Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Металлургия терминларининг изоҳли луғати

Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати

Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.

Очень крупный русско-англо-узбекский словарь металлургических терминов с узбекскими объяснениями. Даёт глубокое покрытие важной промышленной отрасли и трёхъязычные связи.

Алифбо кўрсаткичи

распределитель шихты

печга шихтани бир текисда тақсимлаб берувчи дастгоҳ.

распрессовка

исканжалашнинг бошланғич босқичи, бунда тайёрланадиган маҳсулотнинг баландлиги ёки…

распространенность

кимёвий элементларнинг ер қо-

рассев

элаш ёрдамида зарраларни ўлчамига қараб таснифлаш.

рассеяние техногенное

фойдали қазилмаларни қазиб олишда ва улардан ҳосил бўлган маҳсулот ва чиқиндилар (кон …

рассеянные элементы

ўзининг мустақил тўпланган жойи (кони) бўлмаган бошқа металлар минераллари таркибига …

рассеянные металлы

ўзларини мустақил кони бўлмаган, бошқа металлар руда ва минераллардаги ёʻлдош элемен…

расширение

қувур периметрини катталаштириш учун босим остида ишлов берилиб, шакл ўзгартириш ж…

расширение тепловое

ҳарорат таъсирида дурлик панжараси тугунларидаги атомлар тебранишининг кучайиши натижа…

рассыпание ферросплавов

структурасида физик-кимёвий ўзгариш содир бўлиши сабабли ферроқотишманинг бутунлиги…

расслоение

Қаттиқ эритмада атомларнинг дурлик панжараларида ҳар хил жойлашиши.

рассол

тузларнинг сувли эритмаси.

растекание

хўлланиш (намланиш) ҳодисаси муносабати билан суюқликнинг қаттиқ жисм юзасида тарқал…

растрескивание

ташқи куч таъсирида жисм танасининг дарз кетиши, ёрилиши.

раствор

икки ёки ундан ортиқ аъзолардан иборат бир жинсли аралашма. Эритмалар: буферли, идеал, …

растворение

моддани эритувчи таъсири остида суюқ ҳолатга келтириш, эритмада компонентлар атом, ион

растворы

икки ёки ундан ортиқ компонентлардан ташкил топган бир жинсли ва бир фазали системалар,…

растворимое стекло

тиниқ шишасимон қотишма бўлиб, у асосан калий ва натрий силикатларидан иборат.

растворимость

модданинг бошқа модда билан икки ва ундан кўп компонентли, ўзгарувчан таркибли бир те…

растворители

моддани эритиш қобилиятига эга бўлган, яъни улар билан икки ва ундан кўп компонентли…

расход

гидравликада қувур ичидан вақт бирлигида ўтаётган суюқликнинг ҳажми ёки массаси.

расходомер

оқувчан материаллар, суюқлик ва газларнинг сарфини аниқловчи асбоб.

расходуемый электрод

тозалаш учун эритиладиган металл ёки қотишмадан қилинган электрод.

рационализация производства

ишлаб чиқаришнинг унумдорлигини ошириш учун бошқариш, меҳнатни такомиллаштириш,…

равновесие

модданинг ҳолати, бунда унинг ўзгарувчан қийматлари ҳеч нарсага боғлиқ бўлмай ўзгар…

равновесие механической системы

кўрилаётган тизимнинг белгиланган ҳолатига нисбатан куч таъсирида механик тизимнинг ҳа…

раймовка

реторт печларида агломератдан рухни дистиляция қилишдан қолган оқувчан ёки ярим о…

разбавитель

қуюқ суюқликни суюқлантирадиган суюқлик.

разбавление

эритманинг консентрациясини суюлтирувчи қўшиб камайтириш.

разбухание

технологик ишлов бериш жараёнида хом ашё ёки маҳсулот ҳажмининг катталашиши.

раздача

қувур периметрини катталаштириш учун босим остида ишлов берилиб, шакл ўзгартириш ж…

раздавление

қаттиқ моддани механик куч таъсирида босиб эзиш, майдалаш.

разделение фаз

зарралар зичлигининг ҳар хил бўлишига қараб, фазаларни бир биридан ажратиш.

разделка

бирор нарсага ишлов бериб бузиш, парчалаш, қисмларга ажратиш ва ҳ.к.

разделка летки

эритиш печи деворини тешиб, тошқол ёки бошқа суюқ маҳсулотни чиқариш учун ёʻл …

разделка лома и отходов

лом ва чиқиндиларни эритишга тайёрлаш жараёнлари (конструксияни бузиш, зарарсизлан-

разгаростойкость

металл ва қотишмаларнинг ҳароратни дамба-дам (сикл билан) ўзгариб туришига чидаб тури…

разливка

печнинг туйнигидан чиқаётган суюқ металлни нов орқали қолипга қуйиш.

разливка металла

суюқ металл билан қолипни тўлдириб қуйма ёки тайёрлама (заготовка) олиш жараёни.

разливка под шлаком

суюқ металлни оксидланишдан ҳимоялаш мақсадида кўпинча олдиндан қуйилган шлак усти…

разливка в вакууме

суюқ металлни атроф-муҳит ҳаво таъсиридан ҳимоялаш учун, таркибидаги газларни камайти…

разливочная тележка

устига суюқ металлни қуйиш учун қолиплар ўрнатилган, металлдан ясалган темир ёʻл пл…

разложение

модданинг таркибий қисмларга бўлиниши.

размагничивание

магнит майдонидан олинган ферромагнит жисмни магницизлантириш. Бу жисмни қиздириш ёʻл…

разматыватель

рулон ҳолдаги тасма, листларни

размер

бирорта ўлчамдаги нарсаларни катта-кичиклиги, миқдори.

размер поры

ғовакли материалдаги битта ғовакнинг ўртача ўлчами.

разметка

тайёрламанинг (заготовканинг) юзасига чуқурча ёки чизиқча чизиб ишлов берилиши …

размол

қаттиқ жисмни механик усул билан майда (1 мм) бўлакларга ажратиш. бу иш тегирмонларда …

размораживание

музлаб қолган оқувчан материалларни иссиқхонада қиздириш (музни эритиш).