Қидирув

фл. 1. Илмоқ И феълининг ўзлик ва мажҳул нисбати.

Кўчада кетаётган бир хотиннинг юпқа хитойи зонти қўлидан учиб кетиб, парашютдай лапанглаб борди-да, бир дарахтга илинди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар.

Деворий газеталарнинг имтиҳонга бағишланган янги сонлари илинди. — С. Зуннунова, Янги директор

2. Тушмоқ, тутилмоқ (тузоқ, қопқон ва шу кабиларга).

Қармоқларга битта ҳам балиқ илинмади. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Овчи аста-секин тўрнинг ипини тортибди, ҳамма каптар тузоққа илинибди. — Чалпак ёққан кун

3. кўчма (ўзи бирикиб келган сўз билдирган нарсага) Дучор бўлмоқ, ёʻлиқмоқ.

У кун Нуринисонинг ҳийласига илиниб сўнг қочаркан. — Ойбек, Танланган асарлар

Ҳа, бу Мастура яллалар тузоғига илинган пок, бегуноҳ қизларнинг тақдири ҳақида йиғлаб-йиғлаб китоб ёзса бўлади. — К. Яшин, Ҳамза

[Тўғонбек] Баъзи қассоблардан, ошпазлардан бир неча динор қарзга ҳам илинади. — Ойбек, Навоий

4. (ўзи бирикиб келган сўз билдирган нарсага) Улгурмоқ, эришмоқ, олмоқ.

Ўзинг-ку, зўрға учга илиниб юрибсан. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Ҳа пича рўмол олувдик, эпчиллар илиниб, эпсизлар қуруқ қолди. — Н. Сафаров, Танланган асарлар

Медалга илинганлар, ҳар қалай, [ўқишга] жойлашиб кетади. — С. Зуннунова, Янги директор

У Бухорода жой топиб, тузуккина маошга илинганидан хурсанд бўлди. — М. Осим, Ибн Сино қиссаси

5. кўчма Ўз ҳолати, мансаби ва шу кабиларда зўрға турмоқ; кетай-кетай деб турмоқ.

Илиниб турганингни биласанми, раис энди сен ҳақиқий раис эмас, собиқ раиссан. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Ақраб, қора совуқ ойида Бухорода ўлим кўп бўлди — баъзи илиниб юрган кексалар куз япроғидек чирс-чирс кета бошлади. — Мирмуҳсин, Меъмор

6. Ушлаш, кийиш ва шу кабилар даражасига етмоқ, ярамоқ.

Соқолингиз устарага илинмайди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Ўроққа илинмаган майсаларни қўй чилпигандай битталаб юлиб оламан. — С. Сиёев, Ёруғлик

Мен пул берай, шу атрофдан оз-моз дуруст, оёққа илинадиган бир нарса топиб беринг. — Ойбек, Танланган асарлар

7. Ўзи ишлатмай, ўзгага бермоқ ёки атаб сақлаб қўймоқ (асосан таом ҳақида).

Шер косасидаги иликни бобосига илиниб олиб кирса, у киши бош чайқайди. — С. Анорбоев, Ҳамсуҳбатлар

Уйидан посилка олган экан, менга ҳам илинибди: озгина ширин толқон, майиз. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

фл. 1. Мих, қозиқ, илгак ва шу кабиларга осмоқ, осиб қўймоқ.

Ҳўл, оғир шинелини ва гимнастёркасини дарахтга илди. — Ойбек,Қуёш қораймас

Йигит бошидан қалпоғини олиб, қозиққа илди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Турсунбой ота отнинг бўйнига емтўрвасини илиб шошиб-пишиб, намози шомни ўқиб чиқди. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Илмоқ ва шу кабиларга олмоқ, тушириб тортмоқ.

Сувдаги хас-хашакларни илиб тортмоқ.

учта эски кўрпани сўкдик. Қовуғидан ипларни игнанинг орқаси билан илиб олдик. — А. Ҳамдам, Дўстингдан

3. Отилган ёки юқоридан тушаётган нарсани ерга туширмай тутмоқ, тутиб олмоқ.

Болалар қўлларини чўзиб, сапчиб, сочқиларни илиб олдилар. — Т. Мурод, Юлдузлар мангу ёнади

Ит жон-жаҳди билан икки сакрашдаёқ пириллаб кетаётган конвертни лунжига ҳап этиб илиб олди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

4. Киймоқ (одатда, енгил-елпи, расман бўлмаган кийиш ҳақида).

У кавушини маҳсисининг учига илиб, ҳовлига тушар экан, хотинига қайта таъкидлади — Ҳ. Ғулом, Машъал

Vilayet.ВИЛОЯТ

ўзбекчабоғланмоқ, берилмоқ, тутилмоқ, қўлга тушмоқрусчапривязываться, попадаться, быть пойманныминглизчаbind

Меŋä ким илинсä тутар мен ани Менга ким илинса, тутарман уни – Того, кто попадается мне, я схвачу – Тҳе оне вҳо комес акросс то ме, И вилл граб

кт. қ. Билан.

Бой ила хизматчи.

Кумуш мактубни ўқиб тамом қилди-да, жонсиз бир товуш ила уяциз деб қичқирди ва ерга йиқилиб, ўзидан кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

1. Kelimenin sonuna geldiğinde birliktelik, işteşlik, araç, sebep veya durum anlatan cümleler yapmaya yarar.БИЛАН

2. Bazı soyut isimlere getirilince durum bildiren zarflar oluşturur.