Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Изоҳли

Изоҳли луғат

Ўзбек тилининг изоҳли луғати

Ўзбек тилининг изоҳли луғати, А. Мадвалиев, Д. Худайберганова (таҳрир остида), Тошкент, Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2022

Алифбо кўрсаткичи

БАА

Бирлашган Араб Амирликлари

баадаб

Боадаб.

баайни

Ажратиб бўлмайдиган даражада ўхшаш, айнан, худди ўзи.

баб-баравар

баб-баравар

бабалашмоқ

Бабаламоқ феълининг биргалик нисбати.

бабақ

Хўрознинг бир хил йирик тури.

баббит

Қалай ёки қўрғошинга сурма, мис каби металларни қўшиб тайёрланадиган, ишқаланиб й…

бача

Бола.

бачадон

Аёллар таносил аъзосининг ҳомила ўсиб етиладиган ички қисми.

бачажиш

Янги туғилган бола; чақалоқ.

бачалик

Фолк. Ёшлик, болалик; тажрибасизлик.

бачча

Бола.

баччабоз

Бачча сақловчи шахс; болабоз, бесоқолбоз.

баччабозлик

Бачча асраш билан шуғулланишлик; болабозлик.

баччағар

Нафрат, ғазаб билан қаттиқ койишни ифодалайди.

баччалик

Гўдаклик, болалик даври.

баччаталоқ

Талоқ қилинган хотиндан туғилган бола, талоқ қилинганнинг боласи; енгил койишни ифодал…

баччахўрак

Эндигина пишиб келаётган, ҳали ғўра мева ҳақида.

бачкана

Болалар учун мўлжалланган (уст-бош, оёқ кийим ҳақида).◆

бачканабоз

Бачкана қилиқ, хатти-ҳаракатни яхши кўрадиган, майдакаш.

бачканадўз

Болалар кийим-кечагини тикувчи.◆

бачканагарчилик

Бачканалик 2.

бачканаларча

Худди ёш болалардек, ёши катталарга номуносиб бўлган, енгилтаклик билан.

бачканалашмоқ

Катталарга, ёши улуғ кишиларга номуносиб бўлган хатти-ҳаракатлар қилмоқ.◆

бачканалаштирмоқ

Бачканалашмоқ феълининг орттирма нисбати.

бачканалик

Бачкана хатти-ҳаракатларга одатланганлик, енгилтаклик.◆

бачки

Ўсимлик танасининг, поясининг остидан, ён-беридан ўсиб чиққан майда шохчалар, ниҳо…

бачкиламоқ

Бачки чиқармоқ (

бачкилатмоқ

Бачкиламоқ феълининг орттирма нисбати.

баъд

Кейин, сўнг, баъдаз.◆

бад

Зарарли, ёмон.◆

бадал

Бирор нарсанинг ўрнига, эвазига бериладиган ҳақ ёки нарса, нарсанинг қийматига тенг кел…

бадан

Тананинг, гавданинг сирти, сиртқи қисми.

бадантарбия

Жисмоний тарбия.

бадар бадарға

Ўз ватани (юрти)дан бошқа жойга сурилиш, ҳайдалиш, қувғин.

бадастир

Ҳар жиҳатдан тўла-тўкис таъминланган, барча керакли нарсаси мавжуд, бекам-у кўст.

бадавий

Арабистон яримороли ва Шимолий Африкада яшовчи кўчманчи ва ярим-кўчманчи араб…

бадавлат

Катта бойликка, бисотга эга бўлган; бой.

бадавлатлик

Катта бойликка эгалик; давлатмандлик.

бадахлоқ

Юриш-туриши, ҳаракатлари жамиятнинг ахлоқий меъёрларига зид бўлган; ахлоқсиз.

баъдаз

Кейин, сўнг, сўнгра; аввалнинг акси.◆

бадбашара

Кўриниши ёқимсиз; хунук, кўримсиз юзли.

бадбахт

Бахти кулмаган, турмушдан ёлчимаган; бахциз, бахти қаро, бебахт.

бадбахтлик

Кўриниши ёқимсиз; хунук, кўримсиз юзли.

бадбахтона

Бахцизлик.

бадбин

Бировга ёмонлик истовчи, бузуқ ниятли, бадхоҳ.◆

бадбинлик

Ярамас, ёмон ниятли хатти-ҳаракатларга одатланиш.

бадбўй

Ёқимсиз ҳид тарқатувчи; ёқимсиз ҳидга эга; қўланса, сассиқ.