халқ қўшиқларидан бирининг номи. Коломийкалар ҳар бири ўн тўрт ҳижо…

Колон

Логик урғу олган, махсус паузалар билан ажралиб турувчи нутқнинг ритмик-интонацион бир…

Колорит

Бадиий асарда тасвирланган ўзига хос хусусиятлар, урф-одатлар ва қилиқлар., колорит

Кольцо

такрорий доира. Эпик асарнинг бошланишидаги айрим эпизодларнинг асар охирида такрор кел…

Колядки или коляды

колядкалар

Комедия

комедия. Драматик турга мансуб жанрлардан бири бўлиб, бунда воқеалар, характерлар, колл…

Комедия масок

Уйғониш давридаги италян халқ театри кўринишларидан бири бўлиб, профессионал актёр…