Изоҳли

Изоҳли луғат

Ўзбек тилининг изоҳли луғати

Ўзбек тилининг изоҳли луғати, А. Мадвалиев, Д. Худайберганова (таҳрир остида), Тошкент, Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2022

Алифбо кўрсаткичи

Барчаси а б д э ф г ҳ и ж к л м н о п қ р с т у в х й з о г ў ғ ш ч

қабарилмоқ

Қабармоқ феълининг мажҳул нисбати.

қабармоқ

Қавармоқ.

қабартирилмоқ

Қабартирмоқ феълининг мажҳул нисбати.

қабартирмоқ

Қабармоқ феълининг орттирма нисбати.

қабартмоқ

Қабармоқ феълининг орттирма нисбати.

қабиҳ

Ахлоқ-одоб, инсонийлик қоидалари талабига зид; жирканч, разил, ярамас.

қабиҳлаштирмоқ

Қабиҳлашмоқ феълининг орттирма нисбати.

қабиҳлик

Қабиҳ, ярамас иш, хатти-ҳаракат, қилмиш.

қабил

[ — нав, хил; тарз, ёʻсин)

қабила

Уруғ-аймоқ, бир ота-онадан тарқаган бир неча гуруҳ уюшмаси, этник бирлик.

қабилачилик

Кишилар қабила-қабила бўлиб яшаган жамият; кишиларнинг қабилаларга бўлиниб яшаш…

қабиладош

Бир қабилага мансуб бўлган кишилар (бир-бирига нисбатан).

қабилавий

Қабилага оид, қабилаларга хос бўлган (

қабо

Узун ва кенг устки кийим.

қабоҳат

Қабиҳ иш, ярамас хатти-ҳаракат; қабиҳлик.

қабоҳатли

Қабоҳат билан тўлиб-тошган; қабиҳ, разил, ифлос.

қабр

Одам ўлиги (мурдаси) кўмиладиган ёки кўмилган махсус жой; гўр.

қабристон

Марҳумлар дафн қилинадиган махсус жой; гўристон.

қабртош

Қабр устига ўрнатиладиган, мармар, харсангтош ва бошқалар материалдан тайёрланадиган …

қабул

Таклиф, илтимос ва шу кабиларга билдирилган розилик, маъқуллаш.

қабулланмоқ

Қабулламоқ феълининг мажҳул нисбати.

қабуллатмоқ

Қабулламоқ феълининг орттирма нисбати.

қабулхона

Расмий идораларда иш билан келувчилар навбат кутиб ўтирадиган ёки қабул қилинадиган х…

қабз

Қабзият 2.

қабза

Тутқич, даста.

қабзитмоқ

Қабзимоқ феълининг орттирма нисбати.

қабзият

Ич қотиши, узоқ вақт ич келмаслиги ёки қийинчилик билан келиши.

қачон

Қай(си) вақтда?

қачонги

Қайси вақтга тааллуқли?; қайси вақтда бўлган?

қад

Бўй-баст, гавда бичими; қомат, сумбат.

қаъда

Киши вафотидан кейин унинг кейинги маросимларидан бирини, масалан, йигирмаси ёки қирқин…

қадаҳ

Май ичиладиган идиш; жом.

қадалишмоқ

Қадалмоқ феълининг биргалик нисбати.

қадалмоқ

Қадамоқ феълининг ўзлик ва мажҳул нисбати.

қадалтирмоқ

Қадалмоқ феълининг орттирма нисбати.

қадам

Юриш жараёнидаги ҳар бир оёқ ташлаш, оёқ босиш; одим.

қадам-бақадам

Қадамма-қадам.

қадам-бақадам

Қадамма-қадам.

қадама

Қадаб, тўғнаб ёки тикиб, чатиб қўйиладиган.

қадамламоқ

Қадам ташлаб юрмоқ; одимламоқ.

қадамлатмоқ

Қадамламоқ феълининг орттирма нисбати.

қадамли

Қадам чамасидаги; қадам келадиган.

қадамма-қадам

Изма-из, кетидан қолмай, из қувиб; бирин-кетин.

қадамоқ

Тирамоқ, тақамоқ.

қадар

Тақсир, қисмат, ёзмиш.

қадар

(б. к. билан) Таққослаш, ўхшатиш, даража муносабатларини, маъноларини билдиради; каби…

қадашмоқ

Қадамоқ феълининг биргалик нисбати.

қадатмоқ

Қадамоқ феълининг орттирма нисбати.

қадаттирмоқ

Қадатмоқ феълининг орттирма нисбати.

қадди-баст

Қадди-қомат.