Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «KECH» — результатов: 111

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

111 · страница 1 из 6
kech

KECH I ' belgilangan muddatdan ancha keyin'. Sal k ye ch kelsa, chiroh oʻchirmay kutib oʻtiradi (Shuhrat). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ravish asli ke:ch tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, III, 50), keyinroq ye: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, III, 132; DS, 290): ke:ch > kech. 'Kechqurun' maʼnosini anglatuvchi kech II payt maʼnosini anglatuvchi kech I ravishidan maʼno taraqqiyoti natijasida oʻsib chiqqan. KECH II q. kech I

1. Sutkaning kunduz qismi tugab, tun qismi boshlanadigan payti, kunduz bilan tun oraligʻi

Kech kirdi. Kechga yaqin

Kech qorongʻisiga chulgʻanayotgan minbardan notanish birovning faryodi eshitildi — P. Tursun, Oʻqituvchi

-Kech boʻlib qoldi, bugun kelmaydi, — dedi — S. Zunnunova, Gulxan

Kechga borib jala quyib, tong otguncha momaqaldiroq gumburlab chiqdi — S. Akmad, Ufq

2. Kechasi, tun

Kunduzlari bulutli, Kechlarida oydin yoʻq — Gʻayratiy

Bir kech mehmonxonada ota-oʻgʻil soʻzlashib oʻtirganning ustiga Oʻzbek oyim kelib kirdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Belgili yoki kerak vaqtdan keyin; belgili yoki kerak vaqt oʻtgach

Hech boʻlmaganidan koʻra, kech boʻlgani yaxshi — Maqol

Bu yilgi bahorning kech kelishi koʻplarning tinka-madorini quritdi — S. Karomatov, Oltin qum

Hosilotning soʻziga kirib, chigitni besh kun kech ekkanining alami sira yuragidan chiqmasdi — R. Fayziy, Choʻlga bakor keldi

4. kesim vazifasida. Vaqt oʻtdi, qulay fursat ketdi. — dedi Adolat. I. Rakim, Chin mukabbat

-Boʻlar ish boʻldi, ovora boʻlmang, endi kech. -Hali ham kech emas!

Temirni qizigʻida bosish kerak, keyin kech boʻladi — M. Hazratqu-lov, Jurʼat

Полная статья →
kechmoq

fl. 1. Biror narsa ustidan bosib (botib) oʻtmoq, yurmoq.

Qor kechmoq. Loy kechmoq.

Qahraton qishda yalang oyoq muz bosib, saratonda qizgʻin qum kechib, issiqda, sovuqda obdan pishgan bizning yigitni Yoʻlchini ham, katta masofani piyoda bosgani uchunmi, kun xila betoqat qilgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻrvasini apil-tapil yelkasiga ildi-da, shaxdam qadamlar bilan tuproq kechib yoʻlga tushdi. — M. Hazrat-qulov, Jurʼat.

2. Yuz bermoq; sodir boʻlmoq.

U [Borotoy] boyning uyida kechgan voqealardan xabardor boʻlib turish uchun Shokir otaning kampirini tayinlagan. — Oybek, Tanlangan asarlar

U [Qodirov] soʻzlash uchun oʻrnidan turgandayoq, yuragida nimalar kechayotganini payqadim. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

3. Oʻtmoq.

Koʻnglidan qanday gaplar kechdi ekan?

Yillarimdan xafa emasman, Mehnat, jangda kechdi onlarim. — Yo, Mirzo

Kasallik kechishiga qarab oʻtkir va xronik formalarga boʻlinadi. — H. Fayzullayev, Teri kasalligi nima?

U bilan birga kechgan shirin damlarni, dilrabo suhbatlarni eslaydi. — T. Ashurov, Oq ot.

4. Afv etmoq, kechirmoq.

[Mirzaqul:] Boy ota, Suyarning gunohini men sizdan soʻradim. Keching. — N. Safarov, Uygʻonish

5. Bahridan oʻtmoq.

Hamma narsasidan kechmoq. Mol-mulkdan kechmoq. Jon doʻsting jonidan kechsa ham, mol doʻsting molidan kechmas. — Maqol

[Bek:] Xonumonimdan kechaman ammo bu ishni ochmasdan qoʻymayman. — A. Qahhor, Bek

6. Yuz oʻgirmoq, aloqa, munosabatni uzmoq.

Norozi boʻlishdan nima foyda. Dadangdan kechasanmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Holi nima (yoki ne) kechdi Holi nima (ne) boʻldi, qanday ahvolga tushdi. [Jaynoq:] Oʻtir Nafasingni rostlab ol. Bolalarning holi nima kechdi? — N. Safarov, Uygʻonish
  • Bir qoshiq qonidan kechmoq
Полная статья →
kecha

ot 1. Sutkaning qorongʻi tushgandan tong otguncha oʻtadigan qismi; tun.

Oydin kecha. Qorongʻi kecha,

— Oyimni bir oydan beri koʻrganim yoʻq. Bir kecha yonida yotishni orzu qilaman, — dedi yengillanib Nuri. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sidiqjon yoʻlga tushish niyati borligini aytmasa ham, chol bu kecha shu yerda qolishni, erta sahar yoʻlga chiqishni maslahat berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Biror narsaga bagʻishlangan, odatda rasmiy va badiiy qismdan iborat boʻladigan kechki umumiy yigʻilish.

Mehmonlar bilan vakillarning qizgʻin tabriklari, xayrli tilaklaridan keyin kechaning rasmiy qismi tugadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Kecha oxirida Oʻzbekiston sanʼat ustalari katta konsert qoʻyib berishdi. — Gazetadan

3. Bugundan oldingi kun.

Kecha sizni kutgan edim.

Kecha ertalab, shaharni bir aylanib kelayin, deb chiqib ketgan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Полная статья →
kechki

sft. 1. Kechga oid; kechqurun boʻladigan.

Kechki payt. Kechki shabada.

Yo kechki salqin bilan, yo ertaga ertalab shahar hovliga [beda] olib tushaman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Eshelon oshpazlari kechasi ovqat pishirmaslik va kechki ovqatni ham kunduzi pishirib qoʻyish haqida buyruq oldilar, — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Ish-faoliyati tunda boʻladigan; tungi.

Kechki smena. Kechki va sirtqi boʻlimlar.

yangi oʻquv yilidan kechki maktabga boradigan boʻldik. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

3. Kech pishadigan, kech ekiladigan.

Kechki uzum. Kechki oʻrik. Kechki bodring. Kechki kartoshka. Kechki ekinning xatari bor. — Maqol

Kuz havosi iliq edi. Kechki gullar ochilib turibdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Полная статья →
kechuv

ot 1. Kechmoq feʼlining harakat nomi.

Bu yerdan kechuv qiyin emas.

Daryodan kechuvda ham Gʻavvos jonbozlik koʻrsatdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Katta ariq, daryo, soy kabilarning kechib oʻtiladigan (kechib oʻtish mumkin boʻlgan) sayozroq joyi; kechik.

Eng qulay kechuv toʻgʻon yaqinida. Chirchiqni biladigan odam faqat oʻsha yerdan oʻtadi. — H. Gʻulom, Mashʼal

kechuv oʻrnini bilib, ehtiyot bilan suvga tushgan mashinalar oʻtib ketmoqda, baʼzilari esa qumga botib qolmoqda edi. — Gʻayratiy, Uzoqdagi yor

Полная статья →
kechagi

sft. 1. Bugundan oldingi kunda yuz bergan, maʼlum boʻlgan; oldingi kunga oid, kecha boʻlgan.

Gazetaning kechagi soni. Kechagi voqea.

Bugun ertalabki choydan soʻng Hasanali kechagi fikrni chinlab amalga oshirmoqchi boʻldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Biroq kechagi yomgʻirdan changbosdi boʻlgan arava yoʻlda kelayotgan uch yoʻlovchining qovoqlari negadir soliq, odimlari negadir ishonchsiz edi. — N. Fozilov, Diydor

2. Yaqin oʻtgan vaqtdagi, hozirdan oldingi.

Har birining kechagi oʻtmishini eslab koʻraylik-chi: biri — boyning podachisi, biri — ruhoniyning Hammalari kulfatga duchor boʻlgan bolalar edi. — P. Tursun

Kechagi choʻlquvar Mirzajon Eminov masʼuliyatli vazifaga koʻrsatildi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Полная статья →
kechasi

1. Sutkaning qorongʻi tushgandan tong otguncha boʻlgan qismi; kecha, tun.

Qish kunlari kechasi uzoq, kunduzi qisqa boʻladi. Yangi yilga oʻtar kechasi. Kechasi bilan Kor yogʻdi.

Biyron tildan soʻz oqar ravon: Ada, nega kechasi uzoq? — Yo, Mirzo

2. Sutkaning kecha, qorongʻi qismida; tunda.

[Oʻrmonjon:] Yaxshi uxlab turdingmi, kechasi kelsam, uxlab qolgan ekansan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Полная статья →
kechirim

ot 1. Afv etish; uzr.

U erining yuziga kechirim soʻragandek tikildi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Qobil Komilovich asta qayrilar ekan, ukasining kechirim soʻrayotganday, muloyim tikilishini koʻrdi-yu, dili yorishdi. — J. Abdullaxonov, Xonadon

2. Afv etishning xususiy shakli; davlat boshligʻi tomonidan jinoiy jazoning bekor qilinishi yoki yumshatilishidan iborat xususiy afv.

Kechirim yakka tartibda muayyan shaxsga nisbatan qoʻllanadi. — OʻzME

Полная статья →
kechmish

ot 1. Oʻtgan, boʻlib oʻtgan (asosan payt, zamon haqida).

Shamoldek kechmish yillar uning [Gulchehraning] chiroyiga chiroy qoʻshgan. — S. Azimov, Oppoq tong qoʻshigʻi

U hozir bolalarning shoʻx, jonli, qaynoq oʻyinlarini tomosha qiladi. Oʻzining kechmish bolaligi, qishlogʻi, oʻrtoqlari yodiga tushadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Oʻtgan hayot, oʻtmish.

Kechmishing bor chindan ham uzoq, Ilgʻay olmas barchasin koʻzim. — A. Oripov, Ruhim

Chol yana boshladi hazin dostonin, Kechmishda oqizgan koʻz yoshi — qonin. — Gʻayratiy

Полная статья →
kechikmoq

fl. 1. Kerakli yoki belgilangan vaqtdan keyin kelmoq, keyin bormoq; kech qolmoq.

Ishga kechikmadingizmi?

U hozir xotinining nega buncha kechikdingiz, degan soʻrogʻini kutar |edi]. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

Sevikli kuyovini yoʻlakda koʻrgan Oftob oyim kechikkani uchun nechogʻliq tashvishlar tortib va qandogʻ tushlar koʻrganini [Otabekka] labi-labiga tegmay soʻzlay ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Belgili muddatdan keyinga qolmoq, oʻz vaqtida bajarilmaslik.

Taʼmir ishlari bu yil bir oz kechikdi.

Kechikib ekilgan gʻalla ham, chigit ham, Matqovulning keyin bergan ishlovlariga qaramay, yaxshi unum qilmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

3. Kech boʻlmoq, kech kirmoq.

-Beda oʻrib qoʻyish kerak edi-ku, — boshini qashidi Yormat. — A, kun ham kechikib qolibdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Полная статья →