Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Биологиядан русча-ўзбекча изоҳли луғат

БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ

Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.

Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.

Алифбо кўрсаткичи

Каатинга

қурғоқчиликка чидамли (ксерофил) тропик ўрмон типи. Тиканли ўсимликлар, айниқса, как…

Кабачок

ошқовоқларнинг меваси ёш тугунча ҳолида овқатга ишлатиладиган бир тури., Қовоқча

Кабарга

кавш қайтарувчилар кенжа туркумига мансуб жуфт туёқли сут эмизувчи ҳайвон. Тоғли тай…

Кадеверин

физиологик фаол модда. Лизин аминокислотасини декарбоксилланиши натижасида ҳосил бўлади…

Кактусовые

икки паллали ўсимликлар оиласи; пояси серсув, этли, тиканлар ёки туклар билан қопланга…

Каллус

ўсимликларнинг шикастланган (кесилган) қисмидаги ҳужайраларнинг бетартиб бўлиниши ва …

Кальмары

бошоёқли моллюскалар туркуми. Танасининг узунлиги 2 см дан — 5 м гача. Кенг тарқалган…

Калмодулин

Калмодулин — Калмодулин, бошқарувчи оқсил — ҳужайра ичида жойлашган рецептор. Калсий…

Калоеды

пластинка мўйловлилар оиласига мансуб қўнғизлар уруғи. 1500 га яқин тури мавжуд. Туп…

Кальцефилы

оҳаги кўп тупроқларда (калсий тузларига бой) ўсувчи ўсимликлар., Оҳаксеварлар, калсеф…

Кальцефобы

сероҳакли тупроқларда ўса олмайдиган ўсимликлар., Оҳакёқмаслар, калсефоблар

Кальциферолы

антирахит хусусиятли ёғда эрийдиган витаминлар группаси. Суякларнинг ўсишини таъмин…

Кальцитонин

умуртқали ҳайвонлар организмида калсий ва фосфор алмашинувини бошқарувчи гормон., Калс…

Камбалаобразные

суякли балиқлар туркуми., Камбаласимонлар

Камбий

Камбий — ҳосил қилувчи тўқима; асосан очиқ уруғли ҳамда икки паллали ўсимликлар поя…

Каменноугольный период

Тошкўмир даври; карбон

Камфора

ўзига хос ҳидга эга рангсиз модда. Эфир мойлар таркибига киради. Камфора номли дарахтдан…

Камнеломковые

икки паллали ўсимликлар оиласи., Қоячигулдошлар

Камнеточцы

иккитабақали моллюскалар. Қаттиқ жинсларни ўйиб кириб, ўзларига ёʻл очиш хусусияти…

Каналообразующие белки

пассив кўчирилишни амалга оширувчи мембрана оқсиллари. Оддий диффузия ҳисобига мемб…

Канифоль

игнабаргли дарахтларнинг елимсимон, сарғиш қизил ёки тўқ жигарранг тусдаги мўрт, ув…

Каннибализм

бир турга мансуб бўлган индивидларнинг бир-бирини еб қўйиши; тур ичидаги йиртқичлик…

Канцероген

организмга таъсир этиб, хавфли ўсмалар, Кансероген, шиш ҳосил қилувчи

Кайназой

Ер қобиғи қатламлари стратиграфик шкаласининг энг ёш группаси, ер геологик тарихини…

Кайнофит

Ер юзида ўсимликлар қоплами эволюциясидаги мезофитдан кейинги янги босқич бўлиб,…

Кайромоны

бир организм томонидан ташқи муҳитга чиқариладиган ва бошқа, Кайромонлар

Казеин

сутдаги асосий оқсил. Фосфопротеинлар вакили. Ёш организмларнинг овқатланишида муҳим а…

Кипарисовые

игнабаргли доимяшил бута ёки дарахтлар оиласи., Сарвдошлар

Кобры

Кўзойнакли илонлар — илонларнинг қатор уруғларини бирлаштирган номи. Юқори жағнинг о…

Код жадвали

қайси аминокислота келишини кўрсатиб беради.

Кодеин

Кодеин — кўкнор ўсимлиги меваси таркибида учрайдиган алкалоид, морфин ҳосиласи.

Кодон

Кодон, триплет — ирсий информация (ахборот) бирлиги. Учта кетма-кет турувчи нуклеотид…

Кофакторы

оқсил бўлмаган бирикмалар. Кўпгина ферментлар фаоллигининг тўла намоён бўлиши учун…

Кофеин

кофе дарахти уруғи, чой барги таркибида учрайдиган алкалоид; пурин ҳосиласи., Кофеин

Коферменты

баъзи ферментлар фаол марказининг таркибига кирувчи оқсил бўлмаган органик бирикмалар. …

Кожа

умуртқали ҳайвонлар танасини ташқи муҳитдан ажратиб турадиган қоплам. Қатор функсиялар:…

Кожные железы

ҳайвонлар ва одам терисидаги тузилиши ҳамда бажарадиган функсияси турли-туман безлар. М…

Кокарбоксилаза

Кокарбоксилаза, тиаминдифосфат — витамин В₁нинг пирофосфорли эфири. Одам ва ҳайвон органи…

Кокки

шарсимон бактериялар тури., Кокклар, донадор бактериялар

Кокон

кўпчилик ҳашаротлар ғумбагини ҳимоя қилувчи ҳосила. Одатда ипак толаларидан тўқила…

Колбочки

умуртқалилар кўз тўр пардасининг кундузги ва рангли тасвирни сезиб, уни кўришни таъми…

Кольчатые черви

чувалчанглар типи; уларнинг танаси ҳалқаларга бўлинган. Масалан, ёмғир чувалчанги.…

Колеоптиль

ғалладошларнинг ердан эндигина униб чиққан рангсиз, яшил ёки қизғиш биринчи най…

Колеориза

асосан ғалла ўсимликлари муртак илдизини ўраб турувчи парда., Илдизпарда, колеориза

Коллаген

бириктирувчи тўқимадаги коллаген толалар асосини ташкил қилиб, унинг мустаҳкамлигини т…

Коллатерали

умуртқали ҳайвонлар қон томирларининг ёнбош шохлари. Асосий томирлар иштирокисиз қонн…

Коллекция

ўсимликлар, ҳайвонлар, микроорганизмлар, тупроқ ва бошқаларнинг илмий ёки амалий мақса…

Колленхима

икки паллали ўсимликларнинг бирламчи таянч (механик) тўқимаси. Ёш ўсувчи органла…

Колокольчиковые

икки паллали ўсимликлар оиласи. Масалан, чучмўмалар., Қўнғироқгулдошлар

Колониальные организмы

жинссиз кўпайиш (куртакланиш) дан сўнг юзага келган авлод индивидларининг она органи…