Толковый словарь узбекского языка
Oʻzbek tilining izohli lugʻati
Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022
Алфавитный указатель
Ichki aʼzolarning oʻzi joylashib turgan boʻshlikdan shu boʻshliq devori orqali tashqariga…
dabbaJuvozkashlarning charmdan yoki metalldan yasalgan va yogʻ, umuman suyuqlik quyib qoʻyadig…
dabdabaHaddan tashqari tantana, larzaga keltiruvchi, vahimaga soladigan xatti-harakat, shov-shuv.
dabdababozMeʼyoridan ortiq dabdabali harakat, marosimlarni yaxshi koʻradigan, maʼnosiz, quruq dabda…
dabdababozlikDabdabaga, quruq hashamga toʻliq boʻlgan xatti-harakat.
dabdabadorSerhasham, hashamdor; dabdabali.
dabdabaliVahima tugʻdiradigan, larzaga keltiradigan.
dabdala dabdurustdanToʻsatdan, qoʻqqisdan, birdan, kutilmaganda.
dachaYozda dam olish uchun moʻljallangan, shahardan tashqarida qurilgan uy-joy; dalahovli.
dadaOta, padar.
dadilDangal ish tutadigan, qoʻrqib, hadiksirab oʻtirmaydigan; dovyurak.
dadillanmoqOʻziga ishonchi ortmoq; tetiklanmoq, oʻziga kelmoq.
dadillantirilmoqDadillantirmoq feʼlining majhul nisbati.
dadillantirmoqDadillanmoq feʼlining orttirma nisbati.
dadillashmoqTobora dadillanib, shijoat va tetikligi ortib bormoq.
dadillashtirmoqDadillashmoq feʼlining orttirma nisbati.
dadillikJismonan va ruhan oʻziga ishonganlik, baquvvatlik; dangallik, dovyuraklik, tetiklik.
dadilonaQoʻrqmay, jasurlik bilan, mardonavor.
dafQaytarish; yoʻqotish, bartaraf etish.
dafChertib chalinadigan, doira shaklidagi yogʻoch gardishga xom teri qoplab yasalgan musiqa …
dafʼaMarta, karra, bora.
dafʼatanDangal ish tutadigan, qoʻrqib, hadiksirab oʻtirmaydigan; dovyurak.
dafinaYerga koʻmilgan zeb-u ziynat buyumlari, qimmatbaho toshlardan iborat boylik, xazina.
dafnOʻlgan kishi (mayit)ni koʻmish, qabrga qoʻyish marosimi.
dafnaLavrdoshlarga mansub doimo yashil xushboʻy daraxt; lavr.
daftarKitobcha shaklida tikilgan, muqovalangan va xat yozish yoki rasm chizish uchun moʻljallan…
daftar-qalamQalam, daftar va yozuv-chizuvga kerakli narsalar.
daftarchaDaftar
daftardorDavlatning kirim-chiqimlari hisobini olib boruvchi lavozimli kishi.
daftarnavisQozixonada hukm, vasiqa va shu kabi hujjatlarni daftarga yozib boruvchi; ish yurituvchi.
dagʻ-dagʻ dagʻalKoʻrinishi, tuzilishi beoʻxshov; qoʻpol.
dagʻallashmoqTobora dagʻal, qoʻpol boʻlib bormoq.
dagʻallashtirmoqDagʻallashmoq feʼlining orttirma nisbati.
dagʻallikNarsa, buyumning mayin, yumshoq emasligi; qattiqlik; qoʻpollik.
dagʻdagʻaVahima yoki shovqin solib qilingan doʻq, poʻpisa.
dahaOʻtmishda Buxoro amirligida oʻnta piyoda askardan iborat boʻlgan harbiy boʻlinmaning nomi.
dahaIpak qurtining uyquga kirish pallasi, yoshi.
dahaboshiBuxoro xonligida: dahani (q. daha I) boshqarish uchun saylab qoʻyilgan maʼmur, amin.
dahanOgʻiz I 2, 3.
dahanaEkinga suv qoʻyish uchun qilingan oʻyiq joy; ariqcha boshlangan joy.
dahanakPichoq qinining ogʻzini pichoq kesib ketmasligi uchun unga kumush yoki misdan yasab kiydi…
dahanaki dahboshi1 Oʻnboshi, oʻnta sipoqning boshchisi, daha sarkardasi (
dahlizUyning kiraverishiga qurilgan, odatda poyabzal va ust kiyimlar yechib kiriladigan birinch…
dahoFavqulodda aql va zakovat, tengsiz ijodiy isteʼdod.
dahr1 Zamon, davr.
dahriyDunyo hodisalarini tabiat qonunlaridan deb biluvchi, oxiratga inonmovchi kishi; materiali…
dahriylikAllohning borligiga ishonmaslik; shakkoklik, xudosizlik.