Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Изоҳли

Изоҳли луғат

Ўзбек тилининг изоҳли луғати

Ўзбек тилининг изоҳли луғати, А. Мадвалиев, Д. Худайберганова (таҳрир остида), Тошкент, Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2022

Алифбо кўрсаткичи

иби

Ажабланиш, ҳайронлик каби ҳис-туйғуни билдиради; вой, ие.

иблис

Одамларни ёʻлдан оздирувчи, ёмон ёʻлга бошловчи махлуқ; шайтон.

иблисона

Иблисларга, малъунларга хос; разилона, иблисларча.

ибн

Эркак кишини ўз отасига нисбат этиб кўрсатувчи, ўғли, зода маъноларини билдирувчи …

ибо

Андиша, шарм-ҳаё билан тортиниш, шундай ҳис-сезги, уялиш.

ибодат

Қуллуқ қилиш, сиғиниш, топиниш ва унинг амали; намоз.

ибодатхона

Ибодат қилинадиган жой ёки уй, бино (мачит, хонақоҳ ва шу кабилар).

иболи

Ибоси бор, андиша-ҳаё ҳиссига (хислатига) эга.

ибора

Бирор тушунча ёки фикр ифодаловчи, одатда, сўзларнинг турғун бирикмаси (сўз бирикм…

иборат

Ибора; сўз, сўзлар.

иборат

Ташкил топган, таркиб топган; тузилган.

ибосиз

Ибоси ёʻқ, андишани, тортинишни билмайдиган; бешарм, беҳаё.

ибрат

Намуна, ўрнак бўладиган иш, хатти-ҳаракат ва шу кабилар

ибратли

Ибрат бўладиган, намуна, ўрнак олса арзийдиган.

ибратхона

Театр.

ибтидо

Бирор нарса, иш-ҳаракат, воқеа-ҳодиса ва шу кабиларнинг аввали, бошланиш даври; зид. …

ибтидоий

Кишилик тарихининг энг қадимги, дастлабки даврига оид, синфий жамиятдан олдинги.

ич

Ички бўшлиқ; таш.

ич-эт ич-таш

Ичи ва таши.

ич-тиш

Ич-таш.

ичак

Турли шакл ва ҳажмдаги ичакларнинг умумий номи.

ичак-човоқ

Одам, ҳайвон ва қушларнинг қоринда жойлашган ички қисмлари, масалан, ошқозон, ичакла…

ичак-қорин

Ичак-човоқ.

ичаксимон

Ичак шаклига эга бўлган.

ичбуруғ

Т. Ёʻғон ичакнинг яллиғланишидан иборат оғир юқумли касаллик; юракбуруғ, дизент…

ичгулик

Ичса бўладиган, ичишга яроқли; ичимли.

ичикиш

Ота-онани соғиниш натижасида болаларда рўй берадиган касаллик ҳолати

ичикишмоқ

Ичикмоқ феълининг биргалик нисбати.

ичикмоқ

Кучли даражада кўришиш, етишиш иштиёқида бўлмоқ, муштоқ бўлмоқ.

ичиктирмоқ

Ичикмоқ феълининг орттирма нисбати.

ичилмоқ

Ичмоқ феълининг мажҳул нисбати.

ичимли

Ичиладиган, ичишга яроқли.

ичимлик

Ичиладиган нарсалар (масалан, шарбат, сув).

ичин-ташин

Ичкари ва ташқаридан иборат.

ичин-ташин

Ичкари ва ташқаридан иборат.

ичиргизмоқ

Ичирмоқ феълининг орттирма нисбати.

ичирилмоқ

Ичирмоқ феълининг мажҳул нисбати.

ичиришмоқ

Ичирмоқ феълининг биргалик нисбати.

ичирмоқ

Ичмоқ феълининг орттирма нисбати.

ичиртирмоқ

Ичирмоқ феълининг орттирма нисбати.

ичишли

Ичишга боп, маза қилиб ичиладиган.

ичишлик

Ичиладиган; ичса бўладиган.

ичишмоқ

Ичмоқ феълининг биргалик нисбати.

ичкари

Хона, ҳовли, қалъа ва шу кабиларнинг ички қисми, ички томони; ташқари.

ичкариламоқ

Ичкари томон ёʻналмоқ, кирмоқ.

ичкарилик

Марказга, катта кўчага нисбатан анча ичкарида бўлган ер, жой.

ичкетар

Меъда-ичакларда, асосан, овқат ҳазм бўлиши ва сўрилишининг бузилиши натижасида кели…

ички

Ич қисмда, ичкарида жойлашган; ичкариги, ичкаридаги.

ички-ташқи

Ичин-ташин.