Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«оғмоқ» бўйича 192 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

192 та · 1-саҳифа / 10
оғмоқ
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

фл. 1. Бирор томонга ётиб, қия ҳолат олмоқ, қийшаймоқ, энгашмоқ, ёнбошламоқ.

Кема ўнг томонга оғди. Девор оғиб қолди.

Ортиқ сўзлай олмади, боши бир томонга оғиб тушди-ю, жим бўлди жони узилган эди. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻллар

Анисимов ҳамиша деворни оғган томонга йиқитади. — Э. Самандар, Дарёсини ёʻқотган қирғоқ

2. Бирор томонга, пастга сирғаниб, осилиб тушмоқ.

Қоринбоғ бўшаб, отнинг эгари чап томонга оғиб кетибди.

3. Тўғри, тик ёʻлдан ёки белгили ёʻналишдан четга чиқмоқ.

Самолёт курсдан оғди.

4. Бурилмоқ, четга чиқмоқ; бирор томон силжимоқ.

Яхшибоев гап мавзуси четга оғиб кетганини сезди. — М. М. Дўст, Лолазор

Бек ака бошини кафтлари орасига олди: — Бебурд бўлиб қолдим чоғи ёшим оғиб! — С. Нуров, Нарвон

5. Бўлинмоқ, чалғимоқ (ўй-хаёл, диққат-эътибор ҳақида).

Бирдан диққати оғиб, уларга қулоқ тутди. — Шарқ юлдузи

6. Тўғри ёʻлдан адашмоқ, четга чиқмоқ, тоймоқ; бирор сиёсий оқимдан, маслакдан тоймоқ, қайтмоқ.

Менимча, ўртоқлар, Қўчқоров партия ёʻлидан оғиб, ёт унсурлар таъсирига тушиб қолган одам. — С. Анорбоев, Оқсой

7. Бирор томонга ёʻналмоқ, қарамоқ (кўз ҳақида).

Ҳожихола, Тўрахоннинг хаёлчан кўзларига қараб олиб, жавоб кутди. Жувон кўзлари секин ерга оғди: Розиман. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Раънонинг ерга қараган кўзи секингина Анварга кўтарилиб, яна ерга оғди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

8. Энг юқори нуқтадан, зенитдан ўтмоқ (Қуёш, Ой ва юлдузлар ҳақида).

Қуёш кунботарга оғиб, соялар чўзилиб қолган бўлса ҳам, тепалар ҳамон офтоб селида жимирлаб ётарди. — М. Мансуров, Ёмби

Уфққа оққан қуёш кўкни тутган тутун орасидан гўё қора шиша орқали кўринганга ўхшайди. — Ойбек, Қуёш қораймас

9. Маълум бир муддатдан, пайтдан ўтмоқ, ошмоқ.

Вақт ярим кечадан оққан эди. — М. Муҳамедов, Қаҳрамон изидан

Кун асрдан оғиб, шомга яқин қолган, шунинг учун гузардаги дўконлардан очиғи уч-тўртта эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

10. Бирор томонга ўтмоқ, унга мойил бўлмоқ ёки ён босмоқ.

Бирон эътиборлироқ одам закон [қонун] сўқиб қолса, дарров ўша томонга оғиб кетишарди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

Бу замонда кимнинг жин чақаси кўп бўлса, одамлар ўшанга оғади. — Ойбек, Танланган асарлар

Саломат қақшоқ ўгай она билан чиқишолмади. Ҳар кун жанжал, эшитмаган гапи, емаган турткиси қолмади. Ота ҳам суюкли хотин томонга оғиб кетди. — С. Аҳмад, Ҳукм

  • Кун оғди Кундузнинг ярмидан кўпи ўтди, кеч кира бошлади. Кун оғиб, ерга соя тушиши билан Ҳамро опанинг юраги питирчилаб қолди. — Ойдин, Ўзидан кўрсинТун оғди. Кечанинг ярмидан кўпи ўтди, ярим кечадан ошди. Тун оққач, баталон келди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
  • Боши оғиб Фалакнинг гардиши билан; беихтиёр, ўйламай-нетмай, боши айланиб. Боши оғиб келиб қолди.
  • Боши оққан томонга кетмоқ Нусратдек вужудини чулғаган паришон кайфиятдан фориғ бўлиш учун бирдан боши оққан томонга кетиш ишқига тушди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
  • Кўнгли оғмоқ 1. Мойил бўлмоқ, муҳаббат қўймоқ. Қизинг, туркман элдан биров топибди, Қизинг кўнгли шу туркманга оғибди. — Равшан
  • Эси (ёки ҳуши) оғмоқ 2. Эс-ҳушини ёʻқотиб қўймоқ, маҳлиё бўлиб қолмоқ. Мен, эсим оғиб, унинг оғзига тикилганимча, қимирламай ўтириб қолдим. — Ойдин, Садағанг бўлай, командирАдолатнинг бир нуқтага тикилган кўзларига қараб қўрқиб кетди: эсидан оғиб қолса-я! Ҳали бу кўргилик ҳам бормиди унга. — С. Зуннунова, ГулханҲафизанинг бирдан ранги оқариб, гўё бошига юз пудлик гурзи тушгандек, эси оғиб қолди. — Мирмуҳсин, Умид
Тўлиқ мақола →
оғ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

ОҒ ъиштон, шимнинг икки почаси қўшиладиган жойъ. Шимининг о ғ и ситилиб кетибди. Қадимги туркий тилда ъчовъ, ъчотъ маъносини англатган бу от а:ғ тарзида талаффуз қилинган (Девон, И, 109), кейинроқ а: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган ва бу унли ўзбек тилида â унлисига алмашган: а:ғ > ағ > âғ. Бу сўзнинг ҳозирги маъноси гавдадан кийимга кўчириш асосида юзага келган

Иштон ёки шимнинг икки почаси қўшиладиган жойи, чови

Тўлиқ мақола →
оға
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Айн. ака.

Матназар ўз оғасига мўлтираб тикилганча, бетоқат ҳўкизнинг бўйнидаги арқонни тортиб турарди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Ширин уканг келди оғасин излаб, кўрар кўзим, жоним акам, бормисан? — Ширин билан Шакар

2. Туғишган акадай яқин, қадрдон киши.

Қўни-қўшни, кичик-катта Оғамларга салом айтинг! — Ҳамза

[Салимбойвачча:] Сиз ёлғиз поччам эмас, ҳам дўстим, ҳам оғамсиз. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Юртнинг, элнинг каттаси, ҳокими.

Мени билсанг — Қўнғиротнинг оғаси. Бошимда бор эр йигитнинг жиғаси. — Алпомиш

4. Турли лавозим ва унвон номлари таркибига киради, масалан

ҳарам оғаси, эшик оғаси.

5. Ўзидан катталарга нисбатан мурожаат шакли.

Оға, шу ерни азонлаб ҳайдасак бўлмайдими? — С.Сиёев, Ёруғлик

  • Юрт оғаси Очил ҳовлиқиб хитоб қиларди: — Қўйинг, юрт оғаси, мен ўзим суробини тўғрилайман!М. — М. Дўст, Галатепага қайтишУ ўзини юрт оғасидек эркин, сарбаст тутаётган Тешабойнинг мингбоши бўлиб келганми-ёʻқлигини билишни учун, лекин билолмай тажанг бўларди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Тўлиқ мақола →
оғу
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от . заҳар.

Ҳа, у арзанда! Яшайверсин, лекин ўз тўшагида, бировларнинг ошига оғу солмасдан яшасин! — С. Нуров, Нарвон

Зуҳра Сенсиз бу олам бўлди қоронғу, Ҳар луқма ошим сенсиздир оғу. — С. Абдулла

Тўлиқ мақола →
ўгай
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Олдинги эр ёки хотиндан бўлган фарзандлар ҳозирги эр ёки хотинга ҳамда уларнинг қариндошларига нисбатан, шунингдек, ҳозирги эр ёки хотин ва уларнинг қариндошлари олдинги эр ёки хотиндан бўлган болаларга нисбатан.

Ўгай набира. Ўгай ота. Ўгай хола.

Ҳафсалам пир бўлиб: — Пешонамнинг шўри қурсин, ўгай бола ҳам насиб қилмаса, — деб йиғлаб-йиғлаб қайтдим. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Чап томондагиси Юсвали тоғанинг ўгай ўғли Аваз, ўнг томондаги Давлатёр эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Марасул: Ўз холам бўла туриб, тўйга келмадингиз-а? Ўгай бўлсангиз ҳам хафа бўлмас эдим. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

Ўгай қайнана ёши олтмишларга борган, семиз, забардаст, димоғдор кампир эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Бир онадан туғилмаган ёки бир отадан бўлмаган, отаси ёки онаси бошқа, тугишмаган фарзандлар (бир-бирига нисбатан).

Ўгай ака.

[Дилбар:] Ботиржон акамнинг ўгай синглиси бор, оти Адолатхон, шу ўғил туғибди. — Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби

3. Ўзиники бўлмаган; ёт, бегона.

Бобур ўзига улуғ бир мураббий топдим, деб суюниб юрганида, ўгай тақдир уни бу мададкоридан ҳам жудо қилган эди. П. Қодиров, — Юлдузли тунлар

Ўгай экинларнинг ҳолидан ҳеч ким хабар олмади. — Газетадан

Булбул ўгай эрур зоғлар орасида, Югурик сув ўгай тоғлар орасида. — А. Орипов, Руҳим

  • Ўгай кўрмоқ (ёки қарамоқ) ёки ўгай кўз билан қарамоқ Бегона каби муносабатда бўлмоқ. Мустамлакачи чор маъмурлари маҳаллий меҳнаткашларни ўзларига ўгай кўрардилар. — Н. Сафаров, Оловли изларДангалини айтавериш керак авваллари бу машинага одамларимиз ўгайроқ қаради. — Ҳ. Назир, Ўтлар туташгандаДангал айтишим керак, ўртоқлар, машинага ўгай кўз билан қаровчилар ёʻлимизга кўндаланг туришиб олдилар. — Газетадан
Тўлиқ мақола →
OʻGDI

мақтоврусчахвалаинглизчаpraising

Öküš ögdi birlä tümän miŋ sana, uyan bir bayatqa aŋar yoq fana Talay madhlar bilan tuman ming sanolar bo‘lsin, qodir va vohid ilohga, foniylik uning uchun yotdir – Множество славословий и тысячи похвал, могучему и едино [сущному] богу, у которого нет небытия–Many praises and thousands of praises, to the mighty and one God

Тўлиқ мақола →
оғил
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от Уй ҳайвонларини сақлаш ва боқиш учун қурилган махсус бино; молхона, оғилхона.

Мен оғилдаги устунга бойлоғлигича қолиб кетган чилвирдан кесиб келдим. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчса

Мирҳомидхўжа оғилнинг эшигини секин ёпди-да, имо билан Қамбаралини бир чеккага чақирди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Тўлиқ мақола →
оғир
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. 1. Вазни катта бўлган, тош босадиган; вазнли, вазмин.

Оғир юк. Оғир от. Юки оғир арава. Оғир вазнли курашчи. Олтин кумушдан оғир.

Оғир тошни сув элтмас — Мақол

Яна жимлик ҳукм сурди. Бу сукунат оғир тегирмон тоши бўлиб, мулла Норқўзини янчиб юборди. — А. Қаҳҳор, Майиз емаган хотин

Бойвачча кавакчадан чўп тиқиб, занжирни туширди, каттагина оғир дарвоза ғурр этиб очилди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Кўп куч ёки билим талаб қиладиган; қийин, мураккаб; машаққатли, сермашаққат.

Оғир иш.

У [Ёʻлчи] ҳар хил оғир юмушларни қилиб ўрганган бўлса ҳам, тўнка ковламаган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Шундай қилиш керакки, халқнинг пешона тери билан, оғир меҳнати билан чиқариладиган сув битта ё бир неча балохўр қўлига ўтиб кетиб қолмасин. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Бу савол аввалги иккита саволдан оғирроқ эди. — С. Аҳмад, Уфқ

3. Мушкул; масъулиятли.

Оғир масала.

— Баҳор-да, қизим, бундан буён кун исийверади, — қизини оғир ҳолатдан чиқаришга тиришди она. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Эл-муродга машғулотлар оғир туюлмади. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Йил оғир келди-ю, бригадир шийпонда тунаб қоладиган бўлди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

4. Салмоқли, салобатли.

Ғўлабирдан келган, қоп-қора, семиз киши оғир юриб, даврага чиқди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

Ҳовли ичкарироқ бўлганидан, ҳамма ухлаб қолганидан, дарвозанинг оғир гумбурига ичкаридан ҳеч ким чиқмади. — Ойбек, Танланган асарлар

— Бунисини қўяверинг, қори, худо ишингизни ўнгласа, ҳеч гап эмас, гард юқтирмай чиқиб кетасиз, — деяр эди оғир, салмоқли товуш. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

5. Секин, шошмасдан қилинган; босиқ, вазмин.

Оғир қадам.

Қора терга тушиб, ҳассасига таяниб қолган домла уфқдан кўзини олиб, оғир бош чайқади. — М. Мансуров, Ёмби

Ғуломжон бошини оғир кўтариб, уста Баҳромга қаради. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

6. Ўзини тута биладиган; сипо, вазмин, босиқ.

Аминжон, ўзи ёш бўлса ҳам, жуда пишиқ, оғир, ғайратли. — А. Қаҳҳор, Хотинлар

Камтар ва камсухан, гўзал Искандар қулоқ солиб, жиддий ва оғир ўтирарди. — Ойбек, Нур қидириб

7. Муайян меъёри бузилган, меъёрга, талабга жавоб бермайдиган.

Хонанинг ҳавоси оғир: чанг, овқат, тамаки ҳидлари бир-бирига аралашиб-қуралашиб кетганди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

8. Ёмон оқибатларга олиб бориши мумкин бўлган; жиддий, хавфли.

Оғир жароҳат. Оғир дард.

Отаси оғир касалликдан сўнг вафот этди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

У

[Элмурод] ҳеч нарсани билмас, аҳволи оғир эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

У

[Салтонбу] шундай бақириб юбордики, уй бурчида оғир ётган ўн уч яшарли қизи чўчиб кетар, деб ҳам ўйламади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

9. Ташвиш, иқтисодий муаммо.

[Ҳаким:] Ҳам ишлаб, ҳам ўқийман, акамга оғирим тушмасин. — Ёшлик

10. Машаққатли, уқубатли, азобли; мураккаб, мушкул.

Оғир кун. Оғир ҳаёт.

Элмурод оиласи ва ўзининг оғир ўтмишини қисқача тасвирлаб келиб, охирида шундай деган. — П. Турсун, Ўқитувчи

Отамурод узоқдан бўлса-да, сезди: бошлиқ оғир аҳволда қолибди. — М. Мансуров, Ёмби

11. Қаттиқ жазолашни талаб қиладиган, жуда катта.

12. Нотинч, ташвишли, ҳаяжонли.

Оғир туш. Оғир хаёл. Оғир ўй.

Чолнинг юрак яраларини очишда ўзини айбли санаган Ёʻлчининг кўкраги оғир туйғулар билан тўлди. — Ойбек, Танланган асарлар

13. Қаттиқ тегадиган, хафа қиладиган, кўнгилсиз; малолли.

Раиснинг уни кўриб, худди кўрмагандай ёнгинасидан машинасида кўчани чангитиб ўтиб кетиши унга оғир тегди. — А. Кўчимов, Ҳалқа

Қамбар бирдан кулиб юборди. Унинг кулиши Ёʻлчига оғир тегди. — Ойбек, Танланган асарлар

14. Ҳаддан зиёд, киши бардош беролмайдиган; қаттиқ.

Оғир алам. Оғир жудолик. Оғир кулфат. Оғир musibat.yash

Инсон ҳаётидаги энг оғир қайғу — онадан айрилиқ қайғуси. — П. Турсун, Ўқитувчи

— Энди билдим, ошиқлик оғир дард экан. Бошимга тушганда билдим, — деди [йигит] — П. Турсун, Ўқитувчи

15. Қаҳратон, совуқ, ташвишли.

Воҳа раҳбари саволни кутмаган экан, дабдурустдан довдираб қолди, сўнг шошиб: — Тўғри, устод, бу йил анча оғир қиш бўлди — деди — М. М. Дўст, Лолазор.

16. Куч келадиган, қийин; дардли.

Оғир нафас. Оғир энтикмоқ.

Зиёдилла кетгандан кейин Ботирали бешик тебратиб ўтирган хотинининг ёнига чўкиб, оғир уф тортди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Қизил қонига бўялган қаҳрамон пулемётчи оғир нафас олмоқда эди. — Н. Сафаров, Қаҳрамоннинг туғилиши

17. Мунгли, ғамгин, қайғули; салмоқли, вазмин.

Оғир сукунат.

Оғир, юракни эзувчи куй шамоллар қанотида у ёқдан бу ёққа сузиб юрибди. — С. Аҳмад, Уфқ

  • Оғир сув
  • Оғир бўл Ўзингни бос, сабр қил. Одамлар Тожибойни тартибга чақиришиб чуғурлашди: Ҳа, ҳа, бир оз тишни тишга қўйиш керак. Ҳа, сал оғир бўлинг. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Оғирини енгил қилмоқ Бировнинг муш-кулини, муаммосини осон қилмоқ, унга ёрдам қилмоқ. — Холбой бойнинг рўзғорига бўлишиб, унинг оғирини енгил қилиб турганлиги учун уйли-жойли бўлиб олди. — К. Яшин, Ҳамза
  • Кўнглига оғир олмоқ
  • Оғир ботмоқ 1. Хафа қиладиган, малолли. Назаров эшитдингизми, дегандай қараш қилди. Назаровнинг шу боқиши Шербекка оғир ботди. — С. Анорбоев, Оқсой;Бу хил паловларни ёш гўдаклардан тортиб қарияларгача ва ҳатто беморлар ҳам истеъмол қилса, оғир ботмайди. — К. Маҳмудов, Қизиқарли пазандалик
  • Оғир гап 1. Малол келадиган, қаттиқ тегадиган гап;
  • Оғир артиллерия Узоққа отадиган катта тўп ва замбараклар.
  • Оғир карвон — Ёʻқ, менга сира ўхшамайди,— деди Шарофатбиби шикоятланган оҳангда. — Оғир карвон у. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
  • Оғир кўчмоқ Қийинчилик билан ҳал бўлмоқ (бирор иш ёки масала ҳақида).
  • Оғир оёқ Икромжоннинг кўнгли нотинч. Хотинининг оғир оёқ бўлганидан хаёли қишлоқда, уйида эди. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Оғир саноат
  • Тарбияси оғир Хулқи яхши бўлмаган. Бўлғуси педагоглар, тарбияси оғир ўқувчилар билан ишлаш каби масалалар устида иш олиб борадилар. — Фан ва турмуш
  • Қулоғи оғир Гапни яхши эшитмайдиган, карроқ; кар. Қулоғи бир оз оғир, товушни бирмунча кўтариброқ гапиришга тўғри келди. — А. Қодирий, Кичик асарлар
  • Ҳавоси оғир жой Ҳавоси бузилган, нафас олиш қийин бўлган жой.
Тўлиқ мақола →
ўгит
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от Ёʻл-ёʻриқ кўрсатиб айтиладиган гап; насиҳат.

Зеҳни тез, тиришқоқ Собир, отасининг ўгитини бажаришга интилиб, Машраб, Сўфи Оллоёр каби китобларни тезда шариллатиб ўқийдиган бўлди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Кейин ўзидан-ўзи мамнун бўлиб, ўгит оҳангига ўтди: — Ёшларнинг тарбияси билан шуғулланиш кўп савоб иш, албатта — А. Мухтор, Туғилиш

Тўлиқ мақола →
оғиз
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Икки жағ ўртасидаги, овқатланиш, сўзлаш ёки овоз чиқариш учун хизмат қиладиган бўшлиқ.

Балиқнинг оғзи. Оғиз бўшлиги. Одамнинг оғзи.

Яхши гап ҳам бир оғиздан чиқади, ёмон гап ҳам бир оғиздан чиқади. — Мақол

Эл оғзига элак тутиб бўлмайди. — Мақол

Ёʻлчи узумдан бир неча донани оғзига ташлади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Икки лаб ва уларнинг бир-бирига тегиб турган жойи ва атрофи. Оғзидан ўпмоқ.

Гулнорнинг кичкина чиройли оғзи ҳайратдан бир нафас очилиб, кўзлари, ростми? деган каби Нурига тикилди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Сўзловчи киши, одам.

Кўп оғиз бир бўлса, бир оғиз енгилади. — Мақол

— Ҳа, баракалла. Шунинг учун бундай гапларни фақат оғизма-оғиз, ўшанда ҳам фақат синалган, ишончли оғиз орқали етказилади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. Бировнинг қарамоғида бўлган одам; хўранда, нонхўр.

У дув-дув ёш тўкар, қўлларини осмонга кўтариб нола қиларди: — Худовандо! Бу на кўргилик? Энди нетаман? Тўққиз оғизни қандай боқаман? — С. Сиёев, Ёруғлик

Баззоз поччанинг бекорчи оғизга тоби ёʻқ эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

5. Милтиқ, тўппонча, миномёт, замбарак каби отиш қуролларининг ўқ отилиб чиқадиган тешиги, стволи.

[Ёʻлчи] Тишини қисирлатиб деди: — Тўпнинг оғзига қўйиб отиб юборинглар мани, қонхўрлар! — Ойбек, Танланган асарлар

6. Ички бўшлиғи, ичи бўлган нарсаларнинг кириш-чиқиш учун хизмат қиладиган жойи, тешиги.

Ўранинг оғзи. Ғорнинг оғзи.

Чайла оғзида қўлида тугун билан Азизхон кўринди. — С. Аҳмад, Уфқ

7. Идишларнинг нарса олиш-қўйиш учун хизмат қиладиган тешиги.

Шишанинг оғзи.

Бўривой оғзига дока ўралган сопол кўзани билагига осиб, биқинига қўйганча Ширинқудуққа борди. — С. Нуров, Нарвон

8. Кўчанинг, ёʻлнинг бошланиш, киравериш жойи.

Кўча оғзи.

  • Балонинг оғзи Жуда хавфли, қўрқинчли жой.
  • Беш бармоғини (ёки панжасини) оғзига урмоқ
  • Бир (ёки икки) оғиз гап (ёки сўз) Озгина гап, қисқа гап. — Сайланганидан бери бир оғиз ҳисоботини эшитганимиз ёʻқ, — деган гаплар эшитилди. — П. Турсун, Ўқитувчи[Ширмонжон:] Ашурхон, ишларингизни кейин қиларсиз. Келинг, сиз билан икки оғиз гаплашай, деб келдим. — С. Зуннунова, Олов
  • Бир оғиздан Ўн нафар чашначи бир оғиздан аъло баҳо қўйишди. — К. Маҳмудов, Қизиқарли пазандачилик
  • Гапи (ёки сўзи) Оғзида қолди Болта муаллимнинг гапи оғзида қолди. Тоғайга олайиб қаради. — Н. Норқобилов, Тўқнашув
  • Гапи оғзидан тушиб кетадиган Гапини эплаб гапиролмайдиган; ношуд, ландавур.
  • Гапи оғзида қолмоқ Гапини охиригача етказолмай қолмоқ, чала гапирмоқ. Азизхоннинг гапи оғзида қолди. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Гапини (ёки сўзини)
  • Дарвоза оғзи Шаҳар, қалъа дарвозаси ёки умуман дарвоза яқинидаги жой. Назарида, худди шу дарвоза оғзида велосипед устаси бордай бўлди. — А. Қаҳҳор, Сароб
  • Катта оғиз Ёки оғзи катта Унча-мунчани писанд қилмайдиган; катта гапиришга ўрганган; мақтанчоқ. Отасининг давлати, катта оғиз, ҳовлиқматакаббур онасининг эркалаши қўшилиб, қизга ортиқча ғурур берган, ҳаракатларига ўзбошимчалик, қилиқларига ноз-карашма бағишлаган эди. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Олма пиш, оғзимга туш, деб ўтирмоқ Ишни тезроқ бажариш учун жон куйдирмаслик, ўзи бўлар, деб бепарво ўтиравериш. Ўзлари ҳам олма пиш, оғзимга туш, деб қўлларини қовуштириб ўтиравермасинлар-да, ахир. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
  • Она сути оғзига келмоқ Жуда кўп уринмоқ, қийналмоқ, машаққат чекмоқ. Бу атласларни Отабойдан ундиргунча нақ Қўзибойнинг она сути оғзига келди. — С. Аҳмад, Чўл шамоллари
  • Оғзи бемаза
  • Оғзи билан иш битирадиган Ишни осон фаҳмлайдиган, ҳар қандай ишни гап билан битирадиган.
  • Оғзи биланюрадиган Ёмон гап тарқатадиган; ғийбатчи.
  • Оғзи бормайди
  • Оғзи ботир
  • Оғзи бузуқ (ёки ёмон)
  • Оғзи бўш(лик) Севаргул чой қуйиб узатаркан, оғзи бўшлик қилиб қўйганига кўнглида пушаймон бўлди. — Н. Қиличев, Чиғириқ
  • Оғзи куйган Панд еган. Оғзи куйган қатиқни пуфлаб ичади. — МақолТўғриси, бу ишни у [Йигитали] ҳеч кимга, ҳатто Сафарбаровга ҳам ишонмади. Чунки бу борада унинг неча марта оғзи куйган. — И. Раҳим, Зангори кема капитани
  • Оғзи очилиб қолмоқ Ҳайрон бўлиб, ҳуши кетиб қолмоқ, ҳанг-манг бўлмоқ. Хола лабини буриб, атрофда оғзи очилиб қолган аёлларга ҳайрат билан бир-бир қараб чиқди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайдиЭшитиб, Ғузордагиларнинг оғзи очилиб қолади. — Ш. Тошматов, Эрк қуши
  • Оғзи очиқ Рўза тутмаган киши; кўза.
  • Оғзи қулоғида (ёки қулоғига етди) Тўранинг оғзи қулоғида, кўнгли нимадандир таскин топган эди. Н. Фозилов, Дийдор. Ғуломжон оғзи қулоғига етиб куларди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Оғзига кучи етмаган Ҳар ким ўз қаҳрамонлиги ҳақида оғзига сиққанича сўзлай бошлади. — Латифалар
  • Оғзига (ёки оғзи) Тегди Ейиш, ичишга муяссар бўлди; еди, ичди, етишди. Шу ерда туриб янги апелсинга ҳали оғзим теккани ёʻқ. — С. Аҳмад, Юлдуз
  • Оғзига урмоқ 1. Сўзлаш учун ёʻл қўймаслик, сўзлатмай қўймоқ. У-бу дейдиган одамнинг оғзига уриш керак. Ким нима деса, мен ҳамма вақт оғзига ураман. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариТўраларнинг оғзига уриш учун пулни бойвачча беради. Мандан нима кетади. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Оғзига қарамоқ (ёки тикилмоқ) 1. Сўзини диққат билан тингламоқ. Сидиқжон юзларча киши оғзига қараб турган мажлисни кўз олдига келтириб, жуда катта ташвишга қолди-ю, дами ичига тушиб кетди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариЗаводда ишлайдиган мингдан ортиқ эркак, шулар қатори эри ҳам ўшанинг [Кароматнинг] оғзига қарайди. — А. Қаҳҳор, Қизлар
  • Оғзига қаратмоқ Гапириб бошқаларнинг диққатини ўзига жалб қилмоқ. Умуман, Аъзамжон бошқаларни оғзига қаратишни яхши кўрарди. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Оғзига қоқмоқ
  • Оғзидагини (ёки оғзидаги ошни) Олдирмоқ.
  • Оғзидан гулламоқ
  • Оғзинг қани деса, қулоғини кўрсатадиган Ҳеч нарсага ақли етмайдиган, анқов.
  • Оғзингга ёғ (ёки мой) Бирор яхши хабар келтирган кишига миннатдорлик билдириб айтиладиган ибора. Вой, оғзингизга ёғ, ўғлим! Келин кўрадиган куним ҳам бормикин! — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Оғзингга қараб гапир ! Оғзингизга қараб гапиринг, тасқара бўлиб нима қипти! — С. Зуннунова, Олов
  • Оғзингдан чиқарма Ҳеч кимга айта кўрма. Бўлар иш бўлипти, энди ҳеч кимга оғзингдан чиқарма. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Оғзини мойламоқ (ёки ёғламоқ)
  • Оғзини пойламоқ Кампир ҳамон келиннинг оғзини пойлади, лекин келиндан ҳеч бир ҳасрат қиладиган гап чиқмади. Ойдин, Мардлик — мангулик.
  • Оғзининг суви келмоқ Бирор нарсани кўриб, жуда ҳаваси келмоқ, егиси ёки ичкиси келмоқ; кўнгли суст кетмоқ.
  • Оғзининг таноби қочмоқ Жуда хурсанд бўлмоқ, суюниб кетмоқ; илжаймоқ. Тўпанисо, ўзи ҳақидаги мақтовга келганда, оғзининг таноби қочиб: — Мен нима қилибман? Менда нима гап? Ҳеч-да,— деди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Оғиз бирлик Аҳиллик, иноқлик. Давлат — оғиз бирликда. — Мақол
  • Оғиз боғлар Тўй қилиш ҳақида қиз томоннинг розилигини олиш, унаштириш маросими, фотиҳа.
  • Оғиз жуфтламоқ Гапириш учун тайёрланмоқ, ҳаракат қилмоқ. Опа бир-икки марта гапга оғиз жуфтлади-ю, гапиролмади. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Оғиз кўпиртирмоқ
  • Оғиз очмоқ 1. Гапирмоқ, сўзлай бошламоқ. Мулла Абдураҳмон яна оғиз очолмади. Чунки Сафар бўзчи китоб сўзи билан уни енгиб қўйди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
  • Оғиз солмоқ Бировнинг қизини келинликка ёки ўғлини куёвликка сўрамоқ, сўратмоқ. Энди кимга оғиз солсанг, ғиринг демай тегиши аниқ. — С. Аҳмад, ЮлдузТўғри сўзлаб, мен гапирдим юзингга, Оғиз солдим уйда турган қизингга. — Ёдгор
  • Оғизга олмоқ 1. Емоқ, ичмоқ. Асли мени [ичишга] хўжайин ўргатди. Илгари бир қатра оғзимга олмас эдим. — Ойбек, Танланган асарларОрада бир неча кун ўтди — Муҳаммадражаб жим, Мирзамуҳиддинни оғзига ҳам олмади. — А. Қаҳҳор, Сароб
  • Оғизга тушмоқ Ҳамма ерда тез-тез тилга олинадиган бўлиб қолмоқ, гап бўлмоқ; танилмоқ. Абдумаликнинг асарлари Москвадаги санъацҳунослар орасида ҳам ростмана оғизга тушди. — ЁшликМен бу сирни шу чоққача ичимда сақлаб келаётган эдим, энди айтмасам бўлмайди, чунки бу миш-миш оғизга тушиб бораётипти. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Оғизда Фақат тил учида, шунчаки; юзаки. Айниқса бу колхозда мусобақа оғизда, қоғозда. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
  • Оғиздан оғизга кўчмоқ (ёки ўтмоқ) 1. Бир авлоддан иккинчи авлодга оғзаки равишда ўтиб келмоқ. Ўзбек халқ эртаклари оғиздан оғизга ўтиб, асрлар бўйи сақланиб келмоқда. Қимматбаҳо тошлар ҳақида қадим замонларда тўқилган ғаройиб афсоналар ҳамон оғиздан оғизга ўтиб келади. — Фан ва турмушЁʻлдош ота кела-ётибдилар, деган гап оғиздан оғизга ўтди. — С. Аҳмад, УфқОқсоқолнинг қандай ажойиб томошаларни кўргани, қандай меҳмонхонага тушгани тўғрисидаги гаплари қулоқдан қулоққа, оғиздан оғизга ўтди. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Эллик оғиз гап (ёки сўз) Кўп гап, эзмалик. Элакка чиққан хотиннинг эллик оғиз гапи бор. — Мақол
Тўлиқ мақола →
оғма
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Оғмачи 1.

2. Бирор тўғри чизиқни 90°дан кичик бурчак ҳосил қилиб, кесиб ўтадиган иккинчи тўғри чизиқ.

Оғма призма. Оғма силиндр.

3. Ўтиқ, қия.

Оғма минора.

Тўлиқ мақола →
огоҳ
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. 1. Билувчи, хабардор, зийрак, ҳушёр 1 Бўлиб ўтган ёки бўладиган иш, ҳаракат, воқеа-ҳодиса ва шу кабилардан хабари бор; хабардор, воқиф.

Алишернинг барча яқинлари бу гаплардан огоҳлар. — Ойбек, Навоий

Шу ҳафталарда Заргаровнинг авзойидан огоҳ бўлиб юрган Дмитрий Казимирович бир кун тонг бўзармай, унинг уйига кириб келди. — А. Мухтор, Танланган асарлар

2. Ҳушёр, сергак.

Молларнинг сўйилиб ёки ёʻқ қилиб юборилмаслиги учун огоҳ бўлиб туриш керак. — П. Турсун, Ўқитувчи

Огоҳ бўлки, ғазаб бамисоли инсон ичидаги ёниб турган чўғдир. — Фан ва турмуш

Тўлиқ мақола →
ўғри
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от Ўғирловчи, ўғрилик билан шуғулланувчи шахс.

Ўғрини қароқчи урди. — Мақол

Бир кеча қўрага иккита ўғри тушиб, қоровулнинг оёқ-қўлини боғлаб, оғзига тўппи тиқиб, учта сигир, иккита от, тўртта қўйни ҳайдаб кетди. — А.Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ўғриларни ўлдирганда, Отабекнинг ёнида неча кишиси бўлган? — А.Қодирий, Ўтган кунлар

  • Гап ўғриси Ғаразли ниятда бошқаларнинг нима деяётганини билиб олишга, эслаб қолишга тиришадиган шахс. — Даюс, гап ўғриси! — деди Мели полвон. — Чап кўзинг ўнг кўзингга дўст бўлмайди-ю, кўпчиликка эл бўлармидинг? — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Ўғри тутмоқ Ўғри деб билмоқ, ўғри ҳисобламоқ. Ўзингга эҳтиёт бўл, қўшнингни ўғри тутма. — Мақол
  • Ўғри қараш Сездирмай, пинҳона қараш, ўғрилар каби назар ташлаш. Атрофга ўғри қараш қилгандан кейин, бошқа эшикларни маҳкамлаб, секин ўрта эшикка қўл чўзди. — У. Исмоилов, Сайланма
Тўлиқ мақола →
ЎҒÜН

маъноли, маънорусчатолково, с умоминглизчаsensible

Элиг айдï уқтум бу сўзлäр ўгüн Ҳукмдор айтди: “Мен бу сўзларнинг маъносини уқдим” – Правитель сказал : «Я хорошо понял эти слова» – Тҳе рулер саид: “И ундерстоод тҳесе вордс велл”

Тўлиқ мақола →
ЎГÜР=

ўзбекчаочилмоқ, ўгирмоқрусчаотворачиватьинглизчаturn

Қовï қут ўгüрмäди сендин йüзин Бахцизлик келтирадиган бахт сендан юз ўгирмади – Злополучное счастье не отвернуло от тебя свой лик – Тҳе илл-фатед ҳаппинесс ҳас нот турнед ёур бакк он ёу

Қовï қут ўгüрмäди сендин йüзин — ҚБҲ, 178₄

Тўлиқ мақола →