Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Металлургия терминларининг изоҳли луғати

Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати

Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.

Очень крупный русско-англо-узбекский словарь металлургических терминов с узбекскими объяснениями. Даёт глубокое покрытие важной промышленной отрасли и трёхъязычные связи.

Алифбо кўрсаткичи

набивка

пўлат эритиш печлари, пўлат қуйиш чўмичлари, индуксион печ тигелларининг туби ва…

набухание

атроф-муҳитдан суюқлик ёки буғни ютиш ҳисобига қаттиқ жисмлар ҳажмининг кенгайиши.

начальное сечение

намуна ёки буюмнинг тадқиқотга бўлган кесим юзаси.

нагар

ёқилғиларнинг чала ёнишидан ҳосил бўлган, газкувур, мўри деворларида ушланиб қола…

нагрев металла

металлга механик ишлов бериш олдидан уни қиздириш. Қиздириш ҳар-хил муҳитда (вакуум, …

нагреватель

печнинг элементи. Солиштирма электр қаршилиги юқори бўлган материаллар орқали ток ў…

нагревательная печь

босим остида ишлов беришдан олдин металл қуймаларини ва тановарларини қиздириш учун и…

нагрузка

режалаштирилган технологик маромда, вақт бирлиги ичида дастгоҳга берилаётган ашёлар …

наждак

майда юпқа заррачалардан ташкил топган тоғ жинси. Унинг таркибида корунд (Ал₂о₃), маг…

накатка

думаловчи асбоб билан металл ва бошқа материаллар юзасига ишлов бериш

накипь

буғ қозонларнинг қувурлари, буғ иситгичлари, буғлатгичлар ва бошқа иссиқлик алмашу…

накопитель

технологик жараённинг узлуксизлигини таъминлаш мақсадида, ишлов берилаётган материал …

наковальня

темирчилик устахонасига ўрнатиладиган таянч қўзғалмас асбоб. Металл ва материалларн…

наладка

технологик агрегатни (машина, қурилма, дастгоҳ, прибор ва ҳ.к.) берилган шароитда маълу…

налет шлама

тозалаш ва ювиш технологиясининг бузилиши натижасида

намоточное устройство

термик ишлов бериш ёки экстраксиялаш бўлими (участкаси).

напыление

буюмларнинг хоссаларини яхшилаш мақсадида уларнинг сиртига кукун моддаларни пуркаб қо…

наплавка

буюмни зангламаслик, иссиқбардошлик, чидамлилик каби хоссаларини яхшилаш мақсадида,…

наполнитель

композит материалларга керакли хоссалар бериш мақсадида қўшиладиган кукун ёки тола ҳо…

напор

оқимнинг берилган нуқтасидаги суюқликнинг солиштирма механик энергияси. Эркин суюқлик…

напор температурный

Муҳит билан девор орасидаги ҳарорат фарқи.

направленная эвтектика

фазалардан бирининг турлари стержин шаклида бўлиб, унинг ёʻналиши дурланиш жараёнид…

напрессовка

қатламли буюм олиш мақсадида тагликка бир ёки бир нечта

напряжение

ташқи кучлар таъсирида жисм ичида ҳосил бўлган зўриқиш кучи. У тенг таъсир қилаёт…

наработка

қурилманинг ишлаш давомийлиги, бажарган иш ҳажми, соат (минут), километр, тонна билан …

наработка по отказ

дастгоҳнинг ишлаш қобилияти тамом бўлгунга қадар бўлган муддат.

насадка

ҳар хил шаклга ва ўлчамга эга бўлган, иссиқлик ва масса алмашинув дастгоҳларига жойл…

насыпь

сочилувчан ашёлар (тупроқ, қум, руда) уюми.

насыпная плотность

сочилувчан материалларнинг (мас: қум) эркин уюм ҳосил қилишдаги зичлиги.

насос

суюқликлар, газлар ва қаттиқ моддаларни (сементни) бир

настыль

эритиш жараёни маромининг ўзгариши ёки печ деворлари билан эриётган ашё реаксия…

настройка

технологиянинг мароми ўзгарганда, ишлаб турган агрегатнинг (машина, қурилма, прибор) …

натриетермия титана

саноат миқёсида титан метални ишлаб чиқариш усулларидан бири бўлиб, у қуйидаги реакс…

натрий

кимёвий элемент, белгиси На, т.р. 11, ат.м. 22,989, кумушранг, енгил, юмшоқ металл. …

Натрий

Содиум

натрий (na)

кимёвий элемент, белгиси На, т.р. 11, ат.м.22,989, кумушранг, енгил, юмшоқ металл. 1…

натровая известь

Ка(ОҲ)₂ ва Наоҳ нинг аралашмаси. Лаборатория шароитида КО₂ ни ушлаш учун ишлатилад…

натяжение

ишлов берилаётган материални (тўғрилаш, чўзиш учун) олд ёки орқа томонига қўйи…

науглероживание

Металл ёки қотишма сиртини углерод билан тўйинтириш.

наварка

оқувчан оловбардош материаллар билан технологик шлак аралашмасини печнинг тубига ёз…

навеска

тажриба ўтказиш, кимёвий тахлил қилиш, металл кукунларидан босим остида шаклли детал…

нефелин

непҳелине; нефелин

нефелиновый шлам

нефелиндан алюминий оксиди олиш жараёнининг чиқиндиси. Семент ишлаб чиқаришда ишл…

неформованные огнеупоры

шаклсиз: бўлак, кукун, тола, паста, суспензия кўринишдаги оловбардош материаллар. У…

нефть

суюқ ёқилғи қазилмаси, қора қўнғир рангли ёғсимон суюқлик.

неидеальные (реальные) растворы

идеал эритмалар қонуниятига (Генри қонунига) бўйсунмайдиган эритмалар.

неметаллы

нон-метал; металл бўлмаган моддалар

необратимый процесс

тескари ёʻналиш бўйича кетиши мумкин бўлмаган жараён.

неодим

лантаноидлар оиласига мансуб кимёвий элемент, белгиси Нд,

Неодим

Неодймиум