Қидирув

от Кечки овқат.

Улар масжиддан шомни ўқиб киргач, ичкаридан Ойбодоқ кечлик олиб чиқди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Меҳри опа кечликка барвақт уннади. — Р. Файзий, Шоҳи дарпарда

Бор, ўт юлиб кел, сигирнинг кечлигига ҳеч нарса ёʻқ. — С. Кароматов, Бир томчи қон

1. Сутканинг кундуз қисми тугаб, тун қисми бошланадиган пайти, кундуз билан тун оралиғи

Кеч кирди. Кечга яқин

Кеч қоронғисига чулғанаётган минбардан нотаниш бировнинг фарёди эшитилди — П. Турсун, Ўқитувчи

-Кеч бўлиб қолди, бугун келмайди, — деди — С. Зуннунова, Гулхан

Кечга бориб жала қуйиб, тонг отгунча момақалдироқ гумбурлаб чиқди — С. Акмад, Уфқ

2. кам қўлл. Кечаси, тун

Кундузлари булутли, Кечларида ойдин ёʻқ — Ғайратий

Бир кеч меҳмонхонада ота-ўғил сўзлашиб ўтирганнинг устига Ўзбек ойим келиб кирди — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. рвш. Белгили ёки керак вақтдан кейин; белгили ёки керак вақт ўтгач

Ҳеч бўлмаганидан кўра, кеч бўлгани яхши — Мақол

Бу йилги баҳорнинг кеч келиши кўпларнинг тинка-мадорини қуритди — С. Кароматов, Олтин қум

Ҳосилотнинг сўзига кириб, чигитни беш кун кеч экканининг алами сира юрагидан чиқмасди — Р. Файзий, Чўлга бакор келди

4. кесим вазифасида. Вақт ўтди, қулай фурсат кетди. — деди Адолат. И. Раким, Чин мукаббат

-Бўлар иш бўлди, овора бўлманг, энди кеч. -Ҳали ҳам кеч эмас!

Темирни қизиғида босиш керак, кейин кеч бўлади — М. Ҳазратқу-лов, Журъат

от 1. Сутканинг қоронғи тушгандан тонг отгунча ўтадиган қисми; тун.

Ойдин кеча. Қоронғи кеча,

— Ойимни бир ойдан бери кўрганим ёʻқ. Бир кеча ёнида ётишни орзу қиламан, — деди енгилланиб Нури. — Ойбек, Танланган асарлар

Сидиқжон ёʻлга тушиш нияти борлигини айтмаса ҳам, чол бу кеча шу ерда қолишни, эрта саҳар ёʻлга чиқишни маслаҳат берди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Бирор нарсага бағишланган, одатда расмий ва бадиий қисмдан иборат бўладиган кечки умумий йиғилиш.

Меҳмонлар билан вакилларнинг қизғин табриклари, хайрли тилакларидан кейин кечанинг расмий қисми тугади. — П. Турсун, Ўқитувчи

Кеча охирида Ўзбекистон санъат усталари катта консерт қўйиб беришди. — Газетадан

3. Бугундан олдинги кун.

Кеча сизни кутган эдим.

Кеча эрталаб, шаҳарни бир айланиб келайин, деб чиқиб кетган. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

1. Geviş getirenlerden, eti, sütü, derisi ve kılı içini yetiştirilen, memeli evcil hayvan.ЭЧКИ

2. İnatçı.ЎЖАР

н passage, crossing

адв in the evening

сфт. 1. Кечга оид; кечқурун бўладиган.

Кечки пайт. Кечки шабада.

Ё кечки салқин билан, ё эртага эрталаб шаҳар ҳовлига [беда] олиб тушаман. — Ойбек, Танланган асарлар

Эшелон ошпазлари кечаси овқат пиширмаслик ва кечки овқатни ҳам кундузи пишириб қўйиш ҳақида буйруқ олдилар, — И. Раҳим, Чин муҳаббат

2. Иш-фаолияти тунда бўладиган; тунги.

Кечки смена. Кечки ва сиртқи бўлимлар.

янги ўқув йилидан кечки мактабга борадиган бўлдик. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

3. Кеч пишадиган, кеч экиладиган.

Кечки узум. Кечки ўрик. Кечки бодринг. Кечки картошка. Кечки экиннинг хатари бор. — Мақол

Куз ҳавоси илиқ эди. Кечки гуллар очилиб турибди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

от 1. кам қўлл. Кечмоқ феълининг ҳаракат номи.

Бу ердан кечув қийин эмас.

Дарёдан кечувда ҳам Ғаввос жонбозлик кўрсатди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Катта ариқ, дарё, сой кабиларнинг кечиб ўтиладиган (кечиб ўтиш мумкин бўлган) саёзроқ жойи; кечик.

Энг қулай кечув тўғон яқинида. Чирчиқни биладиган одам фақат ўша ердан ўтади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

кечув ўрнини билиб, эҳтиёт билан сувга тушган машиналар ўтиб кетмоқда, баъзилари эса қумга ботиб қолмоқда эди. — Ғайратий, Узоқдаги ёр

сфт. 1. Бугундан олдинги кунда юз берган, маълум бўлган; олдинги кунга оид, кеча бўлган.

Газетанинг кечаги сони. Кечаги воқеа.

Бугун эрталабки чойдан сўнг Ҳасанали кечаги фикрни чинлаб амалга оширмоқчи бўлди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Бироқ кечаги ёмғирдан чангбосди бўлган арава ёʻлда келаётган уч ёʻловчининг қовоқлари негадир солиқ, одимлари негадир ишончсиз эди. — Н. Фозилов, Дийдор

2. Яқин ўтган вақтдаги, ҳозирдан олдинги.

Ҳар бирининг кечаги ўтмишини эслаб кўрайлик-чи: бири — бойнинг подачиси, бири — руҳонийнинг Ҳаммалари кулфатга дучор бўлган болалар эди. — П. Турсун

Кечаги чўлқувар Мирзажон Эминов масъулиятли вазифага кўрсатилди. — Ўзбекистон қўриқлари

1. Сутканинг қоронғи тушгандан тонг отгунча бўлган қисми; кеча, тун.

Қиш кунлари кечаси узоқ, кундузи қисқа бўлади. Янги йилга ўтар кечаси. Кечаси билан Кор ёғди.

Бийрон тилдан сўз оқар равон: Ада, нега кечаси узоқ? — Ё, Мирзо

2. рвш. Сутканинг кеча, қоронғи қисмида; тунда.

[Ўрмонжон:] Яхши ухлаб турдингми, кечаси келсам, ухлаб қолган экансан. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

фл. 1. Бирор нарса устидан босиб (ботиб) ўтмоқ, юрмоқ.

Қор кечмоқ. Лой кечмоқ.

Қаҳратон қишда яланг оёқ муз босиб, саратонда қизғин қум кечиб, иссиқда, совуқда обдан пишган бизнинг йигитни Ёʻлчини ҳам, катта масофани пиёда босгани учунми, кун хила бетоқат қилган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўрвасини апил-тапил елкасига илди-да, шахдам қадамлар билан тупроқ кечиб ёʻлга тушди. — М. Ҳазрат-қулов, Журъат.

2. Юз бермоқ; содир бўлмоқ.

У [Боротой] бойнинг уйида кечган воқеалардан хабардор бўлиб туриш учун Шокир отанинг кампирини тайинлаган. — Ойбек, Танланган асарлар

У [Қодиров] сўзлаш учун ўрнидан тургандаёқ, юрагида нималар кечаётганини пайқадим. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

3. Ўтмоқ.

Кўнглидан қандай гаплар кечди экан?

Йилларимдан хафа эмасман, Меҳнат, жангда кечди онларим. — Ё, Мирзо

Касаллик кечишига қараб ўткир ва хроник формаларга бўлинади. — Ҳ. Файзуллаев, Тери касаллиги нима?

У билан бирга кечган ширин дамларни, дилрабо суҳбатларни эслайди. — Т. Ашуров, Оқ от.

4. Афв этмоқ, кечирмоқ.

[Мирзақул:] Бой ота, Суярнинг гуноҳини мен сиздан сўрадим. Кечинг. — Н. Сафаров, Уйғониш

5. Баҳридан ўтмоқ.

Ҳамма нарсасидан кечмоқ. Мол-мулкдан кечмоқ. Жон дўстинг жонидан кечса ҳам, мол дўстинг молидан кечмас. — Мақол

[Бек:] Хонумонимдан кечаман аммо бу ишни очмасдан қўймайман. — А. Қаҳҳор, Бек

6. Юз ўгирмоқ, алоқа, муносабатни узмоқ.

Норози бўлишдан нима фойда. Дадангдан кечасанми? — Ойбек, Танланган асарлар

Кечалари; кечаси.

от Кечаси бўладиган; кечасига, тунга оид.

Тўғри, дада! Куйни эртароқ сўйиб, саранжом қилганингиз яхши. Кечалик иш қурсин. — Ойбек, Танланган асарлар

[Тожибой:] Ундан кейин, шунча машаққатларнинг устига, бир кечалик бир машаққатни ҳам устингизга оласиз. — Ҳамза, Паранжи сирлари

от (асосан кўпл. шаклида) Кишининг руҳий ҳолатига таъсир қиладиган ҳис-туйғулар, ўй-хаёллар.

Ёқимли кечинмалар. Қайғули кечинмалар.

Гулнор кўркам сочларини тузатиб чиройли туш каби енгил ва тотли кечинмаларга, ўйларга берилиб ўтирди. — Ойбек, Танланган асарлар

от 1. Афв этиш; узр.

У эрининг юзига кечирим сўрагандек тикилди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Қобил Комилович аста қайрилар экан, укасининг кечирим сўраётгандай, мулойим тикилишини кўрди-ю, дили ёришди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

2. ҳуқ. Афв этишнинг хусусий шакли; давлат бошлиғи томонидан жиноий жазонинг бекор қилиниши ёки юмшатилишидан иборат хусусий афв.

Кечирим якка тартибда муайян шахсга нисбатан қўлланади. — Ўзме

от 1. Ўтган, бўлиб ўтган (асосан пайт, замон ҳақида).

Шамолдек кечмиш йиллар унинг [Гулчеҳранинг] чиройига чирой қўшган. — С. Азимов, Оппоқ тонг қўшиғи

У ҳозир болаларнинг шўх, жонли, қайноқ ўйинларини томоша қилади. Ўзининг кечмиш болалиги, қишлоғи, ўртоқлари ёдига тушади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ўтган ҳаёт, ўтмиш.

Кечмишинг бор чиндан ҳам узоқ, Илғай олмас барчасин кўзим. — А. Орипов, Руҳим

Чол яна бошлади ҳазин достонин, Кечмишда оқизган кўз ёши — қонин. — Ғайратий

1. Сигналнинг тарқалиш пайтидаги кечикиш вақти.инглизчаdelayрусчазадержка

2. Уланиш ўрнатилишидаги кутиш вақти. Ушбу кутиш вақти алоқа протоколи, фойдаланиладиган каналларнинг характеристикалари, хизмат кўрсатишга навбат мавжудлиги ва бошқа омиллар билан белгиланади.

belated, delayed, tardy, stale

be late, be overdue, be behind time

фл. 1. Керакли ёки белгиланган вақтдан кейин келмоқ, кейин бормоқ; кеч қолмоқ.

Ишга кечикмадингизми?

У ҳозир хотинининг нега бунча кечикдингиз, деган сўроғини кутар |эди]. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак

Севикли куёвини ёʻлакда кўрган Офтоб ойим кечиккани учун нечоғлиқ ташвишлар тортиб ва қандоғ тушлар кўрганини [Отабекка] лаби-лабига тегмай сўзлай кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Белгили муддатдан кейинга қолмоқ, ўз вақтида бажарилмаслик.

Таъмир ишлари бу йил бир оз кечикди.

Кечикиб экилган ғалла ҳам, чигит ҳам, Матқовулнинг кейин берган ишловларига қарамай, яхши унум қилмади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

3. с.т. кам қўлл. Кеч бўлмоқ, кеч кирмоқ.

-Беда ўриб қўйиш керак эди-ку, — бошини қашиди Ёрмат. — А, кун ҳам кечикиб қолибди. — Ойбек, Танланган асарлар