Поиск

ot 1. Qavat-qavat yoki qatlam-qatlam narsalarning xar bir qavati, qatlami.

Toʻrt qat buklangan koʻrpacha.

Azmiddin bir varaq qogʻozdagi bir necha qat buklangan xatni olib, chiroq shuʼlasiga tutib, koʻzdan kechirdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Imonimni asrayman desang, bu yerlardan bosh olib ketish kerak. Boʻlmasa, yetti qat yer tagida yonib turgan doʻzaxda qovurilasan. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Taxlangan, buklangan narsalarning orasi.

Koʻrpaning qati.

Hojimat bel-bogʻining qatidan qogʻoz chiqazib tashladi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Mehri opa birinchi konvertni ochdi Ikkinchisini ochdi-yu, xatning qatidagi rasmga koʻzi tushishi bilan toʻxtab, unga tikilib qoldi. — R. Fayziy, Ona.

3. Maʼlum qalinlikdagi yoyiq narsalar qatlami, qavat.

Bir bechoraning chekkan xoʻrligini oʻylab, har kuni bir qat etdan tushaman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mana, men geolog, necha yildirki, Tinmay oʻrgana-man tuproq qatini. — Zulfiya.

4. kam qoʻll. Sahifa, varaq.

Varaqlanar yetimlikning daftarin qati. — Gʻ, Gʻulom

5. kam qoʻll. ayn. Qator 1.

6. Marta, karra, qatla.

Biroq uning tashvishi ikki qat oshdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ayniqsa, keyingi paytlarda ish chalkashib, oʻn qat ogʻirlashib ketdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar.

Nega, koʻnglim, boʻlding betoqat? Tinchman, dedim senga necha qat. — Mirtemir.

ot kt. Buyruq bilan rasmiy tarzda oʻldirish, oʻldirilish.

Bechora oʻgʻlining qatlidan keyin devona boʻlib qolibdi. — Mirmuhsin, Meʼmor.

Rayimbek dodxoh Azizbek hokimiyatining tiragi edi. Uning qatlidan soʻng sipohlardan ruh tushdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

qatlam bosimi 0,1 MPa ga kamayganda gʻovak boʻshliqliklari hajmining nisbatan (qatlam hajmining ajratilgan hamma elementlariga nisbatan) miqdoriy kamayishini tavsiflaydigan koeffitsiyent.

узбекскийmarta, qayta, qatlaрусскийразанглийскийequal

Qïlur men munuŋ šükri yüz miŋ qata Buning uchun senga yuz ming marta shukrlar aytaman – За это благодарю тебя сто тысяч раз – For this, I thank you a hundred thousand times — QBN, 225₇

Katar, Staat Katar, Katarer, [katarisch], Doha

узбекскийqorishmoq, aralashmoq, muomala qilmoqрусскийсмешиваться, вмешиватьсяанглийскийmix

Uzunčï kišikä qatïlma yïra G‘iybatchi kishiga yaqinlashma, yiroq tur – Не общайся с клеветником, будь подальше – Do not communicate with the slanderer, be far away

ot 1. Ish tikishda: tikish asbobi — igna, soʻzan va shu kabilarga bir marta oʻtkaziladigan yoki oʻtkazilgan oʻlchamdagi (ip, ipak va shu kabilar haqida).

Qudajon, bemalol boʻlsa, oila havorang ipakdan bir qatim bering. — A. Qahhor, Yangi yer

choʻntagiga solib olgan ipaklarni chiqarib, kalta-kulta qatimlardan boshqasini qaytarib oldi. — Oydin, Hikoyalar

Ip qatimini uzib, ignani koʻkrak choʻntagi qopqogʻiga toʻgʻnadi. — S. Ahmad, Saylanma

2. Tikishda: igna yoki soʻzandagi ip yoki ipakni xar bir oʻtkazish.

Mahsining choki pishiq boʻlsin uchun, mumli yopishqoq ipni har bir qatimda barmoqlari bilan qir-qir tortib qoʻyadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Muncha ham bejirim qoʻl hunaringiz Har qatim, har chokda katta mahorat. — Gʻayratiy

3. Tikish asbobiga oʻtkaziladigan ip, ipak.

Koʻpol ip uziladi, mayin ip choʻziladi. Nozik qatim ignadan silliq oʻtadi, ogʻayni. — Y. Muqimov, Olov va nihollar

ot Sutdan tomizgʻi solib ivitib tayyorlangan parhez mahsulot.

Yangi ivitilgan qatiq. Qatiq toʻkilsa, yuqi qolar, ayron toʻkilsa, nesi qolar. — Maqol

Sutdan ogʻzi kuygan qatiqni ham puflab ichadi. — Maqol

Ovqat pishdi. Qozonning zangi chiqib qoraygan goʻjaga qatiq ham rang kirgizolmadi. — A. Qahhor, Anor

xachirрусскиймуланглийскийdonkey

Yazïda qalïn yund aqurda qatïr Yaylovlaringda koʻp otlar bor, oxuringda xachirlar – В степи много

1. Uzil-kesil belgilab qoʻyilgan, oʻzgarmaydigan; mustahkam, barqaror.

Qatʼiy baholar. Qatʼiy reja. Qatʼiy muddat.

U yerda batalon komandiri bilan birga qatʼiy jadval asosida mashgʻulot oʻtkazadilar. — Shuhrat, Shinelli yillar

Binokorlik ishlarini shunday yoʻlga qoʻyamizki, gʻoʻza parvarishiga sira xalal bermaydi. Faqat qatʼiy tartib oʻrnatishimiz kerak. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

2. Qayta koʻrish, oʻzgartirish, shart, pisanda, eʼtiroz va shu kabilarga yoʻl qoʻymaydigan; uzil-kesil.

Qatʼiy javob. Qatʼiy fikr. Qatʼiy qaror.

Qurʼoni sharif mayni makruh deb qatʼiy taqiqlagan. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Suv isrofgarchiligiga, sugʻorishni sifatsiz oʻtkazishga qatʼiy barham berish kerak. — Gazetadan

3. Mustahkam, shak-shubhasiz, qattiq.

Qatʼiy vaʼda. Qatʼiy rioya qilmoq. Qatʼiy ishonch.

Men seni gʻoliblar qoʻlida koʻrib, Ozod kelajakka qatʼiy ishondim. — Uygʻun.

Haydar oʻz fikrida qatʼiy turib oldi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin

4. Astoydil, jiddiy, qattiq.

U., qatʼiy tovush bilan intizom haqida gapirdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Qutidorning bu soʻzi juda ham qatʼiy edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

.suvsiz yotgan yer borki, hammasini oʻzlashtirishga qatʼiy bel bogʻlaganmiz. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Xoʻjayev rais kabinetidan rangi oʻchgan holda chiqdi. Ammo haqiqatdan koʻz yuma olmasligini qatʼiy turib aytdi. — Mushtum

márte, mártebe

ot 1. Narsa yoki kishilarning bir yoʻl (chiziq)da joylashgan holati; shunday joylashgan tizimi.

Qator uylar. Qator teraklar.

Nonvoylik rastasiga kelsalar, qator doʻkonlarning hammasi yopiq. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Andijon degan katta yurt, Tevaragi qator tut. — Qoʻshiqlar

Tutlarning qator oralariga ishlov berilmoqda. — Gazetadan

Saodatxon oldingi qatorda oʻtirgan Lolaxonga qaradi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

2. ayn. Saf 1.

Qatorda katta-katta odimlar otib borayotgan Elmurod shikoyat-landi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Dushman qayta-qayta atakaga oʻtib, qatorlarimizni yorib oʻtishga harakat qilmoqda. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Rota bir qator boʻlib, soʻqmoqdan ketmoqda edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

3. Biror ijtimoiy guruh, tashkilot va shu kabilarga mansub kishilar majmui; saf.

Ilgʻorlar qatori kengaymoqda. Qatordan qolguncha xatardan qol. — Maqol

Bu yigitni Chilimahram togʻi etagida askariy mashq oʻtkazayotgan navkarlar qatoriga qoʻshing. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Sheriklari qatoriga qoʻshib, uni oʻqitamiz. — H. Nazir, Yonar daryo

4. Bir qancha, bir talay, ancha koʻp.

Aholi orasida jismoniy tarbiyani rivojlantirish sohasida qator ishlar amalga oshirildi. — Gazetadan

Romandagi qator obrazlarning zamirida konkret tarixiy shaxslar yotadi. — Gazetadan

5. mat. Maʼlum tartibda joylashgan kattaliklar sirasi.

Butun sonlar qatori. Furye qatorlari. Qatorlar nazariyasi.

6. kim. Oʻzaro maʼlum munosabatda bogʻlangan kimyoviy birikmalar guruhi.

7. koʻm. vzf. (Z-sh. egalik shaklida — qatori) Oʻxshatish, qiyos munosabatini (kabi, tengi kabi maʼnolarni) bildiradi.

Mana endi, u odamlar qatori ertalab ishga borib, kechki payt, el-yurt qatori, uyga qaytadi. — T. Ashurov, Oq ot

kecha-yu kunduz oʻshaning juvozida, yaylovida ishlashadi. Biz ham shular qatorimiz-ku!? Nimamiz ortiq?! — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

Men Zokir ota bilan Roʻzimatni qoralab, oʻzimni oqlamoqchi emasman. Shular qatori men ham gunohkorman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

8. ayn. (3-sh. egalik va oʻ.-p. k. shaklida — qatorida) qator 7.

Agar menga hurmat lozim boʻlsa, mubolagʻa bilan emas, yana takror aytaman, bir qarindoshingiz qatorida takallufsiz muomala qilish bilan boʻlsin!. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Shu qatori-da badiiy adabiyot va sanʼat ham bir qadar eʼtibor topadi. — Fan va turmush

Yusufbek hoji bekning uylanishini ham oddiy gaplar qatorida eshitib oʻtkardi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot 1. Suyuqlikning zarralari tortishuvi natijasida sharcha shaklini olgan alohida kichik boʻlagi; tomchi.

Bir qatra suv. Qatra qoldirmay ichmoq. Oz-ozdan oʻrganib, dono boʻlur, Qatradan koʻpayib, daryo boʻlur. — Maqol

U ohu koʻzlar Anbar hidli qatralar toʻkdi, Yuzda qolib billurin izlar, Chamanlarga olmoslar choʻkdi. — M. Shayxzoda.

Xirurg stakandan choy hoʻplar, uning peshonasida mayda ter qatralari yiltirar edi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

2. koʻchma Oz miqdor, ozgina, jinday.

Qatra ham uni yoʻq ekan, oldimga yarim stakan qatiq qoʻydi. — O. Husanov, Choʻlda

Ey dunyoyi bevafo! Qahringdan hammaning bagʻri qon, koʻngli parishon. Shu yigitdan bir qatra baxtni oldingmi — ? Oybek, Tanlangan asarlar

Unda nuqul salobat bilan qahramonlik qaynaydi-yu, nazokatdan qatra yoʻq. — Shuhrat, Shinelli yillar

узбекскийqattiqрусскийкрепкий, жестокийанглийскийdurable, difficult

Sewügsüz bolur köŋli qatyï kiši Ko‘ngli qattiq kishi sevgisiz bo‘ladi – Человек, чье сердце жестоко, становится нелюбимым – A man whose heart is cruel, becomes unloved — QBK, 118₅

ot 1. Maʼlum qalinlikdagi yoki qat-qat yoyiq narsalar qavati; qat.

Shagʻal qatlami. Atmosferaning yuqori qatlami. Tuproqning ustki qatlami.

Daraning ikki yoni juda tik; necha terak boʻyi baland tosh qatlami devorday yuksalib, xuddi zangori koʻlday jimirlagan osmonni koʻtarib turganga oʻxshardi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Tarkibi asosan bir xil boʻlgan jinslarning yoyiq qavati.

Ohak qatlami. Tosh-koʻmir qatlami.

Margimushni bilasiz, uchuvchi unsur, u oltinli qatlamlar tepasida nurday taralib, hovurday jimirlab yotadi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Qalin qor qatlami hamma narsani, shu jumladan, politsiya faoliyatini ham toʻxta-tib qoʻydi. — Gazetadan

3. koʻchma Kishilarning ayrim belgilar bilan birlashgan guruhi; tabaqa.

4. koʻchma Har qanday narsaning ayrim belgilariga koʻra birlashgan guruhi.

Tilning lugʻaviy qatlamlari.

5. kam qoʻll. ayn. Qavat.

Bir necha qatlam qilib oʻralgan chit roʻmolni boʻyniga tashlab olgan edi. — M. Xayrullayev, Tilla marjon

Transport vositalarining muntazam borib kelib turishi.TRAFİK, GİDİŞ GELİŞ

ot Yogʻoch, torf, toshkoʻmir va shu kabilardan havosiz qizdirib olinadigan qora quyuq modda.

Toshkoʻmir qatroni.

Zavod bitgandan keyin mamlakatingiz benzin, kerosin, efir, qoramoy, qatron — hammasi boʻlib 250 xil qimmatbaho mahsulotga ega boʻladi. — A. Muxtor, Davr mening taqdirimda

sft. 1. fiz. Odatdagi sharoitda oʻz shakli va hajmini saqlaydigan.

Qattiq jism. Qattiq modda. Qattiq va suyuq yoqilgʻilar.

2. Umuman, shakl oʻzgarishlariga, tashqi taʼsirga yaxshi qarshilik koʻrsatadigan; sindirish, ushatish, kesish qiyin boʻlgan.

Qat-tiq yogʻoch.

Bu yoqning toshi u yerniki singari qattiq, yaxlit emas, juda boʻsh, gʻoʻrasha edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Shu tosh qurutni talashasizlar. Mana, koʻrdinglarmi, qattiq — tishlaringni ushatadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Eng nozik nihollar ham toshday qattiq yerni, qoyalardagi yoriqlarni yorib, oʻsib chiqadi. — Gazetadan

3. Badanga, qoʻlga botadigan; salga ezilmaydigan, bosilmaydigan.

Qattiq oʻrin. Qattiq xamir.

U [Toʻlagan aka] tikanday qattiq soqolini Sidiqjonning yuziga ishqab pichirladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Mahkam, mustahkam, pishiq.

Belbogʻni qattiq bogʻlamoq.

Xoliqov oʻrnidan turib, unga peshvoz chiqdi va qattiq qoʻl qisib koʻrishib, kresloga taklif qildi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Endi gap shu: oyoqni qattiq tirang nasiyani tezroq undiring. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Belgi darajasi yuqori (ortiq) boʻlgan; kuchli, zoʻr, juda.

Qattiq tovush. Qattiq ogʻriq. Qattiq iztirob. Qattiq shamol. Qattiq sovuq. Qattiq zarba. Qattiq hurmatlamoq. Qattiq azob chekmoq. Qattiq charchamoq.

Gulnor Yoʻlchini qattiq sevadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Neʼmat Xaydarovich, xotinim qattiq kasal — N. Qobil, Bemorlar

Kasalning qattiq iltimosi va talabiga koʻra, kabinetdagi telefonni karavot yoniga oʻrnatdilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Oʻzbek oyim oʻgʻlining bunchalik qatʼiy ketishini kutmagan edi va bu yoʻsin qattiq muomalani-da Otabekdan birinchi martaba koʻrar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bu ovozni kim eshitardi, qattiqroq chaqirsang-chi! — B. Rahmonov, Bahor arafasi

Kechki payt yogʻa boshlagan yomgʻir yarim kechaga borganda chaqmoq, momaqaldiroq aralash qattiq quydi. — S. Zunnunova, Gulxan

6. Qiyinchilik, mashaqqat bilan boʻladigan, kuch, mehnat, mashaqqat talab etadigan; ogʻir, qiyin, mashaqqatli.

Qattiq mehnat.

Bu uydagi xotinlar Unsinni qattiq yumushlarga sola boshladilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qattiq kundan bizlarni xalos etgan otamdir, Men shu musofir otamdan xabar olaman. — Zulfizor bilan Avazxon

7. s. t. Sarf-xarajat, umuman, chiqimga tobi yoʻq, unga chidamaydigan.

Undan biron narsa soʻrash kerak emas, oʻlgunday qattiq odam.

jawız, qanxor

узбекскийqahqahalamoqрусскийхохотатьанглийскийlaugh loudly

Ayï sewmä azraq-qïna qatyura (bu dunyoni) juda ham sevma ozgina uning ustidan ham kulgin – Очень не люби [этот мир] и поменьше радуйся (букв. закатывайся смехом)–Do not love very much [this world] and less rejoice (literally, roll up laughter) — QBH, 185₁₃