қат

от 1. Қават-қават ёки қатлам-қатлам нарсаларнинг хар бир қавати, қатлами.

Тўрт қат букланган кўрпача.

Азмиддин бир варақ қоғоздаги бир неча қат букланган хатни олиб, чироқ шуъласига тутиб, кўздан кечирди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Имонимни асрайман десанг, бу ерлардан бош олиб кетиш керак. Бўлмаса, етти қат ер тагида ёниб турган дўзахда қовуриласан. — С. Анорбоев, Оқсой

2. Тахланган, букланган нарсаларнинг ораси.

Кўрпанинг қати.

Ҳожимат бел-боғининг қатидан қоғоз чиқазиб ташлади. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

Меҳри опа биринчи конвертни очди Иккинчисини очди-ю, хатнинг қатидаги расмга кўзи тушиши билан тўхтаб, унга тикилиб қолди. — Р. Файзий, Она.

3. Маълум қалинликдаги ёйиқ нарсалар қатлами, қават.

Бир бечоранинг чеккан хўрлигини ўйлаб, ҳар куни бир қат этдан тушаман. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Мана, мен геолог, неча йилдирки, Тинмай ўргана-ман тупроқ қатини. — Зулфия.

4. кам қўлл. Саҳифа, варақ.

Варақланар етимликнинг дафтарин қати. — Ғ, Ғулом

5. кам қўлл. айн. Қатор 1.

6. Марта, карра, қатла.

Бироқ унинг ташвиши икки қат ошди — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Айниқса, кейинги пайтларда иш чалкашиб, ўн қат оғирлашиб кетди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар.

Нега, кўнглим, бўлдинг бетоқат? Тинчман, дедим сенга неча қат. — Миртемир.

от шв. сўр. олм. Қаер?, қайси ер?, қайси жой?

[Шербек:] Узоқлиги қатга борарди? Кўпи билан тўрт-беш кунлик ёʻл. — С. Анорбоев, Оқсой.

от эск. Устига қамиш қалам учини қўйиб туриб, пичоқ билан кесиш учун суякдан ясалган тахтача.

слой, ряд, складка

қат-қат қулоқ, дум-думалоқ уши да уши - слоями, круглые сами (Капуста)

н layer, level, story, floor

qat, qabat, márte, ret, qayer, qaysı jer

Falte f

ўзбекчабирга, аралашрусчарядоминглизчаtogether

Ačunluy belinkä batï qut qurï, qozï birlä qatlïb yorïtï böri Xalq baxtli bo‘ldi, qo‘zi bilan bo‘ri aralashib yurdi– Жители мира сего повязали себя поясом счастья, волки стали бродить вместе с ягнятами – The inhabitants of this world tied themselves with a girdle of happiness, the wolves began to roam together with the lambs — ҚБҲ, 26₅

ўзбекчақаватрусчаслой, этажинглизчаlayer, flake

Yeti qat falakni yatur yamča tut Yetti qavat falakning sirlarini (yerda) yotgan xas kabi (yengil) bilib ol – Семиярусные небеса держи, как соринку – Seven-mile heaven keep like a speck of dust — ҚБН, 315₇; ҚБН, 4277; 158б6

ўзбекчақориштирмоқ, аралашмоқрусчасмешиватьинглизчаmix

Aminig xïyanat bilä qatmayïl, yaraylïy yaraysïz bilä tutmayïl Diyonatni xiyonat bilan qo‘shmagin, yarog‘likni yarog‘siz bilan birga tutmagin – Верность с вероломством не соединяй, подходящее и негодное не держи [вместе] –Fidelity with perfidy do not connect, fit and unfit do not hold [together] — ҚБН, 397₁