Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Биологиядан русча-ўзбекча изоҳли луғат

БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ

Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.

Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.

Алифбо кўрсаткичи

Магнитобиология

биофизика бўлими. Табиий ва сунъий магнит майдонининг тирик организмларга таъсирини ўрг…

Магнитотропизм

ўсимлик поя, илдизининг ўсиш жараёнида табиий ва сунъий магнит майдони таъсирида эги…

Магнолии

икки паллали ўсимликларга мансуб доим яшил дарахтлар. Қрим, Кавказ ва Ўрта Осиёда ў…

Макаки

тор бурунли маймунлар туркуми. 10—20 тадан пода бўлиб яшайди. Ўсимликлар ва ҳашаротл…

Маковые

икки паллали ўсимликлар оиласи. Кўкноридан олий навли мой, морфин, папаверин тайёрлана…

Макро...

Катта; юқори; юксак

Макроэлементы

ўсимликларнинг озиқланиши учун кўп миқдорда зарур бўладиган кимёвий элементлар; мас…

Макроэнергетические соединения

АТФ ва ферментатив реаксияларда АТФ ҳосил қилиш хусусиятига эга бўлган бирикмалар. Бу…

Макроэволюция

турдан юқори поғонада турувчи таксономик категориялар, яъни туркум, оила, синфларни …

Макрофаги

одам ва умуртқали ҳайвон организми тўқималари ҳамда қонида кенг тарқалган ҳужайралар. Бу…

Макрогамета

ҳаракациз урғочи жинсий ҳужайра., Катта жинсий ҳужайра, макрогамета

Макроглия

нерв тўқимаси хилларидан бири. Нейронларга ўхшаш ҳужайралар, бир оз қўзғатиш хусус…

Макромолекула

кичик молекулаларнинг такрорланиши натижасида ҳосил бўлган полимерлар. Мураккаб ва ўз…

Макронуклеус

инфузориялардаги катта соматик ядро. Модда алмашинуви жараёнларини бошқаришда ишти…

Макроорганизмы

ўлчами 0,5 миллиметрдан ортиқ бўлган кўп ҳужайрали организмлар., Катта организмлар, м…

Макроспора

спорали юксак ўсимликларнинг урғочи жинсий гаметофит ҳосил қилувчи катта спораси., К…

Макула

умуртқали ҳайвонлар ички қулоғидаги сезувчи ҳужайралар гуруҳи., Эшитиш доғлари, мак…

Маквис

Ўрта денгиз атрофларида кенг тарқалган қаттиқ баргли, тиканли доимяшил бута ва дарахтл…

Мальки

балиқлар ривожланишидаги дастлабки босқич., Майда балиқчалар

Малокровие

қон миқдорининг камайиши ва унинг сифат таркибини ўзгариши билан боғлиқ бўлган касал…

Мальпигиевы сосуды

ҳашаротлар, ўргимчаксимонлар ва кўпёқлилар ўрта ҳамда орқа ичаги чегарасида жойла…

Мальпигиевы тельце

одам ва деярли барча умуртқали ҳайвонлардаги бауман капсуласи билан ўралган буйракдаги…

Мальтоза

иккита глюкоза молекуласидан иборат дисахарид. Унаётган дон шираларида кўп миқдорда у…

Мальвовые

икки паллали ўсимликлар оиласи; масалан, ғўза., Гулхайридошлар

Маммология

зоологиянинг сут эмизувчиларни ўрганувчи соҳаси., Маммология, маммалиология

Маннаны

ўсимликларнинг жамғарма ва таянч вазифасини бажарувчи полисахаридлари; асосан, манно…

Маскулинизация

урғочи зотларда эркаклик иккиламчи жинсий белгиларнинг пайдо бўлиши., Маскулинизаци…

Масличные культуры

мева ёки уруғларида кўп миқдорда мой тўплайдиган ўсимликлар. Масалан, зиғир, ғўза…

Маслиновые

икки паллали ўсимликлар оиласи. Европа зайтуни асосан мевасидан мой олиш ёки консерва…

Массовый отбор

ўсимликларнинг янги навини яратиш мақсадида, дастлабки навларнинг генотипини текширм…

Материнская порода

тоғ жинси; физик, физик-химик жараёнлар ҳамда одам фаолияти таъсирида ундан тупроқ ҳос…

Матка

одам ва ҳайвонларда урғочи жинсий системанинг пастки кенгайган қисми. Етилган тухумҳуж…

Матричная-РНК Матрикс

ҳужайранинг асосий моддаси., Матрикс

Матрица

генетик информация нусхасини олиш учун қолип ёки асос. Бу ДНК нинг полинуклеотид зан…

Матураза

интронларни қирқиш ва транспорт-РНК ларнинг «етилиш» реаксияларини катализловчи ферм…

Мечение животных

ҳайвонлар биологиясини ўрганиш ёки бирор зотни бошқасидан ажратиш мақсадида белги қ…

Мед пчелиный

ширин шарбацимон модда. Ўсимликлар гул ширасининг ишчи асалари организмида қайта и…

Медиаторы

асаб системасида воситасиз ҳужайралараро ўзаро таъсирни амалга оширувчи физиологик фао…

Медоносы

гулларида нектар (гулшира) бўлган ўсимликлар., Асалчил ўсимликлар, асал берувчи ўс…

Медузы

денгиз сувларида эркин сузиб юрувчи ковакичлилар. Ссифоидлар ёки ҳақиқий медузалар си…

Мегакариоциты

сут эмизувчиларнинг қон ҳосил қилувчи органларидаги йирик ядроли ҳужайралар. Қон ивиш…

Мегоэволюция

энг йирик таксон (синф, тип) ларнинг шаклланишига олиб келувчи эволюцион жараёнлар …

Междоузлие

ўсимлик поясининг икки бўғим оралиғи., Бўғим оралиғи

Междуклеточные контакты

плазматик мембраналарнинг махсус қисмлари ҳисобига ҳосил бўладиган тирик ҳужайралар ўрт…

Межклетники

ўсимлик тана ҳужайралариаро ковак (бўшлиқ). Турли суюқлик ёки ҳаво билан тўлган бў…

Межклеточная жидкость

Ҳужайралараро суюқлик (қ. Тканевая жидкост).

Меланины

— Меланинлар — одам ва ҳайвонлар териси, сочлари (жунлари), патлари ва бошқаларнинг қор…

Меланизм

— Меланизм — ҳайвонлардаги қора ва қўнғир ранг пигментлари билан боғлиқ ҳодиса.

Мелиорация

— Мелиорация, тупроқ хусусиятларини яхшилаш — ер ресурсларидан самарали фойдаланис…