Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tolda» boʻyicha 162 ta natija

Filtr
Lugʻat turi

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

162 ta · 1-sahifa / 9
tol
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

TOL ' ingichka uzun bargli mevasiz daraxt'. Yomon arida bol boʻlmas, suvsiz yerda t o l boʻlmas (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli tal tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 425; De — von, III, 171; DS, 528); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: tal > tâl

1. Ingichka uzun bargli, surx novda otib oʻsadigan daraxt yoki buta, (asosan soya-salqini, poyasi, poyasidan esa turli narsalar tayyorlash uchun ekiladi)

Qora tol. Sambit tol. Bir tup tok eksang, bir tup tol — Maqol

Terak ekmay, tolni ek, tolning soyasi yaxshi — "Qoʻshiqlar"

Soy boʻyidagi aksariyat azim tup tollarning tagi choyxona — K. Yashin, Hamza

2. Majnun tol q. majnuntol. . o. Siz (yoki u) aytgan tollar kesilib ketgan Zamon, u bilan bogʻliq holda shart-sharoitlar oʻzgarib ketganligini bildiradi, qayd etadi. . Tol bargak q. bargak III

Gʻulomjon.. majnun tolning ham bir mahallar suvga choʻzilgan, suv yetay-yetay deb qolgan uzun, nozik novdsiarini esladi — M. Ismoiliy, Fargona

Sarvi xola qizining ixtiyori oʻzidaligini, hozirgi zamonlar boshqaligini, u aytgan tollar kesilib ketganligini qayta-qayta takrorlab, jagʻi ogʻri- — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema

Kechagina tol bargak oʻynab, Tom boshida erkin yurganding — Yu. Hamdam

Toʻliq maqola →
tola
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Yigirish, gazmol toʻqish va shu kabilar maqsadlar uchun ishlatiladigan juda ingichka, puxta tabiiy yoki sunʼiy material.

Ipak tolasi. Jun tolasi. Sunʼiy tola.

Biz tergan paxtaning har bir tolasin Yovuzlar boʻyniga aylagil sirtmoq. — Gʻayratiy

2. Soch, soqol kabilarning har bir moʻyi.

Ayt, bu soching tolasimu, Jon ipin bir bandimu? E. Vohidov.

Uni quchoqlab oʻpgisi, har bir tolasi ogʻir mehnat, alam bilan sugʻorilgan oppoq soqolini koʻzlariga surtgisi keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kokil, zulf.

4. Umuman, tolaga oʻxshash narsa haqida.

Oʻrgimchak toʻqir oq tolalar, xonqizi boradi mehmonga. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

Poliefir tolasidan ishlangan sunʼiy qon tomirlar arteriya tomirlari torayib qolgan bemorlarga yordam berishda qoʻllanmoq-da. — Fan va turmush

Ogʻriq — jagʻ tolalarining isyoni boʻlib, biror aʼzo yoki vujudning dod-faryodidan darak beradi. — Fan va turmush

Toʻliq maqola →
tole
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Turmushdan mamnunlik holati, turmushdan mamnun etuvchi taqdir.

Toleingda bor ekan yashash, Goh qon ichding, gohida sharob. — A. Oripov, Yurtim shamoli

Toleingdan oʻrgilay, qizim, onang shoʻrlik qiz boʻlib, kelin boʻlib, hech narsa koʻrmagan edi, xudoyi taolo hammasini senga nasib qilgan ekan. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Ha, tole boʻlmasa qiyin ekan! Men ne-ne orzular bilan ilm-hunar oʻrganib kelgan edim! Vatanim boʻlmish Fargʻona vodiysida madrasalar qurmoqchi edim. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Omad, baxt.

Xoʻjayinning karmoni oʻpirilganga oʻxshaydi, tolei yoʻq-da. Shu bu yil yutqizishdan boshi chiqmay qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sulton boʻzchining oʻgʻli Muhammadjonning tolei past ketdi. — N. Safarov, Sulton boʻzchining nevaralari

Toʻliq maqola →
TOLU

toʻla, toʻliqruschaпольныйinglizchafull

Bolun bolmayïl sen e bilgi tolu (Ayol kishiga) asir boʻlmagin, ey bilimi toʻla — Не становись пленником женщины, о, польный мудрости — Do not become a captive woman, oh, the wisdom of the whole

Toʻliq maqola →
tolib
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Talabi boʻlgan, talabgor.

Suluv qizsan, senga tolib koʻp boʻlur. — Ravshan

Ishlamoqqa hamma tolib, Bir-biriga kelib gʻolib. Har ketmondan yuz gul unar, Choʻllar suvga toʻlib-qonib. — Fozil Yoʻldosh oʻgʻli

Hafiza eshik yoniga kelib, serrayib turdi, yonidan oʻtib keta-yotganlar uning joy boʻshashini kutib turganini, u oʻqishga juda tolib ekanini sezishganday boʻlardi. — Mirmuhsin, Umid

2. Madrasa oʻquvchisi.

3. Tolib (erkaklar ismi).

  • Tolibi ilm Ilmga talabi boʻlgan, ilmga tashna; talaba. Nariroqda Umarali bir-ikki doʻstlari, tolibi ilmlar bilan quyuq suhbatda. — Oybek, Ulugʻ yoʻlTolibi ilmlarning aksari bu kun hovliga chiqishgan. — Oybek, Navoiy
Toʻliq maqola →
tolim
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Ozgina soch tutami, dastasi.

Uning uchun Gulnozning bir tolim sochi yetti iqlim podshosining boji bilan xirojidan qimmatli. — T. Sulaymon, Intizor

Yaqinla-shay desam qoʻrqaman, yaqinlashmay desam bir tolim sochini boʻynidan ikki marta aylantirib, oʻzini boʻgʻyapti. — Mushtum

Toʻliq maqola →
toʻlin
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Toʻliq gardish shakliga kirgan, butun (oy haqida).

Toʻlin oy gʻarbga tomon oqqan, hamma yoq sutday oppoq. — J. Sharipov, Xorazm

Navoiy suyunib baho berdi: — Siz sheʼrda hilol emas, toʻlin oy boʻlibsiz endi! — Oybek, Navoiy

Gahi boqsam toʻlin oydek yuziga, Gahi shoʻx oʻynoqi shahlo koʻziga. — Habibiy

Toʻliq maqola →
toʻliq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

1. Toʻlgan, toʻldirilgan, toʻla. U

oʻzini ushlab turolmadi, nafrati qaynadi, gʻazab bilan toʻliq, boʻgʻiq tovushi bilan gʻijinib soʻyladi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Kinoya va achchiqlar bilan toʻliq maktubingizni oldim — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Bekam-koʻst, mukammal, toʻla

Toʻliq roʻyxat. Asboblarning toʻliq komplekta. Toʻliq asarlar toʻplami

Majlisda hamma masala yechilganday, Ahmedovdan soʻralmagan va toʻliq javob olinmagan savol qolmaganday boʻlgan zdi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Gektarlar toʻliq, nihollar baravj, tekis shonalagan — "Oʻzbekiston qoʻriqlari"

Toʻliq maqola →
toʻlov
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Toʻlamoq feʼlidan harakat nomi.

Ot ishlatganingda, nos puli, choy puli soʻrab olganingda, qoʻling koʻksingda edi, endi toʻloviga kelganda jirillaysan. — I. Shamsharov, Toshqin

2. Biror majburiyat yuzasidan yoki qaror, qonun va shu kabilarga muvofiq toʻlanadigan pul, mablagʻ yoki narsa.

Birinchi toʻlov. Ikkinchi toʻlov. Toʻlov qogʻozi.

Bir roʻzgʻorga qirq xil toʻlov oʻlasanmi, qolasanmi — ishi yoʻq. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

3. Tovon, kompensatsiya.

Toʻloviga qolmoq.

Toʻliq maqola →
TOLUM

qurolruschaоружиеinglizchaweapon

Yayïqa böriqa etinsü tolum Dushmanga va boʻriga har doim qurol hozirla – Пусть готовится оружие против врагов и волков – Let weapons be prepared against enemies and wolves

Toʻliq maqola →
TOLUN

toʻla, toʻlinruschaпольныйinglizchafull

Tolun bolsa andïn ažunqa yarur Oy to‘lishsa, uning nuridan olam yorishadi – Если луна становится польным, от него идет свет [всей] вселенной – If the moon becomes hollow, the light of [the whole] universe flows from it

Toʻliq maqola →
TOLALA=

oʻzbekchatoʻldirmoq, boyitmoqruschaнаполнятьinglizchabe filled

χazinä tolalab aqïtyu keräk Avval xazinani toʻldirib, keyin sarflash kerak — [каким образом] следует ему пополнять казну и [затем] расходовать — He should replenish the treasury and [then] spend

Toʻliq maqola →
tolali
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

sft. 1. Tolaga ega boʻlgan, tolasi bor.

Ingichka tolali paxta. Uzun tolali zigʻir.

2. Tola beradigan.

Tolali texnika oʻsimliklari.

3. Tolalardan tuzilgan.

Yogʻoch tolali plastmassa.

4. Tuzilishida tola boʻlgan.

Choʻgʻlanma tolali elektr lampa.

Toʻliq maqola →
toʻlgʻoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Tugʻish oldida qattiq ogʻriq, dard bilan boʻladigan (tutadigan) holat; dard.

Uni toʻlgʻoq tuta boshladi.

Sulton boʻzchining xotini Oysha bibini toʻlgʻoq tutib yotganda, koʻcha eshigini birov qoqdi. — N. Safarov. Sulton boʻzchining nevaralari

2. Ogʻir mashaqqat, qiyinchilik; bezovtalik.

Umaralining koʻziga Zunnunov qandaydir bezovta va sertashvish koʻrindi. Rostdan ham yarasi yangilanganga oʻxshaydi. Oʻzini qoʻygani joy topolmayapti. Toʻlgʻogʻi bejiz emas. — I. Rahim, Ixlos

Malohat esa, rassomning ilhom toʻlgʻogʻidan bexabar: togʻ yonbagʻridagi tabiat jannatiga — koʻm-koʻk qirlarga sehrlanib tikilardi. — I. Rahim, Tinimsiz shahar

Toʻliq maqola →