Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Биологиядан русча-ўзбекча изоҳли луғат

БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ

Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.

Русско-узбекский толковый словарь по биологии. Важен именно наличием объяснений: подходит для образовательного контента, терминологической нормализации и семантической разметки.

Алифбо кўрсаткичи

Абаксиальная сторона

ўсимлик органи (гул, барг, ёншох, куртак) нинг ўзи жойлашган новда ўқига нисбатан т…

Абактериальный

бактериялардан ҳоли бўлган, стерил, тоза., Абактериал, бактериясиз

Абдомен

кўпгина бўғимоёқлилар танасининг бош, кўкракдан кейинги охирги (учинчи) қисми., Қ…

Абдуктор

Узоқлаштирувчи, абдуктор — тана қисмларини унинг марказий ўқидан узоқлаштирувчи муш…

Абиогенез

тирик организмга хос бўлган органик бирикмаларнинг организмдан ташқарида, ферментлар ис…

Абиотические факторы

анорганик муҳит омиллари: ёруғлик, ҳарорат, намлик, тупроқ, босим кабилар. Тирик органи…

Абиотрофия

Абиотрофия — тўқималар фаолиятининг ўзгаришига сабаб бўлувчи жараёнлар йиғиндиси…

Абиоз

Абиоз — ҳаётийликка хос бўлган хусусиятлар яшаш лаёқатининг сустлашуви. Жонсиз ҳо…

Аблактация

сут келишининг сусайиши ва тўхташи., Аблактация, суцизланиш

Аблактировка

ўсимлик новдасини танасидан қирқиб олмасдан, бир-бирига яқинлаштириб пайванд қилиш. У…

Абластин

Абластин — бактерияларнинг кўпайишига тўсқинлик қилувчи оқсил табиатли модда.

Аборальный

оғиз бўшлиғига қарама-қарши томон. Овқат ҳазм қилиш канали элементлари билан боғли…

Абориген

Туб жойли, жайдари, абориген — маълум бир жойда узоқ вақт давомида яшаётган организм (…

Аборт

Аборт, ҳомила (бола) ташлаш — ҳомиладорликнинг муддатидан илгари тўхташи ва яшашга…

Абрин

Абрин — оқсил табиатли ўсимлик заҳари. Айрим ҳужайралардаги оқсил синтезини пасайтирувч…

Абсцизовая кислота

Абссизат кислота — ўсимлик гормони. Ўсимлик барги ва меваларининг тўкилишини тезлашт…

Ачитиш

сбраживание

Ачитқилар

дрожжи

Адаксиальная сторона

ёншох, гул, барг ва куртакнинг ўзи жойлашган ўққа (пояга) қараган томони. Масалан, …

Адаптация

организмнинг эволюция жараёнида ўзгарувчан яшаш шароитларига мосланиши., Мосла…

Адаптивная зона

экологик шароитнинг ўзига хос характерли белгиларига эга, организмлар турли гуруҳи учу…

Адаптивное растениеводство

мослашиш хусусиятига эга бўлган навларни яратиш, нав агротехникасини ишлаб чиқиш…

Адапторная гипотеза

т-РНК адапторлик функсиясини бажаради, яъни у полипептид занжиридаги аминокислота ўрни…

Аделоморфный

аниқ бир шаклга эга бўлмаслик (ҳужайра тўғрисида)., Шаклсиз, аделоморфли

Аденилатциклаза

лиазалар синфига мансуб фермент; Атфдан сиклик АМФ ҳосил бўлишида иштирок этади. Плазм…

Аденин

пурин асосларидан бири. ДНК ва РНК ҳамда эркин нуклеотидлар, аденинли коферментлар таркиб…

Аденобласт

безнинг эмбрионал ҳужайраси., Аденобласт

Аденомер

ҳайвонларнинг секрет ҳосил қилувчи кўп ҳужайрали безининг охирги бўлими., Аденомер

Аденопеталия

гултожбаргларда безчаларнинг мавжудлиги., Аденопеталия

Аденовирусы

ташқи липопротеин қобиғи ёʻқ Днкли вируслар. Сут эмизувчилар, жумладан одамда турли к…

Аденозиндифосфорная кислота

мураккаб органик бирикма; аденин, фосфат кислотанинг икки қолдиғи ва рибозадан иборат ну…

Аденозинмонофосфорная кислота

таркиби аденин, рибоза ва фосфат кислотанинг битта қолдиғидан иборат мураккаб органик би…

Аденозинтрифосфатаза

гидролазалар синфига мансуб Атфнинг парчаланишини тезлаштирувчи фермент. Бунда тирик …

Аденозинтрифосфорная кислота

аденин, рибоза ва фосфат кислотанинг учта қолдиғидан ташкил топган бирикма. Тирик орга…

Адинамия

Мадорсизланиш, адинамия — мускулларнинг ҳаддан ташқари кучсизланиши туфайли қувватни…

Адипогенез

Адипогенез — организмда ёғ ҳосил бўлиш жараёни.

Адреналин

Адреналин — буйрак усти бези гормони, асаб системаси медиатори (воситачиси). Айниқса стр…

Адренокортикотропный гормон

Адренокортикотроп гормони — гипофиз олд бўлагида ишлаб чиқарилади, буйрак усти бези по…

Адсорбент

Адсорбент — адсорбсиялаш (ютиш) хусусиятига эга модда; буларга корболен, фаоллаштир…

Адвентивные органы

одатдан ташқари жойларда тасодифан пайдо бўлувчи органлар (масалан, илдизларда куртакл…

Аэрация

турли муҳитларга атмосфера ҳавосини табиий кириши ёки механик ёʻл билан киритиш., Ҳав…

Аэренхима

сув ва ботқоқ ўсимликлари ҳужайра оралиғида ҳаво тўла бўшлиқлари бўлган тўқималар.…

Аэробы

атмосфера кислороди ҳисобига ҳаёт кечирувчи организмлар. Буларга деярли барча ҳайвон…

Аэрофиты

фақат ҳаво нами (шудринг, ёмғир) да эриган озуқа моддалар ҳисобига ўсувчи ўсимликла…

Аэропоника

ўсимликларни тупроқсиз шароитда ўстириш усули. Ҳавода осилиб турувчи илдизларга вақт…

Аэротаксис

баъзи тубан ўсимлик, бактериялар ва энг содда ҳайвонларнинг кислородли муҳитга интилиш…

Аэротропизм

ўсимлик илдиз ва новдалар ўсувчи қисмининг кислородли муҳит томон интилиб ўсиши., Ае…

Афагия

ҳашаротларнинг ривожланиш босқичларидан бири. Бунда улар табиий очлик ҳолатда яшайд…

Афазия

нутқ ва эшитиш органларининг соғлом бўлгани ҳолда сўзлаш қобилиятининг бузилиши. …

Афферентные волокна

бош мия пўстлоғига тўқималардан хабар келтирувчи, яъни марказга интилувчи нерв то…