Толковый словарь узбекского языка
Oʻzbek tilining izohli lugʻati
Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022
Алфавитный указатель
Koʻpchilikka, xalqqa xos; oddiy kishilar, xalq ishlatadigan.
xalqparvarXalqqa gʻamxoʻrlik qiladigan, xalq manfaatini koʻzlaydigan; xalqni sevadigan.
xalqparvarlikXalqqa gʻamxoʻrlik qilish.
xaltaKichkina qop, qopchiq.
xalta-xulta xaltachaKichik xalta.
xaltalanmoqXaltalamoq feʼlining majhul nisbati.
xalturaTartibsiz ravishda, yuzaki qilinadigan xom ish.
xalturachiTartibsiz ravishda, yuzaki, xom ish qiluvchi kishi.
xalturachilikOdat darajasiga aylangan, keng tarqalgan xaltura.
xamPastga egilgan, quyi solingan.
xameleonBuqalamun.
xamirOdatda unni suv, yogʻ, tuxum yoki sutga qorishdan hosil boʻladigan yumshoq choʻziluvchan …
xamirgirXamir qoruvchi ishchi, mutaxassis.
xamirsimonXamirga oʻxshash, yumshoq.
xamirturushXamirni oshirish uchun ishlatiladigan achitqi.
xampaDon, gʻalla va shu kabilar qoʻyish va saqlash uchun qurilgan maxsus joy; kandik.
xamsaSharq xalqlari mumtoz adabiyotida bir muallifning 5 dostondan iborat yirik asari.
xamsachilikSharq xalqlari adabiyotida dostonnavislik shakllaridan biri, Xamsa yaratish bilan bogʻliq…
xandaKulgi, tabassum.
xandaqShahar, qalʼa, qoʻrgʻon, mudofaa istehkomlari tashqi devori yonidan dushman oʻtolmasligi …
xandonKulib turuvchi.
xandon-xushonXushchaqchaq, xursand holda.
xanfaXamir oshiradigan idish, xamir togʻora.
xanjarIkki tomoni tigʻli qurol, dudama.
xanjarbozlikXanjar ishlatib jang qilish yoki urishish.
xanjarlamoqXanjar urmoq, xanjar bilan jarohat yetkazmoq.
xanjarlanmoqXanjarlamoq feʼlining majhul nisbati.
xanjarliXanjar bilan qurollangan.
xanjuvarQovun, tarvuz, oshqovoq va shu kabilarning urugʻini goʻng solib ekish uchun qazilgan chuq…
xanoylikXanoy shahrida yashovchi shaxs.
xantalMayda sariq gulli, qoʻzoq mevali, urugʻi novvoylik, qandolatchilik, konserva, parfyumeriy…
xantalliXantaldan tayyorlangan ziravor qoʻshilgan.
xapChaqqonlik bilan qilingan xatti-harakatni ifodalaydi.
xarEshak.
xarajatBiror narsa uchun qilinadigan sarf; chiqim.
xarajatlamoqSarflamoq, ishlatmoq (pul haqida).
xarakDutor, tanbur kabi cholgʻu asboblarining ipi yoki simlarini koʻtarib turish uchun ishlati…
xarakterOdam, narsa va hodisalarning oʻziga xos koʻrinishi, xususiyati; boshqalardan ajralib, far…
xarakteristikaMuayyan narsa yoki shaxsning xarakterli, farqli sifatlari, belgilarining taʼrifi va tavsi…
xarakterlamoqBiror kimsa yoki narsaning muhim tomoni yoki xususiyatlarini ochib bermoq, sharhlamoq.
xarakterlanmoqXarakterlamoq feʼlining majhul nisbati.
xarakterliBiror xarakterga, feʼl-atvorga ega boʻlgan.
xariImorat toʻsinlari ostidan koʻndalangiga qoʻyiladigan uzun, yoʻgʻon asosiy yogʻoch.
xaridSotib olish, sotib olingan narsa.
xaridandonChoʻl oʻsimligi.
xaridorXarid qiluvchi, sotib oluvchi.
xaridorbopXaridorgir.
xaridorgirXaridorlarning didiga, talabiga mos, tez sotilib ketadigan.
xaridorlikXaridor boʻlish; ishqibozlik.