Плеоназм
русскийПлеоназм
(гр. pleonastos — ортиқчалик сўзидан)
Nutqda bir xil soʻz yoki iboralarning takror qoʻllanishi, takror usuli boʻlib, u oʻz oʻrniga qarab turlicha funksiyalar bajaradi. Bir maʼnoni ifodalovchi soʻz yoki birikma yoxud iboralarni takror qoʻllash baʼzan badiiy asarda ortiqcha qusur sifatida rol oʻynasa, baʼzan ijodkorning maqsadi bilan bogʻliq holda u yoki bu personaj nutqini tipiklashtirish, individuallashtirish maqsadida atayin badiiy vosita sifatida qoʻllaniladi. Sheʼriy asarda esa, biror fikrni taʼkidlash, shoir oʻz tuygʻularini koʻtarinki, taʼsirchan ifodalash maqsadida ham pleonazmlarga murojaat etadi. Sheʼriy pleonazm poetik pleonazm deb yuritiladi. H. Olimjonning «Rossiya» sheʼridagi Rossiya soʻzi shoirning Ona-Vatanga murojaati sifatida pleonazm vositasida ifodalangan: Rossiya, Rossiya, azamat oʻlka! Ey osmon singari bepoyon Vatan. Toʻldirgan chogʻda ham jahonni nurga Quyosh qucha olmas seni dafʼatan. Biroq sheʼriy asardagi har qanday takrorni ham ijobiy funksiya oʻtovchi poetik pleonazm hisoblab boʻlmaydi. Ayrim hollarda (bu koʻpincha yosh havaskor shoirlar ijodida koʻzga tashlanadi) shoir soʻzning sinonimik xususiyatlarini hisobga olmay, soʻzlarni takror qoʻllaydi. Bunday takrorlar badiiy asar qimmati va uning taʼsir kuchiga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi pleonazmlar hisoblanadi., pleonazm
Плеоназм
Koʻp soʻzlilik, bir maʼnoli va ortiqcha soʻzlarni oʻz ichiga olgan ifoda., Pleonazm