Қидирув

digital outputрусчавыход цифровых данныхўзбекчарақамли маълумотларнинг чиқиши

Ёʻлда вафот этиш. Кўчма маънода (қурилма тўғрисида) – “ишга нолойиқ ҳолатда етказиб берилган”.Dead On Arrival

от 1. Руҳий ёки жисмоний азобга чидай олмай чиқарилган қаттиқ товуш; бақириқ, фарёд.

Дод! Войдод! Кимсаной, сен ўлгунча мен ўлсам бўлмайдими, болам! — А. Обиджон, Аканг қарағай Гулмат

Бу юракни сиқадиган жимликдан у дод! деб юборай деди. — С. Аҳмад, Уфқ

Эрталаб жуда ёмон аҳволга тушди: уйнинг у бошидан бу бошига дод деб юмалайди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

2. Хавф-хатардан ёки қўрқувдан ёрдамга чақириб чиқарилган қаттиқ овоз; бақириқ.

Дод солмоқ.

Дод! Дод, одамлар, келинглар! Дод, бек ўзига ўт қўйди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Қиз ҳозир бошига қоп кийдирилишини билди-ю, бор овози билан дод солиб қичқира бошлади. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

— Дод! Войдод! Қароқчилар босди! — довон орқасидан икки хотин фарёд кўтариб чиқди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Ҳозир беҳисоб туёқлар остида қолиб янчилишини сезди-ю, дод солиб қичқирди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

3. кўчма Ёмон ном, ёмонлик, ёвузлик.

Дод қолдирма, от қолдир. — Мақол

Яхшидан от қолади, Ёмондан — дод. — Мақол

4. кўчма Адолацизлик ёки азоб-уқубатдан нолиб қилинган оғзаки ёки ёзма арз, шикоят, фиғон.

[Домла Ғофирга:] Қани, додингни айт, нима додинг бор? Ҳамза, — Бой ила хизматчи

Азиза додини кимга айтишини билмай, қон-қон йиғлади. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Distributed Object Environmentрусчасреда распределенных объектов (разработана компанией SunSoft)ўзбекчатақсимланган обектлар муҳити (Сунсофт компанияси томонидан ишлаб чиқилган)

от 1. Нарсаларнинг бетидаги бошқа рангда, бошқа тусда ажралиб, фарқланиб турган кичикроқ жой, табиий белгилар.

Бадандаги қизил доғлар. Қуёш доғлари. Ойда ҳам доғ бор. — Мақол

Эъзозхон юзини нафис доғлар қоплаган бу қорача жувонни севиб юраркан. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Тунсиз кун ёʻқ, доғсиз лола ёʻқ. — Ойбек, Навоий

Юздаги доғларни ёʻқотиш учун бетни оқартирадиган дорилар ва турли хил усуллар қўлланади. — Саодат

2. Нарсаларнинг бошқа бирор модда, нарса тегиб булғанган, ифлосланган, кирланган жойи.

Сиёҳ доғи.

Шилиниб, тимдаланиб, қон доғи билан қопланган юзи ва йиртилган кўйлагини кўрганда, барчани даҳшат босди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ойимхон доғ босган дастурхонни сандалга ёзиб, патнисда тўртта сингиб пишган нон келтириб қўйди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Баширжоннинг қора коржомасида оҳак ва бўёқ доғлари қотиб қолган. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

3. кўчма Иснод келтирувчи, ёмон таассурот ва таъсир қолдирувчи, ёмон ном; иснод.

Ёмондан доғ қолади, яхшидан боғ қолади. — Мақол

Яхши бола ёғ келтирар, Ёмон бола доғ келтирар. — Мақол

Тоза қалбда доғ бўлмас. — Мақол

Севгига тушган доғни дарё қадар кўз ёши тўкиш билан тозалаб бўлармишми? — Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби

Қўрқоқлик доғини ўлим ҳам юволмайди. — А. Мухтор, Асарлар

Бу гап мактабимиз шаънига доғ. — Э. Райимов, Ажаб қишлоқ

Яхши сўз — юрак ёғи, ёмон сўз — юрак доғи. — Мақол

Кийим доғини ювиб кетказса бўлади, лекин қалб доғини ювиб бўлмайди. — Газетадан

5. кўчма Гуноҳ, камчилик, нуқсон.

Ўтган йилги доғимизни, албатта, бу йил ювамиз, планни бажармай қўймаймиз. Ўзбекистон қўриқлари

Ўз виждоним олдида умримнинг доғи ёʻқ. — А. Мухтор, Асарлар

6. кўчма Асорат, салбий таъсир.

Уруш доғларини ҳали ювиб тугата олмайман. — Ойдин, Ҳикоялар

Оҳу кеца агар, тоғи қолади, Яра ёмон бица, доғи қолади. — Ё. Мирзо, Ўғил меҳри

от Кемаларнинг сувга ботиб турадиган қисмини қуриш, сувдан чиқариб кўздан кечириш ва таъмирлаш ишларини амалга оширувчи корхона.

Касаба союзларига доклардаги юк ташувчилар, қора ишчилар ва бошқалар бирлашдилар. — Газетадан

от 1. фолк. 1 Тик, тикка, адил.

Дол қомат.

Дол бўйингдан мендай момонг ўргилсин, Эр йигит суйгани нозли гул бўлсин. — Нигор ва Замон

Ой томоша қилар осмондан Ҳовлиларни ҳар тун дол туриб. — У. Қўчқор, Ҳаяжонга кўмилган дунё

2. рвш. Худди, нақ, қоқ; аниқ.

Нишоннинг дол ўртасига урмоқ. Овни оцанг, билиб от, Дол нишонга илиб от. — Мақол

Олмакўзнинг [отнинг]

дол белига минайин, Чиқиб, саҳроларда сайр қилайин. — Орзигул

3. рвш. Бир оз қийшайтириб, яримта қилиб.

Дўппини дол қўймоқ. Дуррани (рўмолни) дол ўрамоқ.

Дўппини дол қўндириб олган новча ҳофиз тўйхонани бошига кўтариб хониш қиляпти. А. — Кўчимов, Ҳалқа

Эгнида гулдор пушти халат, дуррани дол қўйган, оёғида қизил бахмал шиппак. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Кичкина дакана рўмолини дол қўйибди. — С. Сиёев, Ёруғлик

4. Бутун, борича, баланд (товуш ҳақида).

— Ҳа, адаш, топилдими болаларингиз? — деди қўшниси Озодага, азбаройи эшицин дебми ё бошқа ниятдами, овозини дол қўйиб. — Ёшлик

5. Ёнғоқ, данак ўйинларида соққанинг ган(кон — маълум шаклда тизилган ёнғоқ)га энг яқин турган ҳолати ҳақида (бундай соққа эгаси биринчи бўлиб отиш ҳуқуқига эга бўлади).

— Сен долми, мен долми? —

Мен дол!

6. шв. Кифт, елка.

от

Бандга тушган бу кўнгилдир, менда, айтинг, не гуноҳ, Дил қушига дом қўйган ул икки жодуда айб. — Э. Воҳидов, Муҳаббат

Зумрад маккорнинг домига тушган эди, чор-ночор бўйин эгди. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Қафасдан бўшади эрк истаган қуш, оҳу халос бўлди йиртқич домидан. — Уйғун, Тонг қўшиғи

2. кўчма Асирлик, тутқунлик.

Мен у саҳро гўзалининг бўйнидаги зулм домини узиб олиб ташламоққа қодир эдим. — Ойбек, Навоий

Ёʻқ, эси-ҳуши сизда, муҳаббатингизнинг домига тушди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. кўчма Бировни илинтириш ёки ўзининг ёʻлига юргизиш учун қилинган ҳийла, найранг; шу мақсадда қўйилган тузоқ, қоп-қон.

Аҳмоқ бўлмасам, шуларнинг ҳийласига лаққа тушармидим, Акрамнинг домига илинармидим. — О. Ёқубов, Айцам тилим куяди, айтмасам — дилим

Эркин-эркин ўйнаб юрган бошқа оҳулар бу золим сайёднинг домига тушмасин, дейди. — К. Яшин, Ҳамза

от 1. Бошоқли ва дуккакли ўсимликлар маҳсулининг бир донаси.

Буғдой дони. Маккажўхори дони. Деҳқон ишлаб дон сочар, Эл-юртига нон сочар. — Мақол

Арпанинг дони бўлгунча, Буғдойнинг сомони бўл. — Мақол

— Бир қумурсқа бир дона донни торца, иккинчи қумурсқа орқадан итариб, унга ёрдам беради-да, — деди бир деҳқон. — С. Айний, Қуллар

2. Шундай маҳсул мажмуи, йиғиндиси; ғалла.

Бирида улов бўлса, экиш учун дони ёʻқ, дони борида улов, ер ёʻқ. — Н. Сафаров, Оловли излар

Энди меҳнат кунига ҳам оз-моз дон тегса керак. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

Бошида отаси, уйида қопда дони бўлса, булар шу ерда ўтирармиди. — Т. Ашуров, Оқ, от

3. Паррандаларга бериладиган шундай овқат, озуқа; (сочиладиган) дон-дун.

Бир товуққа ҳам сув керак, ҳам дон. — Қанотли сўзлар

Болали она нонга тўймас, Болали ғоз — донга. — Мақол

Эй, дўстим, ҳозир-чи, тухум қилмайдиган товуққа ҳеч ким дон бермайди. — Шукрулло, Сайланма

Онаси тўр ортидаги товуқларга дон сочарди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол.

тақл. с. Жарангсиз нарсаларнинг қаттиқ нарсага урилишидан ҳосил бўладиган товуш.

Дўп этмоқ. Тўп ерга дўп этиб тушди.

от Қўрқитиш, чўчитиш, тартибга чақириш учун айтилган гап, қилинган ҳаракат; пўписа, сиёсат.

Дўқ урмоқ (қилмоқ). Ўғри дўқи билан қўрқитар, Ёмон аёл — йиғиси билан. — Мақол

от 1. Устига кийим-кечак, мол ташлаб қўйиш учун икки устун (қозиқ) орасига кўндаланг ўрнатилган ходача ёки тортилган арқон (ип).

Ёшгина бир жувон дорга кир ёяди. — С. Аҳмад, Уфқ

Деворга қоқилган қозиқ ва михларда болаларнинг камзул, кўйлаги, дорда паранжи ва аёл мурсаги осиғлиқ эди. — Н. Сафаров, Оловли излар

2. Ўлимга маҳкум этилган кишини осиб ўлдириш учун ясалган махсус қурилма.

Дорга осмоқ (ёки тортмоқ). Бевафо ёр — жонингга дор. — Мақол

Эсингизда борми, мени дор остидан қутқариб, менга янги ҳаёт бағишлаганингиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. кўчма Ноҳақлик, адолацизлик рамзи.

[Навоий:] Замон донога дор, жоҳил учун ёр. — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий

4. Тик ўрнатилган иккита ёғоч ва унга боғлаб таранг тортилган арқон ва чиғириқлардан иборат, дорбозлик ўйинлари, машқлари бажариладиган қурилма.

Дорбоз дордан ўлар, морбоз — мордан. — Мақол

Бу ерда дор, кураш, қўғирчоқ ўйинидан ташқари туя уриштириш, халқ ўйинларининг барча турлари ижро этилмоқда. — Ж. Шарипов, Хоразм

5. кўчма Юксак мақсад, мансаб; орзу-истак.

Осилсанг, баланд дорга осил, Оёғинг ерга тегмасин. — Мақол

Сиз ўз устангизнинг қизига етолмаган бўлсангиз, бу мен осилган дор жудаям баланд-ку; бу ёғи қандоқ бўларкин, ака? — К. Яшин, Ҳамза

Билиб туриб баланд дорга осилдик, айб ўзимизда. — М. Исмоилий, Фарғона т.о.

Disk Operating Systemрусчадисковая операционная системаўзбекчадискли операцион тизим

нуқтаточка

русчаоткудаўзбекчақаердан

от 1. Бўйи баланд, ёʻғон ва бақувват.

Бир кун, кеч кирай деганда, тугун кўтарган, дов, елкадор йигит билан паранжи ёпинган аёлни эргаштириб кирдилар. — Й. Шамшаров, Тошқин

Унинг Муҳаммад Сайиднинг яғринли, қулоч кўкракли, бутун дов жуссасидан қувват барқ урарди. — Ойбек, Навоий

Мелиқўзи пиқ этиб кулиб юборди. Кейин ўрнидан туриб, дов қаддини ростлади. — И. Шамшаров, Довруғ

2. кўчма Журъат, ботиниш; дадиллик.

3. Ўз ҳақ-ҳуқуқини тасдиқлаш ёки қондириш ҳақидаги талаб, даъво, тортишув.

Ёмон ёʻлдош ёв бўлади. Охир иши дов бўлади. — Мақол

Ботир ёвда билинар, сўзчи — довда. — Мақол

Камбағалнинг ови юрмас, ови юрса ҳам, дови юрмас. — Мақол

Шаҳзода! Айт, менга қандай довинг бор? — О, сенга довим жуда кўп — К. Яшин, Ҳамза

dozenўн иккита

н [К,У] (портнинг кема- ларнинг юкларни ортиши ёки тушири- ши, тамирланиши учун тўхтайдиган қисми), док

в [И,Т] кемани докка киргизмоқ

от шв. Дада, ота.

Додам пул берди, санолмадим — (Топишмоқ — Юлдузлар)

до ИИИ нинг 3 шахс бир. ҳозирги замон шакли