tol
толtol I
TOL ' ingichka uzun bargli mevasiz daraxt'. Yomon arida bol boʻlmas, suvsiz yerda t o l boʻlmas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tal tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 425; De — von, III, 171; DS, 528); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tal > tâl
1. Ingichka uzun bargli, surx novda otib oʻsadigan daraxt yoki buta, (asosan soya-salqini, poyasi, poyasidan esa turli narsalar tayyorlash uchun ekiladi)
Qora tol. Sambit tol. Bir tup tok eksang, bir tup tol — Maqol
Terak ekmay, tolni ek, tolning soyasi yaxshi — "Qoʻshiqlar"
Soy boʻyidagi aksariyat azim tup tollarning tagi choyxona — K. Yashin, Hamza
2. Majnun tol q. majnuntol. . o. Siz (yoki u) aytgan tollar kesilib ketgan Zamon, u bilan bogʻliq holda shart-sharoitlar oʻzgarib ketganligini bildiradi, qayd etadi. . Tol bargak q. bargak III
Gʻulomjon.. majnun tolning ham bir mahallar suvga choʻzilgan, suv yetay-yetay deb qolgan uzun, nozik novdsiarini esladi — M. Ismoiliy, Fargona
Sarvi xola qizining ixtiyori oʻzidaligini, hozirgi zamonlar boshqaligini, u aytgan tollar kesilib ketganligini qayta-qayta takrorlab, jagʻi ogʻri- — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema
Kechagina tol bargak oʻynab, Tom boshida erkin yurganding — Yu. Hamdam
tol II
1. Uzun va ingichka
Kokillarim eshilgandir tol-tol, Har toliga bersa yetmas dunyo mol — "Malikai ayyor"
Torlari tol ipaklardan eshilsin, Aytganimda, tovushginam qoʻshilsin — "Qushiqlar"
2. TOL III [d.] harb. Mina va snaryadlar ichiga quyiladigan kuchli portlovchi modda; oq yoki sargʻish rangli qattiq kristall mahsulot
TOL
Ingichka uzun bargli, surx novda otib oʻsadigan daraxt.TAL
TOL=
toʻlmoq, toʻla boʻlmoq, tugamoqruschaнаполнятьсяinglizchafilled
Elig qaznaqi toldi altun kümüš Hukmdorning gʻaznasi oltin-kumushlarga toʻldi — Казна правителя наполнилась золотом и серебром — The treasury of the ruler was filled with gold and silver
tol I
бот. верба, ива, ветла
- majnuntol плакучая ива
- tolning tagida tiniq suv загадка под талом чистая вода (блестит) (Зеркало).
tol II
фольк. прядь
bizning uyda bir qiz, boshida bir tol qil yolgʻiz загадка в нашем доме живёт девица, на голове у нее только прядь волос (Шала-неочищенный рис)
sochning tolidan ham ingichka, ipning ustida yurar загадка ходить по ниточке, тоньше волоска (Паук)
tol
n bot. willow
- majnuntol weeping-willow
TOL
1. tal (terek)
2. uzın hám jińishke
3. jarılıwshı zat
tol
bot. Weide f, Weidenbaum m
- majnuntol Trauerweide f