Толковый словарь металлургических терминов

kuchning harakat oʻlchovi boʻlib, u kuchning qiymatiga, yoʻnalishiga va kuch qoʻyilgan nu…

jism yoki buyumning deformatsiyalanishi uchun sarflangan ish.

jism yoki buyumning yemirilishiga sarflangan ish.

sistemaning tashqi jismga bergan energiya miqdori, bunda jismning parametrlari (fazo-

vakumda qattiq jism yoki suyuqlikdan elektronlarni chiqarish uchun sarflangan ish.

vakumda qattiq jism yoki suyuqlikdan elektronlarni chiqarish uchun sarflangan ish.

materialning radiofaol nurlanish taʼsiriga qarshilik koʻrsatish qobiliyati.

yuqori energiyali nurlanish taʼsirida hosil boʻlgan harorat.

yuqori energiyali nurlanish (rentgen nuri, elektronlar va h.k.) taʼsirida moddada sodir b…

metallga issiqlik nurlanish usulida beriladi.

moddaning radioaktiv nurlanish energiyasini yutishi natijasida sodir boʻladigan kimyoviy …

radiofaol atomlar yoki maxsus yaratilgan radioizotopli manbalarning kvant energiyasini ch…

Juftlashmagan elektronga ega boʻlgan atom, molekula yoki ion.

davriy sistemada t.r. 83 (Bi) dan katta t.r. ega boʻlgan, radiofaol zarralar: neytronlar,…

tarkibida bir yoki bir nechta elementlarning radiofaol izotoplari boʻlgan moddalar.

tabiiy radiatsiya foni, manbasi kosmos nurlari boʻlgan ionlashgan nurlanish va radionukli…

noturgun atomlar yadrosini oʻz-oʻzidan parchalanib neytron, proton, alfa va betta zarrala…

payvandlanayotgan yuzani qizdirish uchun radiotexnik chastotali elektr tokidan foydalanib…

radiofaol izotopning nurlanishini taʼsir ettirib, har xil obyektlarni (metall buyumlar, m…

minerallarni radioaktivlik xossalariga asoslanib ajratish usuli.

tabiiy va sunʼiy radiofaol elementlarni ajratib olish usullari, ular bilan ishlash, hamda…

radiofaolligiga va xromatograf usullariga asoslangan tahlil usuli.

noyob radiofaol metallar guruhiga mansub kimyoviy element, t.r. 88, at.m. 226,03, kumushr…

Radium; Radiy Ra 88 226

Radon; Radon Rn 86 222,01

davriy jadvalning viii guruhiga mansub radiofaol element t.r.86; at. m. 219; inert gaz, o…

Tozalash mahsuloti.

tozalash jarayonini olib boruvchi shaxs.

metallurgiya, kimyo va boshqa soha sanoatida olingan mahsulotlarni tozalash jarayoning ox…

domna pechining oʻzida suyuq choʻyanni keraksiz moddalardan (s, p, si va h.k.) tozalash.

pechdan tashqarida (konverterda, kovshda va h.k.) suyuq choʻyanni keraksiz moddalardan (c…

xomaki metallarni keraksiz elementlardan (yoki yoʻldosh metallardan) tozalash jarayoni. T…

suyuq poʻlatni bevosita poʻlat eritish pechida, oksidlovchi yoki qaytaruvchi reagentlar q…

nikel bilan sementlangan tantal karbidi, oʻta qattiq modda.

quvurlarning ichki va tashqi diametrlarini kattalashtirish uchun ularga bosim ostida ishl…

suyuq metallda erigan kislorodni boshqa modda yordamida ajratib olish.

metallarning sifatini yaxshilash maqsadida, suyuq metall tarkibida erigan kislorodni chiq…

kislorodga kimyoviy yaqinligi katta boʻlgan modda.

metall buyumning sirtidagi zanglashga qarshi qoplamani olib tashlash jarayoni.

materialni yuqori muvozanat holatiga oʻtishini taʼminlovchi, yaʼni fazalar hosil boʻlishi…

domna pechining oʻrtasidagi eng katta diametrli ishchi zonasi.

gaz, suyuklik yoki plazma oqimining inersiya kuchi taʼsirida suyuqlanmani parchalash yoʻl…

yuqori bosimli (0,2-0,3 mpa) gaz oqimi bilan suyuqlanma (suyuq metall) oqimini parchalab …

metall tuzlari eritmasini yuqori haroratda parchalab, metall oksidi kukunini olish usuli.

suyuqlanmaning oqimini suvga yoʻnaltirib (yoki quyib) metall granulasini olish usuli. bun…

yuqori bosimli (3,5-20mpa) suv oqimi bilan suyuqlanma oqimini parchalab metall kukunini o…

suyuq holatda boʻlgan, suyuqlanish haroratidan yuqori haroratgacha qizdirilgan modda (met…

suyuqlanish haroratidan yuqori haroratgacha qizdirilganda moddaning qattiq holatdan suyuq…

pechlarda xom-ashyoni meʼyorida yuklash vazifasini bajaruvchi uskuna.