Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати

Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати

Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.

Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.

Алифбо кўрсаткичи

Палеография

Қадимги ёзувларнинг шакли, уларнинг ёзилиш ўрни ва вақтини белгиловчи ёрдамчи тар…

Палиндром

Чапдан ўнгга ва ўнгдан чапга ўқилганда айни бир хил маънони англатувчи шеър сатри …

Палиндром или палиндрон

палиндрон...

Паллита

Эрамиздан аввалги ИИИ—ИИ асрлардаги Рим комедияси; бу комедияда актёрлар ролларни грек…

Памфлет

Бирор ижтимоий тузум воқелик ёки сиёсий партия фаолияти, программаси устидан ўткир ҳ…

Памятка

Бирор ижодкорнинг кундаликлари, айрим тарихий шахс ҳамда воқеалар ҳақидаги хотиралари ё…

Панегерик

панегерик, мадҳия. Умумхалқ байрамларида бирор тарихий воқеалар муносабати билан ўткази…

Панторифма

панторифма. Шеърий мисраларнинг бир-бирига қофиядош ва вазндош бўлишига асосланган …

Пантун

пантун. Малайя халқ поезиясида ижтимоий-маиший темаларда ёзилган чалиш қофияли тў…

Папирология

папирология. ХИХ асрнинг охирги чорагида палеография (қ.) нинг бир тармоғи сифатида п…

Парадигма

парадигма, тақтиъ. Шеърий мисрани ҳижоларга қараб, унинг қайси вазнга алоқадорлигини ани…

Парадокс

парадокс. Умум томонидан қабул қилинган фикрдан кескин фарқ қиладиган ёки тўғри фикрга…

Парафраза

парафраза

Параллелизм

параллелизм. Поетик усуллардан бири бўлиб, икки ёки ундан ортиқ ҳодиса, нарсани ёнма-й…

Паремиология

Халқ оғзаки ижодиётининг мақол, матал, топишмоқ каби афористик жанрлари мажмуи;, парем…

Парная рифма

жуфт қофия, маснавий қофия. Шеъриятда қофияланувчи сўзларнинг банддаги ўрнига кў…

Пародия

пародия. Ҳажвнинг бир тури бўлиб, унда бирор ижодкор асари ёхуд ижодининг ярамас томо…

Пародийное произведение

пародиявий асар

Паронимы

Оҳангдошлиги туфайли бадиий нутқда кинояли равишда ишлатиладиган сўзлар., паронимлар

Партийность литературы

Бадиий адабиётнинг ғоявий-эстетик асоси бўлиб, бу тушунча бадиий ижоднинг қарама-қа…

Пасквиль

Бировни қоралаб, автори кўрсатилмай ёзилган асар. Пасквил прогрессив ижтимоий тараққиё…

Пастиччо

Бир ёки бир нечта авторларнинг асарларидан олинган парчалар асосида яратилган янги а…

Пастораль

ХИВ—ХВИИИ асрларда Европада кенг тарқалган адабий жанрлардан бири бўлиб, ўз характери …

Пасторелла или пастурелла

ХИИ—ХИВ асрлардаги франсуз куртуаз поезияси жанрларидан бири: деҳқонлар турмушига оид к…

Пауза

Нутқ давомида бир қадар тўхтаб ўтиш, тиним олиш. Пауза нутқнинг ҳамма тури — жонли со…

Пентаметр

Антик шеър тузилишида биринчи мисра гекзаметр (қ.) нинг қўшалоқлашиб кетишидан ва …

Пеон или пеан

Антик шеър тузилишида бир чўзиқ ва уч қисқа ҳижолардан — жами беш мора (қ.)дан ибор…

Перекрестная рифма

Тўртликнинг биринчи-учинчи ва иккинчи-тўртинчи мисраларининг қофиялари., чалиш …

Перенос

кўчириш

Перифраз или перифраза

Кўчим турларидан бири бўлиб, унда нарса ёки инсон ўз номи билан эмас, балки унга хос…

Перипетия

Адабий асар воқеалари ривожида кутилмаган ўзгариш ва мураккаблашишнинг юз бериши. М…

Персонаж

Бадиий асарда иштирок этувчи шахсларнинг жами., персонаж

Персонификация

Жонлантиришнинг бир тури бўлиб, бадиий асардаги бирор жонсиз предметга шахс сифатида м…

Пьеса

Драматик турга мансуб хилма-хил жанрдаги асарларнинг умумий номи, песа

Песенный стих

Бандларининг уйғунлиги, интонацион тугалланганлиги ва мусиқийлиги билан ажралиб турувч…

Песня

Мусиқали шеърий санъат тури. Фолклор ва ёзма адабиётдаги қўшиқ жанрлари бир-биридан …

Пейзажная лирика

Лирик турга мансуб жанрлардан бири: табиат манзаралари ва йил фаслларининг турли кўринис…

Пиррихий

Антик шеър тузилишида икки қисқа ҳижо (◡ ◡)дан иборат стопа; силлабик-тоник шеър тузил…

Плачи

Маросим поезиясига мансуб халқ оғзаки ижоди жанрларидан бири. Йиғилар туркий халқларда…

Плагиат

Ўзгаларнинг асарини ёки маълум қисмларини ўзиники қилиб кўрсатиш. Плагиатлик бадиий …

Плеоназм

Нутқда бир хил сўз ёки ибораларнинг такрор қўлланиши, такрор усули бўлиб, у ўз ўрн…

Плеяда

Бир даврда яшаб, адабиёт ва санъат соҳасида қалам тебратган сўз санъаткорлари гуруҳи.…

Поэтическая орфография

поетик орфография. Бадиий текстларда орфографик қоидалардан атайин чекиниш ҳодисаси.

Поэтика

поетика. Энг қадимий терминлардан бири бўлиб, у адабиёцҳуносликда турли даврларда турл…

Поэтизм

ХХ асрнинг 20-йилларида чех санъатида шаклланган оқим., поетизм

Поэзия

поезия, шеърият. 1. Илмий асарлардагидан фарқли ҳолда мазкур термин бадиий адабиёт ма…

Поговорка

матал

Полемическая литература

мунозаравий адабиёт

Полиметрия

Айни бир шеърий асарда турли вазнлар ёки бошқа стопаларнинг қўлланилиши., полиметрия

Полиптотон

Муайян сўзни бир неча марта такрорлашдан иборат риторик фигура, полиптотон