Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

ўт

oʻt
Изоҳли луғат

ўт И

1. Ёниш жараёни; олов, оташ. . . . Икки ўт орасида (ёки ўртасида) қолмоқ - бирини деб, бошқасидан кечиб бўла олмайдиган, кечиш қийин ҳолатга тушмоқ. . . Тўқайга (ёки ўрмонга) ўт кеца, ҳўл-у қуруқ баробар ёнади - кўпчиликка тегишли бир иш, ҳодиса ҳеч кимни четлаб ўтмайди, деган маънода қўлланувчи ибора. . Ўзини ўтга, сувга урмоқ - бирор мақсад ёʻлида ҳар қандай, ҳатто бир-бирига зид ишга ҳам қўл урмоқ. Ўт билан сувдек - бир-бирига қарама-қарши муносабатли. Ўт қўймоқ - ёндирмоқ, ёқмоқ

Ер тўйдирар, ўт куйдирар — Мақол

Ерга тушган гул бўлур, Ўтга тушган кул бўлур — Мақол

Бу орада майдончада ўт ловуллади — А. Мухтор, Опа-сингиллар

Ўтнинг ҳарорати Эргашевнинг юзини қиздириб, бурқиб чиқаётган тутун эса нафасини бўғар эди — Н. Сафаров, Водиллик қаҳрамон

Ҳовли ўртасидаги бир бузоқ билан икки қўй гўшти солинган дошқозон тагида ҳамон ўт ёнар — Парда Турсун, Ўқитувчи

Бобур ўзини икки ўт орасида қолгандай сезди. Беклар-у навкарларнинг кўнглига қарай деса, бу ёқда раият очарчиликдан ўляпти. Раиятни очлик чангалидан қутқазай деса, беклар, навкарлар дод солади — Пиримқул Қодиров, Юлдузли тунлар

Аъзам икки ўт орасида эди: ё чиройли хотин-у ўзинг учун ўл етимлик ёки чиллак оёқ совуқ хотину обрўй ва амал — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

Тўқайга ўт кеца, ҳўлу қуруқ баробар ёнганидай, димоғдор, одамлардан жирканиб, ўзини улуғ тутадиган бек анчадан буён кишилар ғазабини қўзғаб, тоқатини тоқ қилиб келарди — Мирмуҳсин, Меъмор

Ўрмонга ўт кеца, ҳўлу қуруқ баробар ёнар экан.. Ҳозир ҳам шундай бўлди — Назир Сафаров, Оловли излар

Ўзини ўтга урди, сувга урди, иигқилиб, участка тақсимловчи техник бўлиб олди — "Муштум"

Илгарилари ўт билан сувдек бўлган кундошлар энди сирдош бўлиб, чекка-чеккада пичирлашадиган бўлдилар — Асқад Мухтор, Опа-сингиллар

Ўзбек ойим ҳашарчи хотиндан бирига тандирга ўт қўйишни буюрди-да, ўзи Зайнабнинг олдига келди — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар

Тоҳирнинг мўлжали қирқ-эллик қадам ичкарироққа бориб, кўприкнинг ўртасидан ўт қўйиш эди — Пиримқул Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Аланга, ёлқин

Сойнинг у бетидаги тоғларда соққадек-соққадек ўт ялтирарди — Суннатулла Анорбоев, Оқсой

Шу он унинг ўнг томонидаги тепаликда ялт этиб ўт кўринди — Жумабай Ташенов, Жангчи Ўтеген

3. Оловнинг алангаси сўнган (тўхтаган) ҳолати; чўғ

Танчага ўт солмоқ

Ўчоқдаги ўтни аста-секин кул босди — Ойбек, Танланган асарлар

4. Қуёшнинг ўт яллиғи каби каттак, қиздирадиган, куйдирадиган ҳолати; тафт

Айни туш чоғи-ку, келинойижон, Қуёш ўз ўтидан беҳол бўлган пайт — Қутлибека Раҳимбекова, Юрагимда кўрганларим

5. Киши руҳиятидаги, қалбидаги аланга, олов каби "ёнувчи" ("ёндирувчи"), "куйдирадиган" ҳолат; "олов". . Юрагига ўт ёқмоқ - бирор нарсага завқ-иштиёқ, интилиш ҳиссини қўзғатмоқ, уйғотмоқ. Ўт олмоқ - алангаланмоқ, алангаланиб кучаймоқ

Ишқ ўти

Ҳижрон ўти

кўзларида ғазаб, нафрат ўтлари чақнаган аёлнинг сурати туширилган плакатлар ёпиштирилган — Раҳмат Файзий, Сен етим эмассан

У жаҳл ўтида ёниб, "Сендай тоғам ёʻқ", дея қичқиради — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

У кишилар қалбида ғайрат ўтини ёқа олади — Газетадан

Кайхусравнинг ўлганини билиб, эронийларнинг руҳи тушиб кетди, уларнинг ғалабага бўлган ишончларига путур етиб, юракдаги ўтлари сўна бошлади — М. Осим, Аждодларимиз қиссаси

Бу ўт [интиқом ўти] оғирни енгил, узоқни яқин қилади; пўлатни эритади, ўлимга даҳшат солади. Аҳмаджон кўрган ҳамма жангчининг қалбида мана шундай ўт ёнар эди — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Аммо ҳеч бири юрагида нотаниш қиз ёқиб кетган ўтни пасайтира олмади — Мирзакалон Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Водийнинг манман деган раислари юрагига ўт ёққан киши — Полвон ака Қозоқов бўлади — "Ўзбекистон қўриқлари"

Унинг Ўрмонжонга қарши юрагидаги адовати ўт ола борди — Абдулла Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Араббойнинг ётоқхонага кириб кетаётганини кўргач, кўнглида ҳозиргина бир оз сусайган норозилик янгидан ўт олади — Парда Турсун, Ўқитувчи

6. Киши қалби (руҳи)даги жўшқин ҳолат; жўшқинлик, ҳарорат

Ғуломжон энди ўзини анча тутиб олиб, ўт билан, ҳарорат билан гапирди — Мирзакалон Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

7. Қалбида шундай ўти бор; ўтли

Ҳой, ўт йигит, ҳалиги сўзларинг олтинга арзийди, аммо ҳар кимга сўзлайверма — Ойбек, Танланган асарлар

8. Отиш қуролларидан ялпи, тўхтовсиз узилган ўқлар

Душманнинг ўтидан бирикки қайиққа шикоят етди — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

Тепалик ҳар хил турдаги тўплар, миномётлар, пулемётлар ўти остида қаттиқ ҳимоя қилиб турилибди — Т. Рустамов, Мангу жасорат

9. махе. Электр заряди. Ўт бермоқ ёки ўт олдирмоқ - зарядламоқ, зарядлаб ишлатмоқ. У

дарҳол мотоцикл моторига ўт бериб.. сув ҳовузи томон шамолдай учиб кетди — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Бозор Ҳамроевич машина моторини ўт олдирди — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

ўт ИИ

Пояси ёғочланмайдиган, чорва моллари учун асосий озуқа бўладиган яшил ўсимлик; алаф

Ёввойи ўтлар. Доривор ўтлар. Чорвабоп ўтлар. Сув ўтлари

Барра ўтларга хўп тўй, Ҳеч ким бермайди халал — И. Муслим

[Ҳулкарнинг] Қадди-қомати нозик кўринса ҳам, ўзи йигитлардай запт билан ўт ўрар.. эди — П. Қодиров, Қора кўзлар

Қўйлар ўтдан бошини кўтармайди — О. Қўчқорбеков, Чўпон Рўзи бахши

ўт ИИИ

Жигардан ажралиб чиқувчи сарғиш-яшил рангли аччиқ суюқлик. . Ўт пуфаги - жигарнинг пастки юзасидаги махсус чуқурчада жойлашган, ҳажми 50-60 см 3 , шакли нокка ўхшаш пуфакча (унда ортиқча ўт сақланади). Ўти ёрилмоқ - айн. ўтакаси ёрилмоқ қ. ўтака

Кимгадир ёввойи эчкининг терисими, айиқнинг ўтими керак экан — Н. Қобил, Буғдой пишиғига етмаганлар

Ўзбекча-туркча изоҳли луғат

ЎТ

1. Ёниш жараёни; олов.ATEŞ

2. Пояси ёғочланмайдиган, чорва моллари учун асосий емиш бўладиган яшил ўсимлик.OT (BİTKİ)

3. ÖD, SAFRA

Русча-ўзбекча ва ўзбекча-русча луғат

ўт И

огонь

ўт ёнида қор турмас, нафс ёнида ор турмас рядом с огнём снега не бывает, рядом с алчностью совестливости не бывает

ўтда ёнмас, сувга ботмас, ерда чиримас в огне не горит, в воде не тонет, в земле не гниёт (Истина)

ўтга тушса муз бўлар в огонь попадёт — в лёд превратится (Яйцо)

ўтни ковласанг — ўчар, қўшнини ковласанг — кўчар если тронешь огонь (будешь его разгребать), он погаснет, а затронешь (заденешь) соседа — он переселится

ўт тутунсиз бўлмас, йигит гуноҳсиз бўлмас ни огня без дыма, ни молодца — без греха

ўт билан ўйнашма не играй с огнём

ўт тушди возник пожар

тор кўчага ўт тушди, бора боргунча куйиб тушди на узкой улочке пожар запылал, до конца улочки всё обжигал (Питьё горячего чая)

  • ўт билан пахтадек бўлмоқ разг. влюбляться; сильно, горячо любить друг друга
  • ўзини ўтга, чўққа урмоқ (букв. бросаться в огонь и раскалённые угли) перепробовать всё, не останавливаясь ни перед чем

ўт ИИ

трава

  • бегона (или ёввойи) ўтлар сорные травы
  • доривор ўтлар лекарственные травы
  • ўт ўрмоқ косить траву

ўт ИИИ

жёлчь, жёлчный пузырь

Инглизча-ўзбекча, ўзбекча-инглизча луғат

ўт И

н fire

  • ўтда in flame
  • ўт ёқмоқ kindle, fire

ўт ИИ

н grass

  • ўт билан қопланган grassy
  • ўт ўрмоқ mow (the) grass

ўт ИИИ

н gall

  • ўт капиллари bile capillary
  • ўт қопи (пуфаги) gallbladder
  • ўт санчиғи (жигар санчиғи) biliary (gallstone, hepatic) colic, choiccystalgia
Ўзбекча-қорақалпоқча луғат

ЎТ

1. ot, jalın

2. shoq, qoz, qolamta

3. tap, háwir

4. yosh, yoshlılıq, talwas

5. otlı, júreginde otı bar

6. elektr zaryadı

7. toqtawsız atılǵan oqlar

8. ot, shóp

ЎТ

  • ЎТ ПУФАГИ ót qalta
Ўзбекча-немисча луғат

ўт И

Feuer n

  • ўт очмоқ schießen vi
  • ўт ёқмоқ Feuer machen
  • ўт ёқувчи Heizer m

ўт ИИ

Gras n, Kraut n

  • ёввойи ўт Unkraut n

ўт ИИИ

Galle f

  • ўт пуфаги Gallenblase f
«Қутадғу билиг» изоҳли луғати

ЎТ

ўзбекчаўгитрусчаназиданиеинглизчаadvice

ЎТ=

ўзбекчаўтмоқрусчапроходитьинглизчаpass

OT

дори, гиёҳрусчалекарствоинглизчаmedicine

Bu igkä emi yoq tilämä ot Bu kasallikka davo yoʻq, dori soʻrama – От этой болезни лекарства нет, не проси лекарства – From this disease there is no medicine, do not ask for medication

OT И

олов, ўт, оташрусчаогоньинглизчаfire

Barma otqa yawuq оловга яқин борма – Не подходи близко к огню – До нот го неар тҳе фире

Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш