Hayot Foundation loyihasi
Oʻz
Terminologik

Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati

Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати

Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.

Русско-узбекский толковый словарь литературоведческих терминов. Даёт понятийный аппарат для литературы, фольклора, школьного образования и разметки культурных текстов.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g oʻ gʻ sh ch
Баба-яга

yalmogʻiz kampir, jodugar kampir. Rus xalq ertaklaridagi ommalashgan salbiy obrazlardan b…

Бакхий

bakxiy. Antik sheʼr tuzilishidagi stopalardan birining nomi. Bakxiy bir qisqa va ikki cho…

Bakxiyga qarama-qarshi Балет

balet. Teatr sanʼati turlaridan biri: raqsga asoslangan muzikali-dramatik sahna asari.

Баллада

ballada. Lirik poeziyaning epik xarakterdagi janrlaridan biri. Ballada — kichik syujetli …

Балладная строфа

ballada bandi. Balladalarda qoʻllaniladigan, stopalar soni teng boʻlmagan sheʼr misralari…

Банальная рифма

Juda oddiy yoki koʻp qoʻllanaverishi tufayli oʻz originalligini yoʻqotgan qofiya., siyqa …

Бандурист

bandurachi

Бард

— bard. Qadimgi kelt xalqlarining shoiri, baxshisi. Bardlar poeziyasi eramizdan bir necha…

Barmak

barmoq. Turkiy xalqlar poeziyasida keng tarqalgan sheʼriy sistema boʻlib, unga koʻra, she…

Басенный стих

Masal janrida qoʻllaniladigan erkin sheʼr., masal-sheʼr

Башня из слоновой кости

«fil suyagidan qurilgan minora». Shoir va rassomning ijtimoiy hayotdan uzilib qolganligin…

Баснописец

Faqat masal janrida ijod etuvchi yoki xususan masallari bilan shuhrat topgan shoir yoki y…

Басня

masal. Koʻproq sheʼriy shakldagi, majoziy xarakterdagi qisqa hikoyacha boʻlib, uning masa…

Бахарь

Qadimgi rus ertakchilari shu nom bilan atalgan., baxar

Бахши или багшы

baxshi. Oʻzbek va turkmanlarda xalq dostonchilari shu nom bilan yuritiladi. Baxshilar aso…

Баян или Боян

XI asrning ikkinchi yarmi va XII asr boshlarida yashab, oʻz sanʼati bilan shuhrat qozonis…

Баяты

Ozarbayjon xalq ijodida keng tarqalgan toʻrt misradan iborat sheʼr turi. Bayatilarda xalq…

Байка

Beshik qoʻshiqlarining (q. Kolibelnaya pesnya) ayrim turlaridan biri. Ona oʻz bolasini ux…

Байронист

bayronist. Bayronizm tarafdori.

Байронизм

bayronizm. XIX asrning boshlarida D. G. Bayron ijodi taʼsirida Yevropa adabiyotida keng t…

Бедная рифма

siyqa qofiya

Белый стих

oq sheʼr. Sillabik va sillabik-tonik sheʼr tuzilishidagi misralari oʻzaro qofiyalanmagan …

Беллетрист

belletrist. Prozaik badiiy asarlar avtori.

Беллетристика

belletristika. Keng maʼnoda — badiiy adabiyot, tor maʼnoda — prozaik badiiy asarlar.

Бейт

bayt. Arab, fors-tojik va turkiy xalqlar adabiyotshunosligidagi ikki misra sheʼrning nomi…

Библиографические пособия

bibliografik qoʻllanmalar. Badiiy adabiyotga oid hamda adabiyotshunoslikning turli masala…

Библиографический справочник

bibliografik spravochnik, bibliografik maʼlumotnoma

Библиография

bibliografiya. Adabiyotshunoslikka yordamchi sohalardan biri boʻlib, ilgari bu soha kitob…

Былина

былина. IX—XIII asrlarda rus xalqining dunyoqarashi, orzu-istaklarining ifodasi sifatida …

былина

былина

Былинный стих

bilina sheʼri. Rus xalq epik-qahramonlik qoʻshiqlari — bilinalarga xos sheʼr shakli. Bili…

Биографический метод в литературоведении

adabiyotshunoslikdagi biografik metod. Yozuvchi ijodini uning hayotiy tajribalari ifodasi…

Богвальщина

voqeiy hikoya. Xalq ijodida gʻayri tabiiy kuchlar bilan uchrashish, xazinalar topish va h…

Буффонада

buffonada. Jiddiy ravishda oshirib yuborilgan, qoʻpol komiklik. Buffonada ochiq maydonda …

Буколическая поэзия

bukolik poeziya. Rim adabiyotida va yangi davrdagi Yevropa adabiyotida yanada rivojlangan…

Буколика

bukolika. Antik sheʼriyatning qishloq hayoti, choʻponlar va dehqonlar turmushining hayoti…

Буриме

burime. Oldindan berilgan qofiya asosida yaratilgan sheʼr. Burimeda oldindan berilgan qof…

Бурлеска или Бурлеск

burleska. Xalq sheʼriyati va dramalarining komik (q. Komizm) va parodiyaviy (q. Parodiya)…