Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«IL» boʻyicha 15068 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

10596 ta
ilmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Mix, qoziq, ilgak va shu kabilarga osmoq, osib qoʻymoq.

Hoʻl, ogʻir shinelini va gimnastyorkasini daraxtga ildi. — Oybek,Quyosh qoraymas

Yigit boshidan qalpogʻini olib, qoziqqa ildi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Tursunboy ota otning boʻyniga yemtoʻrvasini ilib shoshib-pishib, namozi shomni oʻqib chiqdi. — S. Ahmad, Ufq

2. Ilmoq va shu kabilarga olmoq, tushirib tortmoq.

Suvdagi xas-xashaklarni ilib tortmoq.

uchta eski koʻrpani soʻkdik. Qovugʻidan iplarni ignaning orqasi bilan ilib oldik. — A. Hamdam, Doʻstingdan

3. Otilgan yoki yuqoridan tushayotgan narsani yerga tushirmay tutmoq, tutib olmoq.

Bolalar qoʻllarini choʻzib, sapchib, sochqilarni ilib oldilar. — T. Murod, Yulduzlar mangu yonadi

It jon-jahdi bilan ikki sakrashdayoq pirillab ketayotgan konvertni lunjiga hap etib ilib oldi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

4. Kiymoq (odatda, yengil-yelpi, rasman boʻlmagan kiyish haqida).

U kavushini mahsisining uchiga ilib, hovliga tushar ekan, xotiniga qayta taʼkidladi — H. Gʻulom, Mashʼal

  • Gapni (yoki soʻzni va shu kabilarni) ilib ketmoq Birovning ogʻzidan gapni olib, davom ettirib ketmoq. — Ha, boyatdan beri senga tikilib oʻtiribman, aylanay, — kampir gapni ilib ketdi, —undoq qarayman, mundoq qarayman, koʻzlarimga ishonmayman. — A. Muxtor, Opa-singillarToʻgʻonbek bir hikoyani bitirib, boshqasini oʻylarkan, Binoiy soʻzni ilib ketdi. — Oybek,Navoiyxushchaqchaq suhbat boshlanishiga ilhaq boʻlib turgan Akramjon Mastura boshlagan askiyani ilib ketdi. — A. Qahhor, Ming bir jon
  • Ilib ketmoq Ega chiqmoq (boshqalardan oldin), oʻziniki qilib olmoq. Qizi tovuq fermasida ishlaydi. Bir traktorchimiz ilib ketdi. — Sh. Toshmatov,Tongdagi koʻlankaInnaykeyin, hozir boʻlinglar, qaqir yerlarga jon kirganda, tagʻin Teilaboy ilib ketmasin. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Ilib olmoq Tushunib yetmoq (olmoq), bilib olmoq. Ishdan horib-tolib chiqqan Shoqosim chala-chulpa eshitsa-da, maʼnoni tez ilib oldi. — Oybek,Tanlangan asarlarjuda shoʻx, sergap, har narsani darrov ilib oladi. — R. Fayziy, Hazrati insonU [Tursunoy] ustaxonaga oʻtadigan aravakashning yallalarini ham ilib olgan edi. — A. Muxtor, Opa-singillar
  • Koʻzga (yoki nazarga) ilmaslik Nazar-pisand qilmaslik, mensimaslik. baʼzi birovlar Xotin kishining qoʻlidan nima ish kelardi? deb nazariga ilmagan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Oyoq ilmoq Surnay navosi chiqayotgan, quyuq tutun oʻrlayotgan toʻyxona ostonasida oyoq ildik. — T. Murod, Ot kishnagan oqshomYaxshisi, bunday qilsak. Yoʻlda oyoq ilsak: qishloqqa qorongʻilatib kirib borsak. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom
  • Quloqqa ilmoq Soʻz(gap)ni eʼtiborga olmoq; tinglamoq. Gapimni uch bora quloqqa ilgil. — Voqif.
Toʻliq maqola →
ila
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

Bilan.

Boy ila xizmatchi.

Kumush maktubni oʻqib tamom qildi-da, jonsiz bir tovush ila uyatsiz deb qichqirdi va yerga yiqilib, oʻzidan ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →
İLE turkcha
Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

1. Kelimenin sonuna geldiğinde birliktelik, işteşlik, araç, sebep veya durum anlatan cümleler yapmaya yarar.BILAN

2. Bazı soyut isimlere getirilince durum bildiren zarflar oluşturur.

Toʻliq maqola →
ilk
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

1. Dastlabki, birinchi; boshlangʻich. Quyoshning ilk nurlari. Shoirning ilk sheʼrlari. Kishilik tarixining ilk davri.

Sherbek studentlik hayotining ilk damlarida oʻzini xuddi qafasdagi qushga oʻxshash his etdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Bu jarayon tanlovning ilk bosqichida tuman va viloyatlarning oʻzida amalga oshiriladi. — Tafakkur

2. Erta. Ilk bahor.

Ilk sahardan to qora kechgacha odamlar tinim bilmagan ana shu kunlarning birida, quyosh endi tigʻ yoya bosh-lagan salqin sabohda Qorabuloq qishlogʻidan biri keksa, biri yosh — ikki otliq chiqib kelaverdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 10596 →

Taʼriflar ichida

174 ta
ANÏNDA

u olmoshining qaratqich va o‘rin-payt, chiqish kelishigi shakli; uning, unda, undan. Anïnda basa bu oyul-qïz turur, oyul-qïz yükin yüzmäk emgäk bolur – Undan keyingisi–bu

AYA=

ayamoq, avaylamoq, rahm qilmoq – жалеть – spare. Ayama oyul-qïzqa berkä yetür, oyul-qïzqa berkä bilig ögrätür – O‘g‘il-qizni ayama, kaltak yedirib tur, kaltak o‘g‘il-qizg

TÜPSÜZ

tubsiz, asossiz – бездонный – boundless. Oγul qïz saqïnčï bu tüpsüz teŋiz – O‘g‘il-qiz qayg‘usi bu – tubsiz dengiz – Заботы о детях – это бездонное море – Caring for chil

BERKA

qamchi, tayoq– розги– whip, stick. Oyul qïzqa berkä bilig ögrätür – O‘g‘il-qizga qamchi bilim o‘rgatadi – Девочек и мальчиков розги учат мудрости – Girls and boys learn t

KEMIŠ=

tashlamoq, to‘xtatmoq – бросать, переставать что-л. делать – throw, stop. Oyul qiz kemišti ata hurmäti – O‘g‘il-qiz ota hurmatini qilishni to‘xtatdi – Дети перестали уваж

Hammasini koʻrish · 174 →

Ertaklar

413 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Hammasini koʻrish · 413 →

Sheva materiallari

3859 ta
Achy:atmak
Xorazm viloyati · hajv etmoq

hajv etmoq, masxara qilmoq

Al
Xorazm viloyati · qo'l

qo'l, qo'lning bilakdan pastki qismi

Anqildoq
Xorazm viloyati · Anqildoq

Sodda.

Apran
Qashqadaryo viloyati · Apran

Bo‘yalgan junlardan to‘qilgan, naqshinkor kigiz.

Arava(k)
Xorazm viloyati · Arava(k)

Burunga taqiladigan ayollar taqinchog‘i.

Hammasini koʻrish · 3859 →

Tashqi resurslar

22 ta
Tahrirchi
Imlo va yozuv vositalari

Oʻzbek tili uchun imlo va uslub tekshiruvi.

Tilmoch
Mashina tarjimasi

Oʻzbek tili uchun mashina tarjimasi xizmati.

Common Voice: oʻzbek tili
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek nutqining ochiq maʼlumotlar toʻplami; ovoz yozib yoki yozuvlarni tekshirib hissa qoʻshish mumkin.

Google Tarjimon
Mashina tarjimasi

Oʻzbek tilidan va oʻzbek tiliga 100 dan ortiq til bilan mashina tarjimasi.

Hammasini koʻrish · 22 →

Sahifalar

4 ta
Hamkorlar

<span translate="no">til.uz</span> loyihasini yaratayotgan va qoʻllab-quvvatlayotgan tashkilotlar.

Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.