Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati

Badiiy ijodga xos eng muhim tushunchalardan biri boʻlib, u ijodkorning xohishi, istagi as…

ideallashtirish. Biror masala yoki narsani kishi tasavvuridagi ideal sifatida voqelikdagi…

adabiyotning gʻoyaviyligi. Tasvirlanayotgan narsa yoki voqeaga ijodkorning munosabati, un…

idilliya. Antik poeziya janrlaridan biri boʻlib, bu janrda xalq hayoti tabiat manzaralari…

idioma. Odatda, biror milliy tilga xos, lekin boshqa tillarga aynan tarjima qilib boʻlmay…

soʻz oʻyini, qochiriq. Nozik badiiy usullardan boʻlib, unda ijodkor baʼzan soʻz shakldosh…

— burime oʻyini. Oldindan berilgan qofiya asosida kim oʻzarga sheʼr toʻqish oʻyini (q. Bu…

ikt yoki kuchli boʻgʻin. Sheʼrshunoslikda bu termin baʼzan urgʻu maʼnosida ham ishlatilad…

sanʼatda rasmli tasvir. Sotsiologiya, siyosat, tarix va boshqa sohalardan ilgaridan maʼlu…

badiiy adabiyot asarlariga ishlangan rasmlar. Bunday rasmlar, odatda, shu asarning biror …

imajinizm. XX asr tushkun burjua adabiyotida, dastlab Angliyada (Ulugʻ Oktyabr sotsialist…

imajizm. Birinchi jahon urushi arafasida ingliz va amerika poeziyasida paydo boʻlgan deka…

impressionizm. XIX asrning oxirida Fransiya sanʼatida yuzaga kelgan oqim. Impressionizm b…

— improvizatsiya, badiha. Oldindan maxsus tayyorgarlik koʻrilmay, ijodkorning biror voqea…

— individuallashtirish. Hayotni badiiy aks ettirishning zaruriy shartlaridan biri. Sanʼat…

— individual uslub, oʻziga xos uslub. Ijodkorning voqelikni idrok qilish, uni tasvirlashd…

inglizcha

— kinoya, qochiriq (q. Allegoriya).

— instrumentovka. Sheʼrda tovushlari bir-biriga ohangdosh boʻlgan soʻzlarni tanlab olish …

Biror adabiy asarni sahnada qoʻyishga moslamoq., sahnalashtirmoq

Drama shaklida yozilmagan biror adabiy asarni sahnada qoʻyishga moslab qayta ishlash; chu…

interlyudiya. Uygʻonish davri ingliz dramatik janrlaridan biri boʻlib, katta pesalardagi …

intermediya. Katta pesa va operalarning pardalari oraligʻidagi tanaffus vaqtida oʻynaladi…

interpolyatsiya. Biror avtor tekstiga qoʻshimcha izoh sifatida kiritilgan, muallif qalami…

Bir tildagi ayrim birikmalarni ikkinchi tilga tarjima qilganda originalda boʻlmagan soʻzl…

intim lirika

sheʼrning intonatsion-sintaktik tuzilishi. Sheʼriy nutqning ritmlar tartibi, sintaktik tu…

intonatsiya. Soʻzlovchining hamsuhbatiga yoki predmetga boʻlgan maʼlum bir munosabatini a…

intriga. Epik yoki dramatik voqealarning murakkab ziddiyatlar asosiga qurilishi. Intriga …

— invektiva. Qadimgi davrlarda keng tarqalgan keskin fosh etuvchi, qoralovchi, oʻz xarakt…

— inversiya. Nutq boʻlaklarining grammatik normadan tashqari holatda qoʻllanishiga asosla…

Qirgʻizlarda va baʼzi turkiy xalqlarda badihagoʻy qoʻshiqchi shoir., yirchi, qoʻshiqchi

Qadimgi keltlarning epik asarlari; ularning asosini tarixiy voqealar va mifologik syujetl…

XVI asrda Gʻarbiy Yevropa klassisizmi, XVIII asrda esa rus klassisizmi adabiyotida keng t…

kinoya, qochiriq, kesatish, piching. Badiiy asardagi inkor etish usullaridan biri boʻlib,…

Oʻtmish faktlarinigina aniqlab qolmasdan, ularni jonli, jozibali va ravshan tasvirlab ber…

XIX asrning oxiri — XX asr boshlarida rus folkloristikasida paydo boʻlgan eng taʼsirli oq…

Adabiyotshunoslik fanining mustaqil bir tarkibiy qismi boʻlib, unda biror xalqning adabiy…

Biror davrning konkret tarixiy mazmunini, uning takrorlanmas qiyofasi va koloritini badii…

italyancha

tasviriy vositalar. Voqelikni badiiy asarda aks ettirish usullari, tasviriy-emotsional vo…

izometrik band. Hijolar soni teng boʻlgan misralardan iborat band.

izometriya. Kvantativ sheʼr tuzilishida sheʼr misralarining tengligi (q. Kvantativnoye st…

izosillabizm, teng hijolilik. Biror sheʼriy parchadagi misralararo hijolarning teng miqdo…

izotonizm. Sheʼriy misralardagi urgʻular sonining teng miqdorda boʻlishi (q. Tonicheskoye…

izoxronizm, teng vaqtlilik. Sheʼriy asar talaffuzi paytida ritmik boʻlaklarning vaqt jiha…

izvod. Uzoq oʻtmishda yaratilib, oʻz davriga, muhitiga xos belgilarni tashuvchi qadimgi r…