Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати

Диний эътиқод ва ахлоққа номувофиқлиги жиҳатидан қўлланиши ман этилган сўзлар., таб-у

Музикада ритм бирлиги, яъни бирор кучли оҳангнинг бирлиги. Бу термин адабиётда ритмнин…

Меҳнат фаолиятининг бирор соҳасида намоён бўладиган табиий қобилият. Талант мураккаб,…

Қадимги япон поезиясидаги беш мисрадан иборат шеърий жанр бўлиб, у «қисқа қўшиқ» д…

у ёки бу тарихий воқеа, шахс ёки бино ва ҳ. к. лар ҳақида яратилса-да, бироқ уларда т…

Айни бир сўзнинг турли маънода қофияланиб келиши: Вот на берег вишли гости, Сар Салта…

Айнан бирор фикр ёки таърифнинг бошқа сўзлар ёки иборалар билан ифодаланиши. Тавтоло…

Мухаммас кўринишларидан бири. Тахмис бандлари ҳам мухаммас каби беш мисрадан иборат бо…

тажнис. Ўзбек халқ оғзаки ижоди ва ёзма адабиётида кўп қўлланиладиган бадиий санъат…

текст. Қўл ёзма ёки нашр этилган асарлардаги авторнинг асл сўзи.

текстология. Адабиёцҳуносликнинг таркибий қисмларидан бири. Текстология бадиий асар й…

кўчувчи мисра. Шеърий асарнинг бир неча бандларида такрорланувчи мисра. Масалан, Ҳ.…

телестих. Мисраларнинг охирги ҳарфидан сўз ёки сўз бирикмаси ҳосил бўладиган шеърий …

телевидение ва адабиёт. Телевидение бадиий адабиёт билан узвий алоқада бўлган санъат…

телевизион жанрлар. Телевизион жанрларнинг шаклланиши ва ривожланиши икки обектив ҳод…

тема, мавзу. Санъат асарларининг, жумладан, бадиий адабиётнинг аҳамияти қандай масалала…

тематика. Кенг маънода маълум бир давр ёзувчилари ижодидаги ёки бир ёзувчининг турли…

тенденсиозлик. Бадиий асарнинг ғоявий ёʻналиши, китобхонни маълум фикр ва туйғулар б…

конфликцизлик назарияси. Совет эстетикаси, адабий танқидчилиги ва адабиёцҳунослигида…

кўчиб юрувчи сюжетлар назарияси ёки ўзлаштириш назарияси

адабиёт назарияси. Адабиёцҳунослик фани (қ. Литературоведение)нинг таркибий бир қисм…

таржима назарияси. Сўз санъатининг муҳим бир соҳаси: бадиий таржима санъати, таржима пр…

терма. Бир хил қофия тузилиши ва вазнга эга бўлган бир неча бандлар йиғиндисидан ибо…

термин. Маълум бир соҳага доир тушунчаларнинг аниқ, конкрет, бир маъноли ифодаси бўлга…

терсет. Бандлари уч мисрадан иборат шеър тури. Терсет одатда а — а — а, б — б — б шакл…

терсина. Бандлари а б а — б в б — в г в ва ҳ. к. шаклида қофияланувчи уч мисрали шеъ…

тетрология. Ғояси, мазмуни, образлари билан ўзаро боғланган бир авторнинг тўртта ад…

тезис. Асарда автор томонидан тўғрилиги исботланган фикр. Антик шеър тузилишида эса т…

адабий тип. Бирор социал гуруҳ, синф, халқ учун характерли хусусиятларни ўзида мужасс…

типик. Турли тарихий даврларда ҳаётий воқеалар, маълум кишилар гуруҳи учун характерли …

адабиётнинг қудратли воситаларидан биридир. Адабий асарларда типикликни ифода қилиш ада…

типиклаштириш. Бадиий адабиётнинг энг муҳим проблемаларидан бири бўлиб, типиклик каби…

типологик алоқалар. Қариндошлик ёки ижтимоий шарт-шароитларнинг бир хиллиги сабабли й…

тўлиқ (тўқ) қофия

тон. 1. Дастлаб рус шеършунослигида урғу маъносида қўлланилган тушунча бўлиб, ҳози…

тоник шеър тузилиши. Урғули ҳижоларнинг бир нисбатда такрорланишига асосланган рус, и…

трагедия, фожиа. Асосида келиштириб бўлмайдиган зиддият ётувчи, оқибатда фожиа била…

трагикомедия. Ўзида трагедия ва комедия хусусиятларини бирлаштирган драма асари.

травести. Кўпроқ қадимги мифлар ёки қадимги шоирларнинг асарларини турли хил жаргонлар…

Ўзининг умумий темаси, етакчи ғояси, асосий қаҳрамонлари, сюжет алоқадорлиги билан …

Саккиз мисрадан иборат шеърий шакл бўлиб, у а — б — а — а — а — б — а — б тарзида қофи…

Бирор нарса ёки ҳодисани ифодалаш учун сўз ёки сўз бирикмаларининг ўз маъносидан б…

трохей

Ўзи шеър тўқиб, ўзи музика чалиб ижро этувчи куйчи-шоир. Трубадурлар поезияси Фр…

ХИ асрнинг охиридан ХИВ асрнинг бошларига қадар Франсиянинг шимолида эпик ҳамда лирик …

уч ҳижоли шеърий вазн. Рус силлабик-тоник шеърий системасида урғули ҳижолар орасида и…

учлик. Уч мисрали шеърий бандлардан иборат асар. Учликлар жуда кам қўлланиладиган ш…

сезура. Ритмик жиҳатдан шеърдаги бирор туроқ (стопа) ёки рукндан сўнг бутун шеърий ми…

туркум, сикл. Мавзу, ғоя, қаҳрамон, тарихий давр, поетик руҳ, воқелик ўрни жиҳатидан у…