Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Металлургия терминларининг изоҳли луғати

Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати

Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.

Очень крупный русско-англо-узбекский словарь металлургических терминов с узбекскими объяснениями. Даёт глубокое покрытие важной промышленной отрасли и трёхъязычные связи.

Алифбо кўрсаткичи

шабер

учида кесувчи тиғлари бўлган, металл стержендан иборат металл кесувчи асбоб.

шаблон

Тайёр буюм шаклининг тўғрилигини аниқловчи асбоб ёки мослама.

шабрение

деталларни бир-бири билан жипс ёпиштириб бирлаштириш мақсадида уларнинг бирлашти- ра…

шамот

1300-1500°С ҳароратда куйди- рилган оловбардош тупроқ (глина) ва каолин ҳамда улардан я…

шамотные огнеупоры

таркиби 28-45% ал₂о₃ ва 50-70% сио₂ дан иборат материаллар, каолин рудаси 1300-1500⁰с куй…

шарошка

сиртига ўйиб тишлар қилинган, қаттиқ қотишмадан ясалган, пластинкалар билан жиҳозлан-…

шахта

Кўндаланг кесими юмалоқ, эллипс ёки тўғри бурчакли бўлган, юқорига қараб бўй чо…

шахтная печь

ички бўшлиғи юқорига чўзилган саноат печи, доира (силиндрик, конуссимон) ёки тў…

шахтная топка

буғ қозонлари остида хўл торф ва ўтинларни қатлам-қатлам қилиб, жойлаштириб ёқиладиг…

шайба

гайка билан болт орасига қўйиладиган юпқа пластинка.

щека контактная

прессланган, ўзи куювчи (кўмир, графит) электродларнинг электр токига уловчи тугуни.

щель

рентген аппаратидаги рентген нурларини тежаб ўтказувчи тирқиш.

щелочи

сувда яхши эрийдиган асослар. Уларга ишқорий, ишқорий ер металлари ва аммонийнинг ги…

щелочные металлы

уларга Ли, На, К, Рб, Кс, Фр киради.

щелочноземельные металлы

Ка Ср, Ба ва Ра гуруҳи

щит управления

металлургия корхоналарида технологик жараёнларни марказлаштирилган ҳолда назорат қилис…

щуп измерительный

машина деталлари орасидаги тирқишни назорат қилиб туриш учун ишлатиладиган калибр (а…

шеелит

табиий минерал, калсий волфрамит каво₄, баъзида таркибида 23% гача моо₃ бўлади, зичлиг…

шековая дробилка

материал иккита плита жағ орасида эзилиб майдаланадиган, жағнинг биттаси қўзғалмас, и…

шерардизация

металл буюмларнинг сиртига рухнинг диффузион қатламини ҳосил қилиш усули, бунда буюм р…

шероховатость

буюм, деталлар сиртининг нотекислиги, ғадир-будирлиги, буюмларга ишлов берилганда ула…

шибер

газ ёки суюқлик ҳаракатланаётган қувурни (канални) қисман ёки тўлиқ ёпиш ёки очи…

шипа

бўтанада сузиб юрувчи, руда билан бирга майдалаш дастгоҳида майдаланиб кетган ўтин в…

шихта

металлургия печларида эритилиши керак бўлган металл хомашёси (руда, бойитма) ва флй…

шихтоподготовка

шихта тайёрлаш усуллари. шихта тайёрлашнинг тўртта усули мавжуд-грейфер, бункер, с…

шихтование

бир хил технологик хоссага (металл миқдори) эга бўлган руда олиш мақсадида (бойитиш жа…

шихтовый двор

металлургия корхонаси ҳудудида шихталар сақланадиган майдон.

шихтовый пролет

шихталарни тайёрлаш ва уларни сақлаш бўлими.

шлак

металлургия печларида руда бойитмаларини флюслар қўшиб эритилганда ҳосил бўладиган …

шлакобетон

металлургия печларидан чиққан тошқоллардан ишлаб чиқарилган енгил бетон, асосан са…

шлакообразование

шлак ҳосил қилувчи материаллар, шихта компонентларини оксидланиши натижасида шлак ҳо…

шлакопортландцемент

клинкер, домна шлаги (30-60%) ва гипсни биргаликда туйиш ёʻли билан олинган семент.

шлакоустойчивость

оловбардош ғиштларнинг (печ деворларини) суюқ шлак таъсирига чидамлилиги.

шлаковая ванна

металлургия печларининг пастки қисми бўлиб, эриган металлнинг устида жойлашган суюқ …

шлаковый желоб

асосий новдан шлак ташувчи машинагача узатувчи нов.

шлаковый стопор

домна печидаги шлак чиқарувчи тешикни (летка) очиш ва ёпиш механизми.

шлаковоз

темир ёʻл аравасига ўрнатилган суюқ тошқолни ташиш учун ишлатиладиган ҳажми 11-16…

шлам

Мис, рух ва бошқа металларни электролиз ёʻли билан тозалашда эритмага ўтмай

шликер

Яхши оқувчан, турғун, кукунсимон материалларнинг суспензияси.

шлиховая платина

сочма кон қумларини ювиш жараёнида олинган оғир минераллар таркибидаги платина. Шли…

шовно - стыковая сварка

листларни учма-уч улаш усули. Бу усулдан чокли қувур ишлаб чиқаришда фойдаланилади…

шовно — стыковая сварка

листларни учма–уч улаш усули. Бу усулдан чокли қувур ишлаб чиқаришда фойдаланилади…

шпур

суюқ металл, штейн ва тошқолни чиқариб юбориш учун печ деворининг пастки қисмида …

штабел усули

шихта компонентлари махсус транспортер орқали темир бетон бўлмага берилади ва узунлиги …

штейн

сулфидлар қотишмаси. Металлургияда оралиқ маҳсулот бўлиб, олтингугуртли бойитма ёки р…

штык

кейинчалик қайта ишлашга мўлжалланган оддий шаклли, унча катта бўлмаган чўян ё…

штырь

конуссимон учга эга бўлган, текис силиндрсимон стержин.

штрипс

пайвандлаб қувур ишлаб чиқариш учун тайёрланган, қалинлиги 2,7-6 мм, кенглиги 63-

штуцер

қувур ўтказгичнинг детали ёки унинг улаш тугуни. У бир томонида ички ёки ташқи рез…

шунгиты

углеродсимон моддага тўйинган, дурлик ҳолатида бўлмаган тоғ жинси. Юқори реаксияга к…