Hayot Foundation loyihasi
Oʻz
Terminologik

Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati

Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати

Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.

Очень крупный русско-англо-узбекский словарь металлургических терминов с узбекскими объяснениями. Даёт глубокое покрытие важной промышленной отрасли и трёхъязычные связи.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g oʻ gʻ sh ch
шабер

uchida kesuvchi tigʻlari boʻlgan, metall sterjendan iborat metall kesuvchi asbob.

шаблон

Tayyor buyum shaklining toʻgʻriligini aniqlovchi asbob yoki moslama.

шабрение

detallarni bir-biri bilan jips yopishtirib birlashtirish maqsadida ularning birlashti- ra…

шамот

1300-1500°S haroratda kuydi- rilgan olovbardosh tuproq (glina) va kaolin hamda ulardan ya…

шамотные огнеупоры

tarkibi 28-45% al₂o₃ va 50-70% sio₂ dan iborat materiallar, kaolin rudasi 1300-1500⁰s kuy…

шарошка

sirtiga oʻyib tishlar qilingan, qattiq qotishmadan yasalgan, plastinkalar bilan jihozlan-…

шахта

Koʻndalang kesimi yumaloq, ellips yoki toʻgʻri burchakli boʻlgan, yuqoriga qarab boʻy cho…

шахтная печь

ichki boʻshligʻi yuqoriga choʻzilgan sanoat pechi, doira (silindrik, konussimon) yoki toʻ…

шахтная топка

bugʻ qozonlari ostida xoʻl torf va oʻtinlarni qatlam-qatlam qilib, joylashtirib yoqiladig…

шайба

gayka bilan bolt orasiga qoʻyiladigan yupqa plastinka.

щека контактная

presslangan, oʻzi kuyuvchi (koʻmir, grafit) elektrodlarning elektr tokiga ulovchi tuguni.

щель

rentgen apparatidagi rentgen nurlarini tejab oʻtkazuvchi tirqish.

щелочи

suvda yaxshi eriydigan asoslar. Ularga ishqoriy, ishqoriy yer metallari va ammoniyning gi…

щелочные металлы

ularga Li, Na, K, Rb, Cs, Fr kiradi.

щелочноземельные металлы

Ca Sr, Ba ва Ra гуруҳи

щит управления

metallurgiya korxonalarida texnologik jarayonlarni markazlashtirilgan holda nazorat qilis…

щуп измерительный

mashina detallari orasidagi tirqishni nazorat qilib turish uchun ishlatiladigan kalibr (a…

шеелит

tabiiy mineral, kalsiy volframit cawo₄, baʼzida tarkibida 23% gacha moo₃ boʻladi, zichlig…

шековая дробилка

material ikkita plita jagʻ orasida ezilib maydalanadigan, jagʻning bittasi qoʻzgʻalmas, i…

шерардизация

metall buyumlarning sirtiga ruxning diffuzion qatlamini hosil qilish usuli, bunda buyum r…

шероховатость

buyum, detallar sirtining notekisligi, gʻadir-budirligi, buyumlarga ishlov berilganda ula…

шибер

gaz yoki suyuqlik harakatlanayotgan quvurni (kanalni) qisman yoki toʻliq yopish yoki ochi…

шипа

boʻtanada suzib yuruvchi, ruda bilan birga maydalash dastgohida maydalanib ketgan oʻtin v…

шихта

metallurgiya pechlarida eritilishi kerak boʻlgan metall xomashyosi (ruda, boyitma) va fly…

шихтоподготовка

shixta tayyorlash usullari. shixta tayyorlashning toʻrtta usuli mavjud-greyfer, bunker, s…

шихтование

bir xil texnologik xossaga (metall miqdori) ega boʻlgan ruda olish maqsadida (boyitish ja…

шихтовый двор

metallurgiya korxonasi hududida shixtalar saqlanadigan maydon.

шихтовый пролет

shixtalarni tayyorlash va ularni saqlash boʻlimi.

шлак

metallurgiya pechlarida ruda boyitmalarini flyuslar qoʻshib eritilganda hosil boʻladigan …

шлакобетон

metallurgiya pechlaridan chiqqan toshqollardan ishlab chiqarilgan yengil beton, asosan sa…

шлакообразование

shlak hosil qiluvchi materiallar, shixta komponentlarini oksidlanishi natijasida shlak ho…

шлакопортландцемент

klinker, domna shlagi (30-60%) va gipsni birgalikda tuyish yoʻli bilan olingan sement.

шлакоустойчивость

olovbardosh gʻishtlarning (pech devorlarini) suyuq shlak taʼsiriga chidamliligi.

шлаковая ванна

metallurgiya pechlarining pastki qismi boʻlib, erigan metallning ustida joylashgan suyuq …

шлаковый желоб

asosiy novdan shlak tashuvchi mashinagacha uzatuvchi nov.

шлаковый стопор

domna pechidagi shlak chiqaruvchi teshikni (letka) ochish va yopish mexanizmi.

шлаковоз

temir yoʻl aravasiga oʻrnatilgan suyuq toshqolni tashish uchun ishlatiladigan hajmi 11-16…

шлам

Mis, rux va boshqa metallarni elektroliz yoʻli bilan tozalashda eritmaga oʻtmay

шликер

Yaxshi oquvchan, turgʻun, kukunsimon materiallarning suspenziyasi.

шлиховая платина

sochma kon qumlarini yuvish jarayonida olingan ogʻir minerallar tarkibidagi platina. Shli…

шовно - стыковая сварка

listlarni uchma-uch ulash usuli. Bu usuldan chokli quvur ishlab chiqarishda foydalaniladi…

шовно — стыковая сварка

listlarni uchma–uch ulash usuli. Bu usuldan chokli quvur ishlab chiqarishda foydalaniladi…

шпур

suyuq metall, shteyn va toshqolni chiqarib yuborish uchun pech devorining pastki qismida …

shtabel usuli

shixta komponentlari maxsus transporter orqali temir beton boʻlmaga beriladi va uzunligi …

штейн

sulfidlar qotishmasi. Metallurgiyada oraliq mahsulot boʻlib, oltingugurtli boyitma yoki r…

штык

keyinchalik qayta ishlashga moʻljallangan oddiy shaklli, uncha katta boʻlmagan choʻyan yo…

штырь

konussimon uchga ega boʻlgan, tekis silindrsimon sterjin.

штрипс

payvandlab quvur ishlab chiqarish uchun tayyorlangan, qalinligi 2,7-6 mm, kengligi 63-

штуцер

quvur oʻtkazgichning detali yoki uning ulash tuguni. U bir tomonida ichki yoki tashqi rez…

шунгиты

uglerodsimon moddaga toʻyingan, durlik holatida boʻlmagan togʻ jinsi. Yuqori reaksiyaga k…