Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «yo» — результатов: 3779

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

3779 · страница 1 из 189
yod

ot Xotira, es; xotirada, esda saqlash; eslash.

Yodga olmoq. Yodimga tushdi.

Mana shu yurishimizning har bir qadami, sizdan eshitgan gaplarimning har bir soʻzi mening yodimda abadiy qoladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

  • Yoddan bilmoq Avval oʻqib, eshitib olib, xatga, yozuvga qaramasdan esga keltirmoq.
  • Yod olmoq (yoki qilmoq)
  • Yoddan chiqarmoq Esdan chiqarmoq, unutmoq.
  • Yodiga tushmoq (yoki kelmoq) Esiga, xotirasiga kelmoq, tushmoq; koʻz oldida gavdalanmoq.
Полная статья →
yogʻ

YOGʻ ’moy modda’. Xotin-qizlar kuv pishib, yo gʻ ajratmoqda (Sadriddin Ayniy). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot ya:gʻ tarzida ta — laffuz qilingan (ЭСТЯ, IV, 59), keyinroq a: unlisi — ning choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, III, 175; DS, 223); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: ya:gʻ > iagʻ > iâgʻ. Bu soʻz asli ’moy ajrat-’ maʼnosini anglatgan GeSTYA^eT QOʻSHIMCHZSI bilan yasalga n deyiladi

1. Chorva mollari, umuman, jonivorlar organizmida, sutida, baʼzi oʻsimliklarning urugʻi, doni, gulida boʻladigan, ulardan ajratib olinadigan moy

Qoʻy yogʻi. Mol yogʻi. Kunjut yogʻi. Eritilgan yogʻ. Yogʻni qizdirmoq. Yogʻni eritmoq. yaya Yogʻni yoqqa, goʻshtni goʻshtga endi ajratib boʻlay deganimizda, Joʻraposhsha kelib qoldi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Daraning aholisi oʻz ishi bilan mashgʻul: xotin-qizlar kuv pishirib, yogʻ ajratmoqda — S. Ayniy, Doxunda

2. Yogʻi yoʻq Unumsiz, kam unumli. . Yogʻi chiqadimi Ayni bir ish hadeb takrorlay berilganda aytiladigan ibora. . Yogʻi chikdi Nihoyatda kir boʻlib, yiltirab ketgan kiyim haqida

Soʻngra bu yerlarning yogʻi yoʻq, oriq, kamhosil ekanini hammamiz bilamiz-ku, nega bu toʻgʻrida lom demaydshshr — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Tekshiravergan bilan yogʻi chiqadimi? — S. Ahmad, Hukm

Doʻppining yogʻi chiqdi

Yogʻi chiqib yiltirab ketgan paxtalik kiyib olgan Karimov ichiga nimadir toʻldirilgan qopni orqalabdi — I. Qalandarov, Shoxidamas, bargida

3. Yogʻ tushsa (yoki tomsa) yalagu(n)day Supurib-sidirilgan, nihoyat darajada toza, ozoda. . Ilonning yogʻini yalagan Ayyor, mugʻambir, quv. . Koʻzini yogʻ bosmoq Birovni nazar-pisand qilmay qoʻymoq. . Koʻzining yogʻini yemoq Oʻzini kimgadir yaqin koʻrsatib, uning xayrixohligidan ortiq darajada foydalanmoq. . Oq yogʻ 1) qoʻy yogʻi; 2) chigit (paxta) yogʻi. Ogʻzingga yogʻ Balli, yasha. . Oʻz yogʻiga (oʻzi) qovurilmoq Oʻz qiyinchiligini oʻzi tortmoq

Hamma narsa saranjom. Hovli-joy yogʻ tushsa yalagudek — S. Anorboyev, Pushaymon

Koʻp ishni koʻrgan bu Zunnunov. Ilonning yogʻini yalagan. Juda nozik joyini topibdi — I. Raxim, Ixlos

Fursatdan foydalanib, Poʻlat ota uni uzib-uzib oldi: -Yoʻq! Men koʻzini yogʻ bosgan bandalarga elashmayman, arzimnixudoga aytaman — K. Yashin, Hamza

-Sizda vijdon degan narsa yoʻq. Koʻzimning yogʻini yeb, boshimga ish tushganda qochdingiz, — dedi bolaning otasi Karimovga — S.Axmad, Dadamning oʻrtogʻi

Kampir xuddi hozir oʻgʻli kelin bilan qoʻl ushlashib kirib kelayotganday, eshikka qaradi: -Voy, ogʻzingga yogʻ, oʻgʻlim! — A. Qahxor, Qoʻshchinor chiroqlari

Uch kundirki, Boʻtaboy oʻz yogʻiga oʻzi qovurilib, uyda oʻtiribdi. S — Ahmad, Hukm

Полная статья →
yol

ot Bir qator hayvonlar gardani (boʻyni)da boʻladigan uzun yung, qil tutamlari.

Sher yoli.

Bugʻdoypoya yoqalab oʻtgan tuproq yoʻlda oq yolini yelpitib, boʻz ot yoʻrgʻalayapti. — Sh. Xolmirzayev, Bodom qishda gulladi

Tevarakdagi kishilar bir menga va bir toychamga qaraydilar. Men uyalib, toychamning yolini tarayman. — A. Qodiriy, Uloqsa

  • Yuragida (yoki koʻkragida) yoli bor Haqiqiy erkak, mard. Lekin choʻlda yuragida yoli bor bahodirlar qoldi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi— Qani, yuragida yoli bor sherlar boʻlsa, maydonga chiqsin, kanal qazib, qoʻriq ochamiz, — dedi Hamza. — N. Safarov, Olovli izlar
Полная статья →
yon

YON 'gavdaning oʻng yoki chap tomoni’. [Otabek] oʻng yo n i n i bosib koʻrpaga burkandi (Abdulla Qodiriy). Qadimgi turkiy tilda ’son suyagi’ maʼnosini anglatib (Devon, III, 175), keyinchalik ’taraf\ ’tomon’ maʼnosini anglata boshlagan bu ot (ДС, 231) asli ya:n tar — zida talaffuz qilingan, keyinroq a: unlisining choʻ— ziqlik belgisi yoʻqolgan (ДС, 231), oʻzbek tilida a un — lisi â unlisiga almashgan: ya:n > yan > yân. Bu soʻz yâq soʻziga qiyoslanib, -n , -q qismi qoʻshimcha ekani taʼkidlanadi, lekin yâ (< ya:) qismining maʼnosi izohlanmaydi. 1 Tananing yelkadan songacha boʻlgan, shuningdek, biror narsaning oʻng yoki chap qismi. Otabek

2. Umuman oʻng yoki chap tomon; taraf; atrof. n

Yon qoʻshni

Xudoyor huzuriga kiradigan eshikning ikki yonida oybolta koʻtargan ikki jallod surat kabi qotganlar — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Asad qori yonidagi ellikboshini turtdi — M. Ismoiliy, Fargʻona

Mansur yoniga alanglab, yumaloqlangan koʻrpa-toʻshaklarni koʻrdi — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Yoqa, chet; qirgʻoq

Ariq yoni. ^Devorning yoni bilan kelgani uchun ham Oyqiz koʻrmay qolgan edi — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

4. Choʻntak, kissa

Yonimda pulim yoʻq

Ahmad Chalabii oqchadan yoniga koʻproq solib olishni tayinladi — Mirmuhsin, Meʼmor

Yonimda yana oʻttiz soʻmcha qoldi — Oybek, Tanlangan asarlar

Qayerdandir paydo boʻlgan yosh bir iigit.. yonidan bint chiqarib, Ahmadjon-ning boshini bogʻlashga kirishdi — A. Qahhor, Oltin yulduz

5. Qoʻshni, oʻzaro yaqin

Tamanno yon qishloqdagi kasalxonada ishlashi kerak — Mirmuhsin, Qumri va Tamanno

Полная статья →
yor

f. jL — doʻst

1. Dilga yaqin kishi; Xamdam, doʻst, muhib; yordamchi. m . . Ajdodlarimiz qissasi

Ziyofatga oʻrtoqlar, yor va birodarlar kelishdi

Ostimizda oʻynar otlar, Har kim oʻz koʻnglini shodlar, Doʻstu yor, yaxshi ulfatlar, Nuktadonlar, xush qol endi — "Erali va Sherali"

nihoyat, zafar ularga [massagetlarga] yor boʻlib, dushmanni orqaga sura boshlashdi — M. Osim

Arvohlar yor, pirlar madadkor boʻlib, ovimiz baroridan kelsin — Hamza

2. Sevgili, maʼshuq, maʼshuqa

Vafodor yor

Yor, muncha zor etding meni? — S. Abdulla, Tohir va Zuhra

Men keltirgan atlasni Yorim solmas sandiqqa — "Qoʻshikdar"

Полная статья →
yot

YOT ’begona’. Qadr bilmas harindoshdan hadr bilgan yo t yaxshi (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu sifat asli ya:t tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, IV, 158), keyinroq a: unli — sining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ПДП, 386; Devon, III, 174; DS, 247); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga al— mashgan: ya:t > yat > yât. Bu soʻzni yav soʻziga qiyoslab, ular oxiridagi -v, -t qismlari qoʻshimcha boʻlsa kerak deyiladi (ЭСТЯ, IV, 158), lekin ya:- qismi qanday maʼno anglatishi aniq aytilmaydi (Bu qism 'qarshi tomonda boʻl-’ maʼnosini anglatgan feʼl boʻlsa kerak). 1 Qarindoshligi yoʻq; begona. . n — dedi. N. Qilichev, Chigʻiriq. Ular [Japaq va Suluv

2. Tanish boʻlmagan, notanish, begona; oʻzga, chet

Otabek oʻzi bilan koʻrishgan bundagi ikkita yot kishini tanimaganlikdan bir-bir qayta qarab, ularni koʻz ostidan kechirdi. A — Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. q. x. Yovvoyi, begona

Boʻyi yerdan toʻrt barmoq koʻtarilgan gʻoʻza oralariga yoyilgan xotin-qizlar.. paxta oralaridagi yotoʻtlarni termoqda edilar — S. Ayniy, Qullar

Полная статья →
you английский
Англо-узбекский словарь · ещё в 2 словарях

/juː/

pron 1. (used as the subject or object of a verb, or after a preposition)sen, siz

2. (used with a noun, adjective or phrase when calling sb sth)hov

3. siz (umuman odamlar) One has the same meaning but is much more formal

  • you-all /ʼjuːɔːl/ pron (Janubiy AQShda ishlatiladi) sen; siz
Полная статья →
yov

ot 1. Urush, jang holatidagi qarshi tomon, dushman, gʻanim.

Yov qochsa, botir koʻpayar. — Maqol

Yovni ayagan yara yer, kaltagini sara yer. — Maqol

Bir soat chamasi otishgandan soʻng, yov bizning oʻqimizga chidolmay, ikki darvoza orasida uch-toʻrt yuz oʻlik qoldirib, qochishga majbur boʻldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Qarama-qarshi maqsaddagi kishi; dushman, raqib.

Yomon yoʻldosh yov boʻladi, oxir ishi dov boʻladi. — Maqol

Qimor qizib, har kimsa bir-biriga yov. — Gʻayratiy

  • Yov yeydimi Nimadan qoʻrqasan, qoʻrqma.
  • Yov chopdi Dushman bostirib kirib, qirgʻin qildi. Boboqulning yettinchi otasi, qishloqqa yov chopganda, Oqsoy koʻprigining ostiga bekinib, jonini asrab qolgan ekan. — S. Anorboyev, Oqsoy
  • Yov qarash Jahl bilan, gʻazab bilan qarash. Eshon Dadashevga yov qarash qilib, eshikni taraqlatib chiqib ketdi. — I. Rahim, Taqdir
  • Yov quvganday Juda tez, chopib, yugurib. [Toʻgʻonbek] Xuddi yov quvganday, qattiq yurdi. — Oybek, NavoiyOdamlar, yov quvganday, har tarafga tarqalishdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
  • Tilsiz yov Oʻt, suv (xalq tilida). Tilsiz yov bizning mehnatlarni zoye ketkazmoqchi. — U. Ismoilov, Saylanma
Полная статья →
yoy

YOY ’qattiq yogʻochning ikki uchidan tortib, yarim doira shaklida egib yasalgan va nayza otishga xizmat qiladigan qadimgi qurol’. Hakimbek oʻn toʻrt botmon yo y n i qoʻliga ushlab koʻtarib tortdi ("Alpomish"). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli ya: tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 382; DS, 221), y undoshi keyinroq qoʻshilgan (ЭСТЯ, IV, 75), shundan keyin a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan; oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: ya: + y = ya:y > yay > yây. Asli bu soʻz ’egilgan’ maʼnosini anglatgan boʻlsa kerak

1. Quyosh nurining yomgʻir tomchilarida sinishi natijasida osmonda yarim doyra shaklida rang-barang tusda koʻrinadigan yoʻl; kamalak

2. ayn. kamalak 1

Hakimbek oʻn toʻrt botmon yoyni qoʻliga ushlab, koʻtarib tortdi — "Alpomish"

Yoy oʻqi nishon yogʻochiga “taq”etib urilgani baralla eshitildi — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

3. esk. ayn. qavs I

Katta yoy. Yoy ichiga olmoq

4. mat. Aylananing istalgan ikki nuqtasi orasidagi boʻlagi

Parallel vatarlar orasidagi yoylar bir-biriga tengdir — "Geometriya"

Полная статья →
yoz

YOZ ’bahor bilan kuz oraligʻidagi fasl’. Yo z yopinchigingni hoʻyma, hishda oʻzing bilasan (Maqol). Qadimgi turkiy tilda asli 'yilning issiq yarmi’ maʼnosini (asosan ’bahor’ maʼnosini) anglatgan bu soʻz oʻz — bek tilida yuqorida taʼriflangan maʼnoni anglatadi; bu ot asli ya:z tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, IV, 71), keyinroq a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ПДП, 386; Devon, III, 174; DS, 250); oʻzbek tilida a un — lisi â unlisiga almashgan: ya:z > yaz > yâz. Bu ot asli yâz- I (’yoy—’) feʼlining ’kurtak (barg) chiqar-’ maʼnosidan oʻsib chiqqan boʻlsa kerak

1. Yilning bahor bilan kuz orasidagi eng issiq fasli

Laylak keldi — yoz boʻldi. Dangasaning ishi bitmas, yoz kelsa ham, qishi bitmas — Maqol

Yoz kechasining yoqimli salqini. Koʻkda daraxtlar ustida gʻuj-zuj yulduzlar yonadi — Oybek, Tanlangan asarlar

Kuz keldi-yu, ketdi yoz: gul, maysa oʻt sargʻaydi — H. Poʻlat

Qirqinchi yshting yoz pallasi edi — S. Karomatov, Oltin qum

2. Umrning eng gullagan, yoshlik davri

Yozim oʻtdi, chiroyingizga toʻymai aslo bu quvnoq koʻngil — Gʻayratiy

Полная статья →
yoga

ot 1. Hind falsafasining 6 ta sobitqadam (Vedalarni tan oluvchi) tizimlaridan biri; materiya bilan ruhni qarama-qarshi qoʻyadi.

2. Kishi ruhiyati va fiziologiyasi (nafas olish, qon bosimi, modda almashinuvi, uyqu va boshqalar)ni (muayyan jismoniy mashqlar vositasida) boshqarish haqidagi taʼlimot va metod (usul); Hindiston diniy va falsafiy tizimlarining xalos boʻlish holatiga erishishni maqsad qilib qoʻyuvchi tarkibiy unsuri.

Полная статья →