qattiq
қаттиқqattiq
sft. 1. fiz. Odatdagi sharoitda oʻz shakli va hajmini saqlaydigan.
Qattiq jism. Qattiq modda. Qattiq va suyuq yoqilgʻilar.
2. Umuman, shakl oʻzgarishlariga, tashqi taʼsirga yaxshi qarshilik koʻrsatadigan; sindirish, ushatish, kesish qiyin boʻlgan.
Qat-tiq yogʻoch.
Bu yoqning toshi u yerniki singari qattiq, yaxlit emas, juda boʻsh, gʻoʻrasha edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
Shu tosh qurutni talashasizlar. Mana, koʻrdinglarmi, qattiq — tishlaringni ushatadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Eng nozik nihollar ham toshday qattiq yerni, qoyalardagi yoriqlarni yorib, oʻsib chiqadi. — Gazetadan
3. Badanga, qoʻlga botadigan; salga ezilmaydigan, bosilmaydigan.
Qattiq oʻrin. Qattiq xamir.
U [Toʻlagan aka] tikanday qattiq soqolini Sidiqjonning yuziga ishqab pichirladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
4. Mahkam, mustahkam, pishiq.
Belbogʻni qattiq bogʻlamoq.
Xoliqov oʻrnidan turib, unga peshvoz chiqdi va qattiq qoʻl qisib koʻrishib, kresloga taklif qildi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil
Endi gap shu: oyoqni qattiq tirang nasiyani tezroq undiring. — Oybek, Tanlangan asarlar
5. Belgi darajasi yuqori (ortiq) boʻlgan; kuchli, zoʻr, juda.
Qattiq tovush. Qattiq ogʻriq. Qattiq iztirob. Qattiq shamol. Qattiq sovuq. Qattiq zarba. Qattiq hurmatlamoq. Qattiq azob chekmoq. Qattiq charchamoq.
Gulnor Yoʻlchini qattiq sevadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Neʼmat Xaydarovich, xotinim qattiq kasal — N. Qobil, Bemorlar
Kasalning qattiq iltimosi va talabiga koʻra, kabinetdagi telefonni karavot yoniga oʻrnatdilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Oʻzbek oyim oʻgʻlining bunchalik qatʼiy ketishini kutmagan edi va bu yoʻsin qattiq muomalani-da Otabekdan birinchi martaba koʻrar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Bu ovozni kim eshitardi, qattiqroq chaqirsang-chi! — B. Rahmonov, Bahor arafasi
Kechki payt yogʻa boshlagan yomgʻir yarim kechaga borganda chaqmoq, momaqaldiroq aralash qattiq quydi. — S. Zunnunova, Gulxan
6. Qiyinchilik, mashaqqat bilan boʻladigan, kuch, mehnat, mashaqqat talab etadigan; ogʻir, qiyin, mashaqqatli.
Qattiq mehnat.
Bu uydagi xotinlar Unsinni qattiq yumushlarga sola boshladilar. — Oybek, Tanlangan asarlar
Qattiq kundan bizlarni xalos etgan otamdir, Men shu musofir otamdan xabar olaman. — Zulfizor bilan Avazxon
7. s. t. Sarf-xarajat, umuman, chiqimga tobi yoʻq, unga chidamaydigan.
Undan biron narsa soʻrash kerak emas, oʻlgunday qattiq odam.
- Beti (yoki yuzi) qattiq
- Qattiq botmoq (yoki tegmoq) Xafa qilarli, ranjitadigan darajada taʼsir qilmoq. Bu gap Toʻxta xolaga qattiq botdi. Kampir Bozorovning yuziga gʻazabli koʻzlarini tikdi. — I. Rahim, Chin muhabbatDaminjonning Ma-shinamning aqli bulturdan beri siznikiga qaraganda koʻproq kirganga oʻxshaydi, degani Shermat akaga juda qattiq teggan edi. — A. Hayitmatov, Shonli avlod
- Qattiq gap Mening shunchalar qattiq gaplarimga qanday chidading? — K. Yashin, Hamza
- Qattiq olmoq Qattiq botadigan darajada qabul qilmoq. — Qanaqa xato ekan? — koʻngliga qattiq olgandek sekretarga qaradi rais. — N. Safarov, Olovli izlar
- Qattiq turmoq Gap-soʻzidan, azm-qaroridan qaytmagan holda oʻzini tutmoq. Men oʻninchi sinfni tamomlagunimcha erga tegmayman, deb qattiq turib oldim. — B. Rahmonov, Bahor arafasi
- Qattiq tutmoq 1. Qattiq rioya qilmoq, amal qilmoq. Urf-odatlarni qattiq tutmoq;Shariat xotinni qattiq tutish kerak deydi-yu, ammo xotinni qancha qattiq tutsangiz, shuncha gʻaflatda qolasiz. — A. Qahhor, Mayiz yemagan xotin
QATTIQ
1. Odatdagi sharoitda oʻz hajmi va shaklini saqlaydigan.KATI
2. Mahkam.SERT
qattiq
1. погов. твёрдый, крепкий, жёсткий
suv qattiq yerda turadi (букв. вода держится на твердой земле) богатство держится у прижимистого
2. погов. суровый, сильный, жестокий, строгий, резкий
qattiq soʻz tosh yorar твёрдое слово камень долбит
4. громкий
qattiq qichqirmoq громко кричать
- qattiq odam прижимистый, скупой человек
- birovning koʻngliga qattiq tegmoq задеть за живое; сильно обижать (кого-л.)
- beti qattiq odam наглый человек, наглец
- joni qattiq odam выносливый, терпеливый человек
- qattiq kunlar тяжелые дни; черные дни
- qattiq turmoq твёрдо стоять на своём; быть строгим
qattiq
a hard, solid, (chidamli) firm
QATTIQ
1. qattı
2. bekkem
3. kúshli, zor
4. qıyınshılıq, mashaqat talap etetuģın
5. sıqmar, sıģınsız
qattiq
hart, fest, starr, steif, rau, stark
- qattiq yer feste Erde
Qattiq
ruschaтвёрдый, крепкий, жёсткий // твёрдо, крепко, жёстко, трудный, тяжёлый, упорный // упорно, суровый, строгий //inglizchahard, firm, strong, steadfast, stable, difficult, meanfransuzchasolide, ferme, durable, dur, difficile, rude, sévère, grossier, déterminé, persévérant