Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«xun» boʻyicha 82 ta natija

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

32 ta
xun
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Qon.

Ming jafo birlan ezib qalbimni, toʻkdilar xunim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Daryo boʻlib oqdi daryoda xunlar, Doʻzax olovida bamisli dunyo. — E. Vohidov

— Har kim shahid — oʻz xuniga boʻyalar, El-u xalqqa ozor berma, Avazjon, — dedi Qulmaloyik bobo. — Zulfizar bilan Avazxon

2. Urugʻdoshlik tuzumi davrida vujudga kelgan odat; oʻldirilgan shaxs uchun olinadigan qonli oʻch.

Qoʻyvor, deyapman senga Bari bir ukamning xunini olaman Qoʻyvor, qayoqqa sudrayapsan! — Yoshlik

Ulikni tobutga solayotganda, xizmatkorlardan bittasi: — Bu odamxoʻrlarni qoziga berib, bechora goʻdakning xunini olish kerak, — dedi. — Oydin, Hazil emish

3. Umuman, oʻldirilgan kimsa, yoʻqotilgan yoki tortib olingan narsa uchun toʻlanadigan haq; tovon.

— Tom tagida qolib oʻlsak, san bilan maning xunimni ulardan kim daʼvo qiladi?— qaygʻuli tovush bilan dedi Oʻroz. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻlgan sigir qoziniki boʻlsa, nima qilish kerak? — Suzgan sigir egasidan xunini toʻlatib olish kerak, — dedi afandi. — Latifalar

  • Jigari (yoki bagʻri, yuragi) xun boʻlmoq Biror narsadan qattiq taʼsirlanib iztirob chekmoq, ruhan qattiq ezilmoq. — Onamga bildirmanglar, — dedi ayol bagʻri xun boʻlib. — A. Nurmurodov, Urush bevalariYolgʻiz seni, men yolgʻiz kutdim, Kuta berib xun boʻldi jigar. — R. Parfi[Abdulaziz] Shu vaqt ichida qancha foydadan qolganini ham taxminan hisoblab koʻrib, yuragi xun boʻlib ketdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
  • Xun boʻlmoq Ruhan qattiq ezilmoq. Yigʻlayverib, xun boʻlib ketdim, deb yozgan edi Mastura. — Sh. Xolmirzayev, Bodom qishda gulladi
  • Xun yigʻlamoq Ezilib yigʻlamoq. [Qoʻngʻiz bola] Ariqdan oʻtolmay, yigʻlamoqda xun, Koʻz yoshi yuzini yuvibdi butun. — S. Abduqahhor
  • Xun dovlamoq Qonli oʻch olishni talab qilmoq. Xun dovlayman, nima javob berasan, Bolalarim nobud boʻlgan — bilasan. — Alpomish
  • Otasining xunini soʻramoq Biror narsa uchun haddan ziyod pul yoki haq soʻramoq, biror narsaga juda qimmat baho qoʻymoq.
  • Xunini toʻlamoq 1. Oʻldirgani uchun tovon toʻlamoq. Agar qoʻlga kelsa Boysunning xoni, Oʻldirsam, toʻlanar oʻgʻlimning xuni. — AlpomishHazratning nomlariga dogʻ tushmasin uchun shariat amriga muvofiq sizga xun toʻlanadi. — M. Joʻraboyev, M. B. martabasi
Toʻliq maqola →
xunob
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Toqati toq; diqqat, boʻgʻilgan, tajang.

Ikki haftadan beri suv ololmay [moʻysafid] xunob ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

[Anvar:] Mayli. Men ham tezroq qaytishim kerak. Alimardon ham xunob boʻlib oʻtirgandir. — Oʻ. Hoshimov, Bahor qaytmaydi

2. Qiyin, ogʻir, mushkul, sermashaqqat, serdiqqat.

Xunob vazifa.

Olamda zargarlikdek xunob ish boʻlmas derdim, bularniki yana sermashaqqat ekan. — Oybek, Navoiy

  • Xunob qilmoq Asabiylashtirmoq. [Zebi Akromxonga:] Joningizga tegib, xunob qildim. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin
  • Xunobi oshmoq (yoki chiqmoq) Oʻta diqqat boʻlmoq. — Yuring, ketdik! — dedi past ovoz bilan xunobi oshgan Koʻchqorvoy aka. — Mirmuhsin, Ildizlar va yaproqlarQoʻchqor xunobi chiqib, qoʻlini siltadi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa
Toʻliq maqola →
xunuk
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Koʻrinishi yoqimsiz; koʻrimsiz, chiroyli emas.

Fransuzlar dunyoda xunuk ayollar yoʻq, faqat oʻziga oro bermagan, parvarishsiz ayollargina bor, deb hisoblashadi. — Saodat

Voy-vuy, qishlogʻimiz shunaqa xarob, shunaqa xunukmi! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Yoqimsiz; noxush, jirkanch.

Xunuk voqea.

Har qalay, kecha xunuk ish boʻldi. — S. Ahmad, Ufq

Bechora xotinning insonlik qadr-u qiymatini yerga uradigan nihoyat-da xunuk yoʻl bu. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Qoʻrqinchli.

Uning [Anvarning] koʻzlari qorongʻida charaqlar, vajohati xunuk edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

4. Quloqqa yoqmaydigan, yoqimsiz eshitiladigan.

Xunuk tovush.

Tuni bilan boʻlgan gʻazabli boʻkirishlar, xunuk alahlashlar, yirtqichday uvlab yigʻlashlar tindi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Jimjit qabriston tepasidagi chinorda boyqush xunuk sayradi. — S. Ahmad, Ufq

  • Xunuk koʻrinmoq Yoqimsiz taassurot qoldirmoq. Voy, ilm uvol emasmi, nega indamaysiz? Hozirgi zamonda sichqon tutaman degan mushuk hamma odamning koʻziga xunuk koʻrinadi-ya! — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
Toʻliq maqola →
xunasa
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Ham erkak, ham ayollik jinsiy belgilari boʻlgan odam yoki hayvon.

“Baligʻingiz erkakmi, urgʻochimi? Afandi vazirning makrini tushunib, javob berdi: Xunasa. — Latifalar

2. Yaramas, ablah, razil.

— Shu xunasa qimor oʻynamasa, bu gʻavgʻolar yoʻq edi, — dedi Islom. — Yoshlik

Oq podsho degan xunasa formoy chiqarib, mardikor soʻrab qoldi. Urushda qoʻli baland emas shekilli. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
xundor
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Xun talab qiladigan; qasoskor.

[Husayn:] Iblis Majdiddin Moʻmin Mirzoni oʻldirish haqida farmon yozib, menga mastligimda qoʻl qoʻydirib olibdi. Kecha tongda u meni ham nabiramdan, ham oʻgʻlimdan judo qildi. Endi Badiuzzamon menga farzand emas, xundor dushman. Uygʻun va I. — Sulton, Alisher Navoiy

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 32 →

Taʼriflar ichida

10 ta
yuztuban

yuztuban Yuzini pastga qaratib. Sekin eshikni ochib, hujraga qaradi, yuztuban yotgan Hamzaning boshiga bordi. K. Yashin, Hamza Shart qoʻymoqchi, yuztuban tiz choʻktirmoqc

yigʻlamoq

плакать, рыдать; yig'lab-yig'lab marza olsang, o'ynab-o'ynab sug'orasan посл. плакал да плакал, копая канал, но пел, ликовал, когда поливал; ◊ yig'layverib xun bo'lmoq вы

voh

voh und. s. Gʻam, qaygʻu, alam, afsus yoki ogʻriqni ifodalaydi; oh, voy. Turfa savdolar boshima tushdi, ketdi ixtiyor, Voh, oʻtarga oʻxshadi endi umr zanjirda. Hamza Qizi

oʻlarmon

o‘larmon Nafsini tiya olmaydigan; ochkoʻz. Oʻlarmon hoʻkiz boltadan toymas. Maqol Yomon otga yol bitmas, Oʻlarmonga mol bitmas. Maqol Oʻta berilgan; mukkasidan ketgan. Ic

ezilmoq

ezil Ezmoq feʼlining majhul va oʻzlik nisbati. Ezilgan meva. Ezilib pishgan guruch. Ezilgan xalqlar. Kuyinmoq, achinmoq; qiynalmoq, dili xun boʻlmoq; tashvish tortmoq. Ru

raund

raund Boksda bir qur jangning oʻzi uchun ajratilgan va uch daqiqa davom etadigan muddat (havaskor va professional bokschilar jangida raundlar soni oʻzaro farqlanadi). Qit

Hammasini koʻrish · 10 →

Ertaklar

26 ta
Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Baroqxon
Xalq ogʻzaki ijodi

Baroqxon ismli mushuk yolgʻiz yashar ekan. U oʻz uyiga hech kimni kiritmas, biroq bir kuni ayyor tulki va boʻri uning ishonchiga kirib, uni aldashga urinadi.

Dono yigit va uning qayligʻi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda dono yigitning oʻziga munosib umr yoʻldoshini topish sarguzashtlari hikoya qilinadi. U yoʻlda uchragan turli savollar orqali boʻlajak rafiqasining aq

Eshmat bilan Toshmat
Xalq ogʻzaki ijodi

Ikkita doʻst Xizrdan turli tilaklar tilaydi: biri mol-dunyo va ulfatlar, ikkinchisi esa oila va farzandlar. Yillar oʻtib, ularning hayotlari tilaklariga koʻra s

Gʻulombachcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal kampirning oʻgʻli Gʻulombachcha podshoh qiziga qul qilib sotiladi va u bilan birga oʻqib, bir-biriga mehr qoʻyadi. Podshoh qizi Gʻulombachcha va boshq

Hammasini koʻrish · 26 →

Sheva materiallari

14 ta
badroy
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · badbashara, xunuk
bädröy
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · badbashara, xunuk
namit
Namangan viloyati · xunuk

xunuk, badbashara

Hammasini koʻrish · 14 →