Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати

Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати

Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.

Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.

Алифбо кўрсаткичи

Мадригал

Рус классик шеъриятидаги ҳажми унча катта бўлмаган мақтов мазмунига эга шеър тури. М…

Магистрал

Сонетлар гулдастаси (қ. Венок сонетов) даги олдинги ўн тўрт сонетни бирлаштирувчи, ху…

Макароническая поэзия

Ажнабий сўзларни (варваризмларни) кўплаб киритиш натижасида яратилган кулгили сатирик…

Макта

Шарқ поезиясидаги ғазал, қасида каби шеърий жанрлар охиридаги якунловчи байт. Адаби…

Малая цезура

Мисрадаги сўзларни бир-биридан ажратадиган сезура (қ.)., кичик сезура

Манасчи

Бир неча минглаб мисралардан иборат қирғиз халқ қаҳрамонлик эпосини ёддан билувчи ва …

Маринизм

ХВИИ асрда Италияда Ж. Марино номи билан боғлиқ бўлган адабий оқим; бу оқим тарафдорла…

Марш

Ҳарбий сафда юришга мослаб ёзилган кўтаринки руҳдаги қўшиқ., марш

Марсийа

Мотам элегияси: Яқин ва Ўрта Шарқ поезиясидаги адабий жанрлардан бири бўлиб, бирор …

Мартиролог

Авлиёлар ҳамда христиан дини учун курашиб жабр кўрган кишиларнинг афсонавий саргузас…

Матла

Ғазал ёки қасида жанрларининг ҳар икки мисраси ўзаро қофияланадиган биринчи байти. М…

Медитативная лирика

Шоирнинг бирор ҳаётий масала ҳақидаги қарашини ифодаловчи лирик шеър. Медитатив лири…

Мемуарная литература

мемуар адабиёт; эсдаликлар; хотиралар

Менестрель

Ўрта асрлардаги сайёр ашулачи, музикачи ҳамда бир вақтнинг ўзида шоир бўлган шах…

Мешчанская драма

ХВИИИ асрда Англияда пайдо бўлган ва кенг тарқалган адабий жанр; буржуа-мешчанлар ҳай…

Месневи

Яқин ва Ўрта Шарқ халқлари поезиясидаги шеърий шакллардан бири. Маснавийнинг ҳар би…

Месостих

Ҳар бир мисрадаги маълум ҳарфларни юқоридан пастга қараб ўқиганда бирор сўз ёки шахс…

Местный колорит

Бирор маҳаллий шароит, урф-одат ёки жойга хос турмуш, пейзаж ва тил хусусиятларини ба…

Мествире или волынщик

Грузияда волинка номли музика асбоби чалиб, эпик, лирик-эпик ва сатирик шеърларни куйл…

Мествирули

Грузияда волинкачи томонидан ижро этиладиган халқ шеърлари ва лапарлари., мествирули

Метафора

метафора; истиора

Метафорический эпитет

Бадиий тасвир воситасининг бир кўриниши: киши, нар-, метафорик сифатлаш, метафорик эп…

Метафраза

Бир тилдан иккинчи тилга сўзма-сўз таржима қилиш натижасида ҳосил бўлган жумла., мет…

Метаграмма

Топишмоқнинг бир тури: унда сўзнинг бир ҳарфи бошқа ҳарф билан алмашинади ва сўзнинг…

Метод творческий

Адабиёт ва санъатнинг бирор тарихий тараққиёт босқичида бадиий ижодга хос бир-бири бил…

Метонимия

Сўзларнинг кўчма маъносига асосланадиган кўчим (троп)нинг асосий турларидан бири: ик…

Метр

Бирор шеър асосида ётувчи ритмик бирлик, ўлчов. Вазн шеър нутқини прозаик нутқдан а…

Метрическая схема

Бирор шеърий вазннинг график баёни., метрик схема

Metricheskiy stix

метрик шеър

Метрическое стихосложение

Метрик шеър тузилиши системаси қоидаларига мувофиқ тузилган,, метрик шеър тузилиши

Метрика

Шеър вазни, ўлчови ҳақидаги назария, шунингдек, бирор миллий адабиёт, поетик мактаб…

Миф

миф; асотир

Мифологическая школа

Ғарбий Европа ва рус адабиёцҳунослиги ҳамда фолклористикасида ХИХ асрда юзага келган…

Мифологическая теория

Фолклорнинг келиб чиқиши ва тараққиётини ўрганувчи фан (қ. Мифология, 2- маъноси).,…

Миграционная теория

Бир мамлакатда ёки бир қанча мамлакатлардан бошқа мамлакатларга кўчиб юрувчи халқ …

Миниатюра

Мазмуни ва композицияси жиҳатидан кенг умумлашма характердаги кичик ҳажмли очерк, ҳи…

Миннезингерь

Ўрта асрлардаги немис қўшиқчи шоирлари, рицарлик муҳаббатини куйловчи лирик шеърл…

Миракль

Ўрта асрлар Ғарбий Европа адабиётида шеърий шаклда ёзилган диний-насиҳатомуз драма…

Мистерия

Ўрта асрлардаги Ғарбий Европа диний драмалари. Мистерия асосан Инжил сюжетлари асоси…

Молосс или тримакр

Антик шеър тузилишида уч чўзиқ ҳижодан иборат олти ҳижоли стопа (қ. Античное стихо…

Монодрама

Бир актёр томонидан ижро этиладиган драматик асар. Эсхилга қадар бўлган трагедияда бир…

Моногатари

Япон адабиётида турли жанрлардаги прозаик асарлар., моногатари

Монография

Бир масала ёки мавзуни ҳар томонлама ёритишга бағишланган илмий асар. Монография ё…

Монолог

Бадиий асарда иштирок этувчи шахсларнинг ўз-ўзига ёки ўзгаларга қаратилган нутқи. …

Моноподия

Антик шеър тузилишида бир стопадан иборат шеър такти., моноподия

Монорим

Шеърдаги қофиянинг бир хил характерга эга бўлиши, яъни барча мисралари бир хил қофи…

Моносемантическое слово

Сўзнинг муайян бир мустақил маъно англатиши. Сўзлар у ёки бу ҳодиса, ҳаракат ва бую…

Моносиллабический стих

моносиллабик шеър

Моностих

Бир мисрадан иборат шеър. Қадимги даврда шеърий афоризм сифатида поезияда мавжуд эди. …

Монтаж литературный

Бирор асарнинг айрим эпизод ва кўринишларидан ташкил топган бадиий асар., адабий монтаж