Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati

suyuq metall yuzasiga past tezlik bilan gaz (havo, vodorod va b.) yuborish. Gaz metall ic…

havo yoki suv isituvchi qozon va

biror mahsulot tarkibidagi metall konsentratsiyasini kamaytirish jarayoni.

eritmadan unda erigan qimmatli komponentlarni ajratib olish jarayoni.

ogʻir rangli metallar ishlab chiqarishda (Cu, Pb, Zn, Sn va b.) shlak hosil boʻladi. Shla…

geometrik hajmning asosiy kattaliklaridan biri. Oʻlchov birligi – 1m³.

pechga yuklanayotgan shixtaning vaqt birligi ichidagi miqdori (hajmi).

energiya miqdorini, energiya toʻplangan jism hajmiga nisbati.

metall va qotishmalar suyuq holatdan qattiq holatga oʻtganida hajmining kichiklashishi.

ogʻirlik kuchi markazida choʻqqisidagi atomga oʻxshagan atomlar joylashgan, parallelpipid

suyuq choʻyan, poʻlat yoki toshkolni oksidlovchi muhitda fosfordan tozalash. Jarayon suyu…

qoʻrgʻoshindan oltin va kumushni ajratib olish. Buning uchun suyuq qoʻrgʻoshinga rux kuku…

suyuq metall, qotishmalar va shlaklardan oltingugurtni chiqarib tashlash. Buning uchun ul…

latundan ruxni chiqarib tashlash.

metall sirtiga yopishib qolgan yogʻ yoki yogʻsimon texnologik moddalarni, kimyoviy yoki f…

metall, qotishma, toshqol va boshqa ashyolardan misni chiqarib olish jarayoni.

suyuq yoki qattiq metall tarkibidagi uglerodni kislorod bilan oksidlab chiqarib yuborish …

suyuq metallni (mas:Pb) vismutdan tozalash. Buning uchun suyuq qoʻrgʻoshinga Ca, Mg yoki …

moddadagi erkin bogʻlanmagan suvni ajratib chiqarish jarayoni. Bu tindirish, suzish yoki …

ishlov berilayotgan materialning boʻyini yoki enini qisqartirib, uning shaklini oʻzgartir…

ashyolarga kerakli xususiyatlar berish yoki keraksiz moddalarni chiqarib yuborish maqsadi…

mayda zarrachali (kukun) ruda va boyitmalardan sogʻga (sharik) shaklidagi donador materia…

alyuminiy va ferroqotishmalar ishlab chiqarishda elektrod

ishlov berilayotgan sulfidli boyitma (rux boyitmasi) qatlamining pastki qismidan maʼlum t…

har xil ashyolarni kuydirish uchun ishlatiladigan sanoat pechi. Kuydirish pechining har x…

jismning (metall, qotishma) boʻyini uzaytirib, enini qisqartirish jarayoni.

atrof-muhitga issiqlik tarqalishini kamaytirish, tashqariga tutun chiqib ketishini oldini…

minerallarni ajratish va keraksiz jinslarni chiqarib tashlash maqsadida rudalarga birlamc…

koʻmirni keraksiz jinslardan ajratish usuli. Bu jarayon flotatsiya, elektrostatik, choʻkt…

zichligi 1 g/sm³ dan yuqori boʻlgan suspenziyada boyitish usuli. Zichligi yuqori boʻlgan …

foydali qazilmaning boyitishga moyilligi. Boyuvchanlik ajralish koeffitsiyenti, boyitmani…

pech, elektroliz vannasini isitish va kerakli haroratda ushlab turish uchun ularga issiql…

uglerod massasiga termik ishlov berib tayyorlangan anod. Elektroliz jarayonida elektrod s…

korxona, zavod va fabrikalarda foydalaniladigan asbob-uskunalarning umumiy nomi.

metall va qotishmalarning xossalarini yaxshilash uchun amalga oshiriladigan ishlar majmui.

tashqi kuch taʼsirida jismning shaklini, hajmini oʻzgartirish jarayoni. Bu jarayonga shta…

flotatsiya jarayonida koʻpikka foydali mineral emas, foydasiz minerallar oʻtishi bilan bo…

Taqqoslash uchun olingan shakli, oʻlchami standartlashtirilgan buyum, quyma va h.k.

elektroliz jarayonida katod yuzasida hosil boʻlgan oʻsma. Texnologik marom buzilishi saba…

elektroliz jarayonida katod yuzasida hosil boʻlgan oʻsma. Texnologik marom buzilishi saba…

asosiy novda qolgan shlak va choʻyan qoldiqlarini tushiradigan nov.

metall va qotishmalarni metallotermiya usuli bilan eritish jarayoni amalga oshiriladigan …

materiallarni, buyumlarni, muhitni ifloslantiruvchi moddalardan tozalash jarayoni.

gazlarni filtrlar yordamida changlardan tozalash.

quyma sirtini oksidlardan tozalash.

flyuslangan aglomerat va okatishlarga qumoqlashdan oldin maydalangan ohak va ohaktosh qoʻ…

ruda va boyitmalarni kuy-

olovbardoshlik xususiyatiga ega boʻlgan xom-ashyolar asosida tayyorlangan (oʻtga chidamli…

tarkibida 30-40% Al₂O₃ boʻlgan, yuqori olovbardoshlilik xossasiga (>1600) ega, olovbardos…