Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Металлургия терминларининг изоҳли луғати

Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати

Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.

Очень крупный русско-англо-узбекский словарь металлургических терминов с узбекскими объяснениями. Даёт глубокое покрытие важной промышленной отрасли и трёхъязычные связи.

Алифбо кўрсаткичи

[ ɔ: ʼtɔdʒınəs ʼgraındıŋ] обдув

суюқ металл юзасига паст тезлик билан газ (ҳаво, водород ва б.) юбориш. Газ металл ик…

обдувка котла

ҳаво ёки сув иситувчи қозон ва

обеднение

бирор маҳсулот таркибидаги металл консентрациясини камайтириш жараёни.

обеднение расплава

эритмадан унда эриган қимматли компонентларни ажратиб олиш жараёни.

обеднение шлака

оғир рангли металлар ишлаб чиқаришда (Ку, Пб, Зн, Сн ва б.) шлак ҳосил бўлади. Шла…

объем

геометрик ҳажмнинг асосий катталикларидан бири. Ўлчов бирлиги – 1м³.

объем подачи

печга юкланаётган шихтанинг вақт бирлиги ичидаги миқдори (ҳажми).

объемная плотность энергии

энергия миқдорини, энергия тўпланган жисм ҳажмига нисбати.

объемная усадка

металл ва қотишмалар суюқ ҳолатдан қаттиқ ҳолатга ўтганида ҳажмининг кичиклашиши.

объемноцентрированная ячейка

оғирлик кучи марказида чўққисидаги атомга ўхшаган атомлар жойлашган, параллелпипид

обесфосфоривание

суюқ чўян, пўлат ёки тошколни оксидловчи муҳитда фосфордан тозалаш. Жараён сую…

обессеребривание и деаурумизация свинца

қўрғошиндан олтин ва кумушни ажратиб олиш. Бунинг учун суюқ қўрғошинга рух куку…

обессеривание

суюқ металл, қотишмалар ва шлаклардан олтингугуртни чиқариб ташлаш. Бунинг учун ул…

обесцинкование латуни

латундан рухни чиқариб ташлаш.

обезжиривание

металл сиртига ёпишиб қолган ёғ ёки ёғсимон технологик моддаларни, кимёвий ёки ф…

обезмеживание

металл, қотишма, тошқол ва бошқа ашёлардан мисни чиқариб олиш жараёни.

обезуглероживание

суюқ ёки қаттиқ металл таркибидаги углеродни кислород билан оксидлаб чиқариб юбориш …

обезвисмучивание

суюқ металлни (мас:Пб) висмутдан тозалаш. Бунинг учун суюқ қўрғошинга Ка, Мг ёки …

обезвоживание

моддадаги эркин боғланмаган сувни ажратиб чиқариш жараёни. Бу тиндириш, сузиш ёки …

обжатие

ишлов берилаётган материалнинг бўйини ёки энини қисқартириб, унинг шаклини ўзгартир…

обжиг

ашёларга керакли хусусиятлар бериш ёки кераксиз моддаларни чиқариб юбориш мақсади…

обжиг окатышей

майда заррачали (кукун) руда ва бойитмалардан соғга (шарик) шаклидаги донадор материа…

обжиг самообжигающегося электрода

алюминий ва ферроқотишмалар ишлаб чиқаришда электрод

обжиг в кипящем слое

ишлов берилаётган сулфидли бойитма (рух бойитмаси) қатламининг пастки қисмидан маълум т…

обжиговая печь

ҳар хил ашёларни куйдириш учун ишлатиладиган саноат печи. Куйдириш печининг ҳар х…

обжим, обжимка

жисмнинг (металл, қотишма) бўйини узайтириб, энини қисқартириш жараёни.

обмуровка котла

атроф-муҳитга иссиқлик тарқалишини камайтириш, ташқарига тутун чиқиб кетишини олдини…

обогащение полезных ископаемых

минералларни ажратиш ва кераксиз жинсларни чиқариб ташлаш мақсадида рудаларга бирламк…

обогащение углей

кўмирни кераксиз жинслардан ажратиш усули. Бу жараён флотация, электростатик, чўкт…

обогащение в тяжелых жидкостях

зичлиги 1 г/см³ дан юқори бўлган суспензияда бойитиш усули. Зичлиги юқори бўлган …

обогатимость

фойдали қазилманинг бойитишга мойиллиги. Боювчанлик ажралиш коеффициенти, бойитмани…

обогрев

печ, электролиз ваннасини иситиш ва керакли ҳароратда ушлаб туриш учун уларга иссиқл…

обожженный анод

углерод массасига термик ишлов бериб тайёрланган анод. Электролиз жараёнида электрод с…

оборудование

корхона, завод ва фабрикаларда фойдаланиладиган асбоб-ускуналарнинг умумий номи.

обработка

металл ва қотишмаларнинг хоссаларини яхшилаш учун амалга ошириладиган ишлар мажмуи.

обработка металлов давлением

ташқи куч таъсирида жисмнинг шаклини, ҳажмини ўзгартириш жараёни. Бу жараёнга шта…

обратная флотация

флотация жараёнида кўпикка фойдали минерал эмас, фойдасиз минераллар ўтиши билан бо…

образец

Таққослаш учун олинган шакли, ўлчами стандартлаштирилган буюм, қуйма ва ҳ.к.

образования дендритные на катоде

электролиз жараёнида катод юзасида ҳосил бўлган ўсма. Технологик маром бузилиши саба…

образования дендритных на катоде

электролиз жараёнида катод юзасида ҳосил бўлган ўсма. Технологик маром бузилиши саба…

обводной желоб

асосий новда қолган шлак ва чўян қолдиқларини туширадиган нов.

очаговая печь

металл ва қотишмаларни металлотермия усули билан эритиш жараёни амалга ошириладиган …

очистка

материалларни, буюмларни, муҳитни ифлослантирувчи моддалардан тозалаш жараёни.

очистка газов

газларни филтрлар ёрдамида чанглардан тозалаш.

очистка отливок

қуйма сиртини оксидлардан тозалаш.

офлюсованное железорудное сырье

флюсланган агломерат ва окатишларга қумоқлашдан олдин майдаланган оҳак ва оҳактош қў…

огарок

руда ва бойитмаларни куй-

огнеупоры

оловбардошлик хусусиятига эга бўлган хом-ашёлар асосида тайёрланган (ўтга чидамли…

огнеупорная глина

таркибида 30-40% Ал₂о₃ бўлган, юқори оловбардошлилик хоссасига (>1600) эга, оловбардос…