Проект Hayot Foundation
Ру
Терминологический

Толковый словарь литературоведческих терминов

Adabiyotshunoslik terminlarining ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻati

Xotamov, N.; Sarimsoqov, B. (1979). Adabiyotshunoslik terminlarining ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻati. Tashkent: Oʻqituvchi.

Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.

Алфавитный указатель

Все a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g oʻ gʻ sh ch
Палеография

Qadimgi yozuvlarning shakli, ularning yozilish oʻrni va vaqtini belgilovchi yordamchi tar…

Палиндром

Chapdan oʻngga va oʻngdan chapga oʻqilganda ayni bir xil maʼnoni anglatuvchi sheʼr satri …

Палиндром или палиндрон

palindron...

Паллита

Eramizdan avvalgi III—II asrlardagi Rim komediyasi; bu komediyada aktyorlar rollarni grek…

Памфлет

Biror ijtimoiy tuzum voqelik yoki siyosiy partiya faoliyati, programmasi ustidan oʻtkir h…

Памятка

Biror ijodkorning kundaliklari, ayrim tarixiy shaxs hamda voqealar haqidagi xotiralari yo…

Панегерик

panegerik, madhiya. Umumxalq bayramlarida biror tarixiy voqealar munosabati bilan oʻtkazi…

Панторифма

pantorifma. Sheʼriy misralarning bir-biriga qofiyadosh va vazndosh boʻlishiga asoslangan …

Пантун

pantun. Malayya xalq poeziyasida ijtimoiy-maishiy temalarda yozilgan chalish qofiyali toʻ…

Папирология

papirologiya. XIX asrning oxirgi choragida paleografiya (q.) ning bir tarmogʻi sifatida p…

Парадигма

paradigma, taqtiʼ. Sheʼriy misrani hijolarga qarab, uning qaysi vaznga aloqadorligini ani…

Парадокс

paradoks. Umum tomonidan qabul qilingan fikrdan keskin farq qiladigan yoki toʻgʻri fikrga…

Парафраза

parafraza

Параллелизм

parallelizm. Poetik usullardan biri boʻlib, ikki yoki undan ortiq hodisa, narsani yonma-y…

Паремиология

Xalq ogʻzaki ijodiyotining maqol, matal, topishmoq kabi aforistik janrlari majmui;, parem…

Парная рифма

juft qofiya, masnaviy qofiya. Sheʼriyatda qofiyalanuvchi soʻzlarning banddagi oʻrniga koʻ…

Пародия

parodiya. Hajvning bir turi boʻlib, unda biror ijodkor asari yoxud ijodining yaramas tomo…

Пародийное произведение

parodiyaviy asar

Паронимы

Ohangdoshligi tufayli badiiy nutqda kinoyali ravishda ishlatiladigan soʻzlar., paronimlar

Партийность литературы

Badiiy adabiyotning gʻoyaviy-estetik asosi boʻlib, bu tushuncha badiiy ijodning qarama-qa…

Пасквиль

Birovni qoralab, avtori koʻrsatilmay yozilgan asar. Paskvil progressiv ijtimoiy taraqqiyo…

Пастиччо

Bir yoki bir nechta avtorlarning asarlaridan olingan parchalar asosida yaratilgan yangi a…

Пастораль

XIV—XVIII asrlarda Yevropada keng tarqalgan adabiy janrlardan biri boʻlib, oʻz xarakteri …

Пасторелла или пастурелла

XII—XIV asrlardagi fransuz kurtuaz poeziyasi janrlaridan biri: dehqonlar turmushiga oid k…

Пауза

Nutq davomida bir qadar toʻxtab oʻtish, tinim olish. Pauza nutqning hamma turi — jonli so…

Пентаметр

Antik sheʼr tuzilishida birinchi misra gekzametr (q.) ning qoʻshaloqlashib ketishidan va …

Пеон или пеан

Antik sheʼr tuzilishida bir choʻziq va uch qisqa hijolardan — jami besh mora (q.)dan ibor…

Перекрестная рифма

Toʻrtlikning birinchi-uchinchi va ikkinchi-toʻrtinchi misralarining qofiyalari., chalish …

Перенос

koʻchirish

Перифраз или перифраза

Koʻchim turlaridan biri boʻlib, unda narsa yoki inson oʻz nomi bilan emas, balki unga xos…

Перипетия

Adabiy asar voqealari rivojida kutilmagan oʻzgarish va murakkablashishning yuz berishi. M…

Персонаж

Badiiy asarda ishtirok etuvchi shaxslarning jami., personaj

Персонификация

Jonlantirishning bir turi boʻlib, badiiy asardagi biror jonsiz predmetga shaxs sifatida m…

Пьеса

Dramatik turga mansub xilma-xil janrdagi asarlarning umumiy nomi, pesa

Песенный стих

Bandlarining uygʻunligi, intonatsion tugallanganligi va musiqiyligi bilan ajralib turuvch…

Песня

Musiqali sheʼriy sanʼat turi. Folklor va yozma adabiyotdagi qoʻshiq janrlari bir-biridan …

Пейзажная лирика

Lirik turga mansub janrlardan biri: tabiat manzaralari va yil fasllarining turli koʻrinis…

Пиррихий

Antik sheʼr tuzilishida ikki qisqa hijo (◡ ◡)dan iborat stopa; sillabik-tonik sheʼr tuzil…

Плачи

Marosim poeziyasiga mansub xalq ogʻzaki ijodi janrlaridan biri. Yigʻilar turkiy xalqlarda…

Плагиат

Oʻzgalarning asarini yoki maʼlum qismlarini oʻziniki qilib koʻrsatish. Plagiatlik badiiy …

Плеоназм

Nutqda bir xil soʻz yoki iboralarning takror qoʻllanishi, takror usuli boʻlib, u oʻz oʻrn…

Плеяда

Bir davrda yashab, adabiyot va sanʼat sohasida qalam tebratgan soʻz sanʼatkorlari guruhi.…

Поэтическая орфография

poetik orfografiya. Badiiy tekstlarda orfografik qoidalardan atayin chekinish hodisasi.

Поэтика

poetika. Eng qadimiy terminlardan biri boʻlib, u adabiyotshunoslikda turli davrlarda turl…

Поэтизм

XX asrning 20-yillarida chex sanʼatida shakllangan oqim., poetizm

Поэзия

poeziya, sheʼriyat. 1. Ilmiy asarlardagidan farqli holda mazkur termin badiiy adabiyot ma…

Поговорка

matal

Полемическая литература

munozaraviy adabiyot

Полиметрия

Ayni bir sheʼriy asarda turli vaznlar yoki boshqa stopalarning qoʻllanilishi., polimetriya

Полиптотон

Muayyan soʻzni bir necha marta takrorlashdan iborat ritorik figura, poliptoton