Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати

Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати

Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.

Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.

Алифбо кўрсаткичи

Рапсод

Қадимги Грецияда афсонавий қаҳрамонлар ва худолар ҳақидаги эпик асарларни куйловчилар.…

Рассказ

Эпик турга мансуб кичик ҳажмли жанр бўлиб, у ўзига хос имконият ва ҳаётий қамровга э…

Рассказчик

Бадиий асар воқеаларини ҳикоя қилувчи шартли шахс. Адабиёцҳуносликда ҳикоячи туш…

Равносложная рифма

тўлиқ қофия; тўқ қофия

Раёшник или раёшный стих

Қочиримларга бой рус халқ шеъри турларидан бири бўлиб, бундай шеър мисраларидаги ҳижо…

Размер стихотворный

Шеършуносликка оид муҳим тушунчалардан бири бўлиб, у ўлчов маъносини англатади ва …

Развязка

Бадиий асар асосида ётувчи конфликтнинг ҳал этилишини баён этувчи сюжет қисми. Еч…

Реакционный романтизм

Умри тугаган, жамиятнинг олга ҳаракат қилишига ғов бўлган, қолоқ воқеа-ҳодисаларни ид…

Реализм

Адабиёт ва санъатдаги асосий ижодий методлардан, реализм

Речь персонажа

Бадиий асар тилининг таркибий қисми бўлиб, у персонажнинг фикр ва ҳиссиётини, турмуш ҳ…

Речевые синонимы

нутқий синонимлар

Редакция

Бирор асар қўл ёзмасини босмага тайёрлашда автор ёки муҳаррир томонидан онгли суратд…

Редиф

Шеърий мисраларда қофиядан сўнг келувчи сўз, сўз бирикмаси ёки гап. Классик араб п…

Реферат

Бирор илмий асарнинг қисқача оғзаки ёки ёзма мазмуни. Бундай рефератлар фаннинг ҳар б…

Рефрен

рефрен; нақорат

Ремарка

Драматик асардаги автор изоҳи. Ремаркада асарда иштирок этувчи шахсларнинг ёши, таш…

Реминисценция

Бирор шоир томонидан бошқа ижодкор ишлатган поетик ибора ёки образли ифодани атайин й…

Реплика

Асарда иштирок этувчи шахсларнинг бошқа персонажларга жавоби, луқма ташлаши. Реплик…

Ретардация

Қўшимча персонажлар, эпизод ёки воқеалар, лирик чекинишлар, табиат тасвирлари кабил…

Рецензия

Адабий танқиднинг бир тури: бадиий асар, спектакл, кинофилм ва ҳ. к. ҳақида ёзилган, ула…

Революционный романтизм

Санъаткорнинг эскиликка қарши курашга, жамиятни қайта қуришга, илғор ижтимоий идеалл…

Резонёр

Антик драма, комедия ёки қадимний романлардаги воқеаларда қатнашмай, асар иштирокчил…

Рифма

Шеърий мисралардаги айрим сўзларнинг, баъзан қўшимчалар, ҳижолар ёки сўз бирикмала…

Рифмованная проза

қофияли проза; сажли наср

Ритм

Муайян, бир-бирига тенг нарсаларнинг бир хил вақт бирлигида такрорланиб туриши. Шу маъ…

Ритм речи

Урғули ва урғусиз ёки чўзиқ ва қисқа ҳижоларнинг нутқда бир текисда такрорланиб, ую…

Ритмическая интонация

Шеърий асарнинг ритмик тузилиши, поетик нутқ тузилишининг турли ритмик шакллари билан…

Ритмическая проза

Маълум даражада изчил ритмик характерга эга бўлган наср тури. Ҳар қандай наср ҳам ўзиг…

Ритмика

Шеършуносликнинг махсус термини бўлиб, у икки маънода қўлланилади: 1. Бирор шоирнинг…

Риторический вопрос

Стилистик усуллардан бири бўлиб, у поетик нутқда фикрни сўроқ шаклида тасдиқлашдан иб…

Риторическое обращение, риторическое восклицание

Нидо, хитоб шаклидаги стилистик усуллардан бири бўлиб, авторнинг поетик нутқидаги ўзи …

Риторическое окончание

риторик тугалланма

Риторика или реторика

Ўтмишда чиройли нутқ сўзлашни, нотиқлик санъатини ўргатувчи махсус фан (илми калом…

Риторнель

Ўрта асрлар поезиясида олдин италян, сўнг франсуз адабиётида пайдо бўлган уч мисра…

Роды литературные

адабий турлар

Роман

Янги давр адабиётидаги катта ҳажмли эпик асар бўлиб, унинг асосий хусусиятлари инсон …

Роман-эпопея

Жуда мураккаб ва бой ҳаётий материални, бутун бир даврни ўз ичига олган роман. Масалан…

Роман в стихах

Лирик-эпик поезия жанрларидан бири бўлиб, роман (қ.) жанрига хос барча хусусиятларни …

Romanovedeniye

романшунослик

Романс

романс. Унча катта бўлмаган ва куйлаш учун ёзилган лирик шеър. Бундай шеър дастлаб…

Романсный стих

Куйбоп шеърнинг бир тури бўлиб, унда қатор бандлар ёки шеърнинг кичикроқ яхлит бир …

Романтика

романтика

Романтизм

романтизм

Рондель

рондел. Қадимги франсуз шеърий шаклларидан бири. Унда шеър ўн уч мисрадан иборат бў…

Рубаи

Фалсафий, ишқий, ижтимоий-сиёсий, ахлоқий ва диний мазмунларда ёзилган тўрт мисрадан …

Руны

рунлар. Карел-фин халқларининг эпик қўшиқлари бўлиб, уларда афсонавий баҳодирларнинг қ…

рус.

русча

Русские исторические песни

рус тарихий қўшиқлари. Татар-мўғуллар зулмига қарши кураш даврида вужудга келган ва…

Русский сентиментализм

ХВИИИ аср охирида Россияда пайдо бўлган адабий оқим; у крепостнойликни идеаллаштиришн…