Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати
Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати
Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.
Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.
Алифбо кўрсаткичи
1916 йилда Ғарбий Европа адабиёти ва санъатида майдонга келиб, 1922 йилга қадар давом …
Дактический размердактил вазни
ДактильРус тоник шеърий системасидаги (қ. Стихосложение) уч ҳижоли стопалардан бири. Дактил б…
Дактилическая клаузулаБир урғули ва ундан кейин келадиган иккита урғусиз ҳижодан иборат клаузула — ритмик туг…
Дактилическая рифмаРус классик шеър тузилишидаги қофия турларидан бири. Дактил қофия талабига кўра, қоф…
ДастанЎрта ва Яқин Шарқ халқлари, жумладан туркий халқлар оғзаки ва ёзма адабиётидаги кат…
ДатировкаТекстология (қ.) да бирор асарнинг ёзилган йилини аниқлаш. Саналаштириш турлича бў…
Дайна, дайняЛатиш ва литва халқ қўшиқлари шу ном билан юритилади. Дайналар ўз характери жиҳатид…
Декабристская поэзияРус дворян революционерлари вакилларининг 1825 йил декабрь ойида чоризмга қарши қўзг…
ДекадансХИХ асрнинг охири ва ХХ асрнинг бошларида фалсафа, эстетика ва санъатдаги тушкунликни, …
Декады литератур народов СССРСовет республикалари адабиётларининг кўриги, СССР халқлари адабиётлари ўртасидаги ало…
Детективная литератураБирор жиноий иш билан боғлиқ бўлган яширин сирни мантиқий жиҳатдан мураккаб таҳлил о…
ДецимаЎн мисрадан иборат банд тузилиши. Децима дастлаб испан поезиясида юзага келди ва кей…
Детская литератураБадиий ижоднинг болаларга бағишланган қисми шу ном билан юритилади. Болалар адабиёти…
Детский фольклорХалқ ижодининг болаларга аталган ва болалар томонидан ижро этиладиган бир қисми. Болалар …
ДевтерагонистҚадимги грек театридаги уч асосий актёрлардан иккинчи даражалиси шу ном билан юритил…
Действиепарда. (Саҳна асарининг тугалланган қисми; қ. Акт)
Действующее лицоБадиий асарда иштирок этувчи шахслар асарнинг жанр хусусиятларига қараб турлича миқд…
Диалектизмыбирор маҳаллий, территориал диалектга, шевага хос бўлган ва умумхалқ адабий тилига манс…
ДиалогИкки ёки ундан ортиқ шахс орасидаги узлуксиз нутқ шаклларидан бири. Драмада диалог дра…
ДиатрибаЭрамиздан аввалги учинчи асрда рим адабиётида пайдо бўлган адабий жанр: фалсафий-ахло…
Дидактическая литератураАхлоқий-таълимий характерга эга бўлган бадиий асарлар. Дидактик адабиёт қадимги грек ад…
Дидактическая поэзияИлмий ва ахлоқий қоидаларни, педагогик фикр ва насиҳатларни фақат шеърий тарзда баён эт…
ДифирамбДастлаб худо Дионис ҳақида, кейинчалик бошқа худолар ҳамда қаҳрамонлар шарафига айтилг…
ДилогияБир хил мазмун, тугал сюжет, иштирок этувчилар билан боғланган икки мустақил асар. Ди…
Динамическое развитие характерахарактернинг динамик ўсиши. Бу кўпроқ реалистик адабиётга хосдир. Реалистик ада-
Динамика образаБадиий асардаги образларнинг асар давомида ўсиб, такомиллашиб бориши, образ динамикаси
ДипиррихийТўрт қисқа ҳижодан иборат антик шеър стопаси (қ. Античное стихосложение)., дипиррихий
ДиподияБир кучли ритмик урғу воситасида бирлашган антик шеър тузилишидаги жуфт туроқ. Баъза…
Дисиллабическая рифмаИкки ҳижоли қофия, дисиллабик қофия
ДиспондейТўрт чўзиқ ҳижодан иборат антик шеър стопаси (қ. Античное стихосложение)., диспонд…
Диссонансдиссонанс ёки оч қофия. Қофиянинг фақат ундош товушларга асосланиши ва унли товуш…
Дистихиккилик, дистих. Антик поезияда икки мисрадан иборат бўлган банд. Дастлаб кенг қўллани…
Дивандевон
ДихорийАнтик шеър тузилишида тўрт ҳижодан иборат хорей стопаси, дихорий
ДиямбАнтик шеър ўлчови: тўрт ҳижоли ямб стопаси, диямб
ДжагатыҚадимги ҳинд поезиясининг шеърий вазни: тўртинчи ёки бешинчи ҳижоси сезурали бўлг…
ДневникБадиий асар шаклларидан бири бўлиб, у ёзувчининг ўзи қатнашган ҳаётий воқеа-ҳодиса…
Долгий слог и краткий слогМетрик шеър тузилишидаги бирликлар бўлиб, узун ва қисқа ҳижолар шеършуносликда ўзиг…
ДольникШеърий мисралардаги урғуларнинг миқдорий тенглигига асосланган шеър тури. Долник талаб…
Достаточная рифматўқ қофия ёки тўлиқ қофия
ДохмийАнтик шеър тузилишида саккиз мора (қ.) — бир қисқа, икки узун, бир қисқа, дохмий
ДойнаРумин ҳамда молдаван халқ лирик қўшиқларининг номи., дойна
ДрамаДраматик турга мансуб жанрлардан бири. Драманинг ўзига хос хусусиятларидан бири унинг с…
Драматический диалогдраматик диалог
ДраматизироватьБирор адабий асарни драма шаклига солмоқ, драмага айлантирмоқ., драмалаштирмоқ
Драматургиябирор ёзувчи, халқ ёки даврнинг драматик асарлари мажмуи, драматургия
Древняя аттическая комедияЭрамиздан аввалги В асрда Афина (Аттика)да кенг тарқалган қадимги грек комедияси турлари…
Дружеский шарждўстлик ҳазили
Дубейтдубайт, қўш байт ёки дубайта. Икки байт, тўрт мисрадан иборат шеър: арузнинг ҳазажи …