digital outputruschaвыход цифровых данныхoʻzbekcharaqamli maʼlumotlarning chiqishi
Qidiruv
«DO» boʻyicha 3177 ta natija
Filtr
Lugʻat maqolalari
3177 ta · 1-sahifa / 159Yoʻlda vafot etish. Koʻchma maʼnoda (qurilma toʻgʻrisida) – “ishga noloyiq holatda yetkazib berilgan”.Dead On Arrival
ot 1. Ruhiy yoki jismoniy azobga chiday olmay chiqarilgan qattiq tovush; baqiriq, faryod.
Dod! Voydod! Kimsanoy, sen oʻlguncha men oʻlsam boʻlmaydimi, bolam! — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat
Bu yurakni siqadigan jimlikdan u dod! deb yuboray dedi. — S. Ahmad, Ufq
Ertalab juda yomon ahvolga tushdi: uyning u boshidan bu boshiga dod deb yumalaydi. — A. Qahhor, Asarlar
2. Xavf-xatardan yoki qoʻrquvdan yordamga chaqirib chiqarilgan qattiq ovoz; baqiriq.
Dod solmoq.
Dod! Dod, odamlar, kelinglar! Dod, bek oʻziga oʻt qoʻydi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Qiz hozir boshiga qop kiydirilishini bildi-yu, bor ovozi bilan dod solib qichqira boshladi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
— Dod! Voydod! Qaroqchilar bosdi! — dovon orqasidan ikki xotin faryod koʻtarib chiqdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
Hozir behisob tuyoqlar ostida qolib yanchilishini sezdi-yu, dod solib qichqirdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
3. koʻchma Yomon nom, yomonlik, yovuzlik.
Dod qoldirma, ot qoldir. — Maqol
Yaxshidan ot qoladi, Yomondan — dod. — Maqol
4. koʻchma Adolatsizlik yoki azob-uqubatdan nolib qilingan ogʻzaki yoki yozma arz, shikoyat, figʻon.
[Domla Gʻofirga:] Qani, dodingni ayt, nima doding bor? Hamza, — Boy ila xizmatchi
Aziza dodini kimga aytishini bilmay, qon-qon yigʻladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
- Dastidan dod (demoq) Kimsaning yoki biror narsaning salbiy harakatidan, biror noxush voqeadan norozilik sifatida nola, faryod qilmoq. Jizzaxda mollaridan ayrilib, oʻgʻrilar dastidan dod deb yurganlar anchagina. — MushtumDod bu rashkchi erning dastidan. — S. Ahmad, YulduzDod! Zolim kelinning dastidan dod! — A. Qahhor, Asarlar
- Dodiga yetmoq, dodiga quloq solmoq yoki dodini eshitmoq, tinglamoq Shikoyatini, arzini tinglamoq; adolat qilmoq. Podshohga arzga borsangiz, dodingizga yetmasmikin, mulla togʻa? — P. Qodirov, Yulduzli tunlarDodini tinglaydigan murabbiy topolmasdi. — K. Yashin, Hamza.
- Dodingni xudoga ayt! Ahvolingni, arzingni, shikoyatingni hech kim tinglamaydi, dod deyishning foydasi yoʻq. — Akang aylansin, Sidiqjon, endi dodingni xudoga ayt! Na oʻzingga qilding, na manga. — N. Safarov, Tanlangan asarlar
- Dodini bermoq 1. Taʼzirini, adabini berib qoʻymoq, qilmishiga yarasha chora koʻrmoq; jazolamoq; qiynamoq. Unaqa muttahamning dodini berib qoʻyish kerak. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsaSiz yigitlarning dodini beradigan qizsiz sizga oʻnlab yigit maftun boʻlishi mumkin. — P. Qodirov, Qalbdagi quyosh;Buni minsang, aka, yoʻlli boʻlasan, Qalmoqlarning juda dodin berasan. — AlpomishKoʻp devlarning dodin bergan Goʻroʻgʻli, Avazxonga rahbar boʻlgan Goʻroʻgʻli. Malikayi ayyor.
Distributed Object Environmentruschaсреда распределенных объектов (разработана компанией SunSoft)oʻzbekchataqsimlangan obyektlar muhiti (SunSoft kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan)
ot 1. Narsalarning betidagi boshqa rangda, boshqa tusda ajralib, farqlanib turgan kichikroq joy, tabiiy belgilar.
Badandagi qizil dogʻlar. Quyosh dogʻlari. Oyda ham dogʻ bor. — Maqol
Eʼzozxon yuzini nafis dogʻlar qoplagan bu qoracha juvonni sevib yurarkan. — H. Gʻulom, Mashʼal
Tunsiz kun yoʻq, dogʻsiz lola yoʻq. — Oybek, Navoiy
Yuzdagi dogʻlarni yoʻqotish uchun betni oqartiradigan dorilar va turli xil usullar qoʻllanadi. — Saodat
2. Narsalarning boshqa biror modda, narsa tegib bulgʻangan, ifloslangan, kirlangan joyi.
Siyoh dogʻi.
Shilinib, timdalanib, qon dogʻi bilan qoplangan yuzi va yirtilgan koʻylagini koʻrganda, barchani dahshat bosdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Oyimxon dogʻ bosgan dasturxonni sandalga yozib, patnisda toʻrtta singib pishgan non keltirib qoʻydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Bashirjonning qora korjomasida ohak va boʻyoq dogʻlari qotib qolgan. — N. Aminov, Qahqaha
3. koʻchma Isnod keltiruvchi, yomon taassurot va taʼsir qoldiruvchi, yomon nom; isnod.
Yomondan dogʻ qoladi, yaxshidan bogʻ qoladi. — Maqol
Yaxshi bola yogʻ keltirar, Yomon bola dogʻ keltirar. — Maqol
Toza qalbda dogʻ boʻlmas. — Maqol
Sevgiga tushgan dogʻni daryo qadar koʻz yoshi toʻkish bilan tozalab boʻlarmishmi? — N. Safarov, Hayot maktabi
Qoʻrqoqlik dogʻini oʻlim ham yuvolmaydi. — A. Muxtor, Asarlar
Bu gap maktabimiz shaʼniga dogʻ. — E. Rayimov, Ajab qishloq
Yaxshi soʻz — yurak yogʻi, yomon soʻz — yurak dogʻi. — Maqol
Kiyim dogʻini yuvib ketkazsa boʻladi, lekin qalb dogʻini yuvib boʻlmaydi. — Gazetadan
5. koʻchma Gunoh, kamchilik, nuqson.
Oʻtgan yilgi dogʻimizni, albatta, bu yil yuvamiz, planni bajarmay qoʻymaymiz. Oʻzbekiston qoʻriqlari
Oʻz vijdonim oldida umrimning dogʻi yoʻq. — A. Muxtor, Asarlar
6. koʻchma Asorat, salbiy taʼsir.
Urush dogʻlarini hali yuvib tugata olmayman. — Oydin, Hikoyalar
Ohu ketsa agar, togʻi qoladi, Yara yomon bitsa, dogʻi qoladi. — Yo. Mirzo, Oʻgʻil mehri
- Dogʻ tushirmoq 1. Isnod keltirmoq, badnom qilmoq, bulgʻamoq. Nomiga dogʻ tushirmoqErkak otaga, farzandlar nomiga munosib boʻlishi, ularga dogʻ tushirmasligi lozim. — GazetadanYurt shaʼniga dogʻ tushirib ketdi zangʻar. — H. Gʻulom, Mashʼal;Husniga dogʻ tushirmoq.
ot Kemalarning suvga botib turadigan qismini qurish, suvdan chiqarib koʻzdan kechirish va taʼmirlash ishlarini amalga oshiruvchi korxona.
Kasaba soyuzlariga doklardagi yuk tashuvchilar, qora ishchilar va boshqalar birlashdilar. — Gazetadan
ot 1. folk. 1 Tik, tikka, adil.
Dol qomat.
Dol boʻyingdan menday momong oʻrgilsin, Er yigit suygani nozli gul boʻlsin. — Nigor va Zamon
Oy tomosha qilar osmondan Hovlilarni har tun dol turib. — U. Qoʻchqor, Hayajonga koʻmilgan dunyo
2. rvsh. Xuddi, naq, qoq; aniq.
Nishonning dol oʻrtasiga urmoq. Ovni otsang, bilib ot, Dol nishonga ilib ot. — Maqol
Olmakoʻzning [otning]
dol beliga minayin, Chiqib, sahrolarda sayr qilayin. — Orzigul
3. rvsh. Bir oz qiyshaytirib, yarimta qilib.
Doʻppini dol qoʻymoq. Durrani (roʻmolni) dol oʻramoq.
Doʻppini dol qoʻndirib olgan novcha hofiz toʻyxonani boshiga koʻtarib xonish qilyapti. A. — Koʻchimov, Halqa
Egnida guldor pushti xalat, durrani dol qoʻygan, oyogʻida qizil baxmal shippak. — S. Siyoyev, Otliq ayol
Kichkina dakana roʻmolini dol qoʻyibdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
4. Butun, boricha, baland (tovush haqida).
— Ha, adash, topildimi bolalaringiz? — dedi qoʻshnisi Ozodaga, azbaroyi eshitsin debmi yo boshqa niyatdami, ovozini dol qoʻyib. — Yoshlik
5. Yongʻoq, danak oʻyinlarida soqqaning gan(kon — maʼlum shaklda tizilgan yongʻoq)ga eng yaqin turgan holati haqida (bunday soqqa egasi birinchi boʻlib otish huquqiga ega boʻladi).
— Sen dolmi, men dolmi? —
Men dol!
6. shv. Kift, yelka.
- Dol boʻlmoq Egilmoq, bukilmoq. Qaddimiz dol boʻlib, yondi yuraklar. K. Yashin va M. — Rahmon, SirdaryoGoh boʻron oʻkirar, goh boʻralar qor. Chinorlar dosh bermay, beli dol boʻlar. — Mirtemir, Asarlar
ot
Bandga tushgan bu koʻngildir, menda, ayting, ne gunoh, Dil qushiga dom qoʻygan ul ikki joduda ayb. — E. Vohidov, Muhabbat
Zumrad makkorning domiga tushgan edi, chor-nochor boʻyin egdi. — S. Siyoyev, Otliq ayol
Qafasdan boʻshadi erk istagan qush, ohu xalos boʻldi yirtqich domidan. — Uygʻun, Tong qoʻshigʻi
2. koʻchma Asirlik, tutqunlik.
Men u sahro goʻzalining boʻynidagi zulm domini uzib olib tashlamoqqa qodir edim. — Oybek, Navoiy
Yoʻq, esi-hushi sizda, muhabbatingizning domiga tushdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
3. koʻchma Birovni ilintirish yoki oʻzining yoʻliga yurgizish uchun qilingan hiyla, nayrang; shu maqsadda qoʻyilgan tuzoq, qop-qon.
Ahmoq boʻlmasam, shularning hiylasiga laqqa tusharmidim, Akramning domiga ilinarmidim. — O. Yoqubov, Aytsam tilim kuyadi, aytmasam — dilim
Erkin-erkin oʻynab yurgan boshqa ohular bu zolim sayyodning domiga tushmasin, deydi. — K. Yashin, Hamza
- domi ham yoʻq, daragi ham yoʻq Dom-daragi yoʻq. Oʻshandan beri domi ham yoʻq, daragi ham yoʻq. — U. Ismoiliy, Rustam
ot 1. Boshoqli va dukkakli oʻsimliklar mahsulining bir donasi.
Bugʻdoy doni. Makkajoʻxori doni. Dehqon ishlab don sochar, El-yurtiga non sochar. — Maqol
Arpaning doni boʻlguncha, Bugʻdoyning somoni boʻl. — Maqol
— Bir qumursqa bir dona donni tortsa, ikkinchi qumursqa orqadan itarib, unga yordam beradi-da, — dedi bir dehqon. — S. Ayniy, Qullar
2. Shunday mahsul majmui, yigʻindisi; gʻalla.
Birida ulov boʻlsa, ekish uchun doni yoʻq, doni borida ulov, yer yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar
Endi mehnat kuniga ham oz-moz don tegsa kerak. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa
Boshida otasi, uyida qopda doni boʻlsa, bular shu yerda oʻtirarmidi. — T. Ashurov, Oq, ot
3. Parrandalarga beriladigan shunday ovqat, ozuqa; (sochiladigan) don-dun.
Bir tovuqqa ham suv kerak, ham don. — Qanotli soʻzlar
Bolali ona nonga toʻymas, Bolali gʻoz — donga. — Maqol
Ey, doʻstim, hozir-chi, tuxum qilmaydigan tovuqqa hech kim don bermaydi. — Shukrullo, Saylanma
Onasi toʻr ortidagi tovuqlarga don sochardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol.
- Don olishmoq Biror kimsa bilan yaqinlik qilmoq, intim munosabatda boʻlmoq; oʻynash boʻlmoq. Oyim tirikliklarida ham dadam Zumrad kampir bilan don olishib yurardilar. — S. Ahmad, Yulduzlar— Bir-biri bilan don olishib qolgan boʻlsa siz bilan biz quda boʻlishdan boshqa ilojimiz yoʻq, — dedi Salim bobo. S. Ahmad, Choʻl oqshomlari.
- Na don, na somon Hech narsaga yaramaydigan narsa yoki kimsa haqida. Oʻzi, baʼzi retsenziyalar boʻladi, oʻqisang — na don, na somon. — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema
taql. s. Jarangsiz narsalarning qattiq narsaga urilishidan hosil boʻladigan tovush.
Doʻp etmoq. Toʻp yerga doʻp etib tushdi.
ot Qoʻrqitish, choʻchitish, tartibga chaqirish uchun aytilgan gap, qilingan harakat; poʻpisa, siyosat.
Doʻq urmoq (qilmoq). Oʻgʻri doʻqi bilan qoʻrqitar, Yomon ayol — yigʻisi bilan. — Maqol
- Doʻq urmoq (yoki qilmoq) Qoʻrqitmoq, doʻq-poʻpisa qilmoq, doʻqlamoq. Keyin ovozini pardama-parda koʻtarib, doʻq ura ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.— Qochishning yoʻlini moʻljallab qoʻydingmi, rostingni ayt! — dedi Juman doʻq qilib. — A. Muxtor, Tugʻilish.— Haddingizdan oshmang, — deb doʻq urdi Yaxshiboyev. — M. M. Doʻst, Lolazor.
ot 1. Ustiga kiyim-kechak, mol tashlab qoʻyish uchun ikki ustun (qoziq) orasiga koʻndalang oʻrnatilgan xodacha yoki tortilgan arqon (ip).
Yoshgina bir juvon dorga kir yoyadi. — S. Ahmad, Ufq
Devorga qoqilgan qoziq va mixlarda bolalarning kamzul, koʻylagi, dorda paranji va ayol mursagi osigʻliq edi. — N. Safarov, Olovli izlar
2. Oʻlimga mahkum etilgan kishini osib oʻldirish uchun yasalgan maxsus qurilma.
Dorga osmoq (yoki tortmoq). Bevafo yor — joningga dor. — Maqol
Esingizda bormi, meni dor ostidan qutqarib, menga yangi hayot bagʻishlaganingiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
3. koʻchma Nohaqlik, adolatsizlik ramzi.
[Navoiy:] Zamon donoga dor, johil uchun yor. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy
4. Tik oʻrnatilgan ikkita yogʻoch va unga bogʻlab tarang tortilgan arqon va chigʻiriqlardan iborat, dorbozlik oʻyinlari, mashqlari bajariladigan qurilma.
Dorboz dordan oʻlar, morboz — mordan. — Maqol
Bu yerda dor, kurash, qoʻgʻirchoq oʻyinidan tashqari tuya urishtirish, xalq oʻyinlarining barcha turlari ijro etilmoqda. — J. Sharipov, Xorazm
5. koʻchma Yuksak maqsad, mansab; orzu-istak.
Osilsang, baland dorga osil, Oyogʻing yerga tegmasin. — Maqol
Siz oʻz ustangizning qiziga yetolmagan boʻlsangiz, bu men osilgan dor judayam baland-ku; bu yogʻi qandoq boʻlarkin, aka? — K. Yashin, Hamza
Bilib turib baland dorga osildik, ayb oʻzimizda. — M. Ismoiliy, Fargʻona t.o.
- Dor tagidan (yoki dordan) qochgan Oʻtaketgan muttaham, firibgar odam haqida. Yana aytmang: biri muttaham, biri oʻgʻri, biri dordan qochgan! Uygʻun, — Asarlar
Disk Operating Systemruschaдисковая операционная системаoʻzbekchadiskli operatsion tizim
nuqtaточка
ruschaоткудаoʻzbekchaqayerdan
ot 1. Boʻyi baland, yoʻgʻon va baquvvat.
Bir kun, kech kiray deganda, tugun koʻtargan, dov, yelkador yigit bilan paranji yopingan ayolni ergashtirib kirdilar. — Y. Shamsharov, Toshqin
Uning Muhammad Sayidning yagʻrinli, quloch koʻkrakli, butun dov jussasidan quvvat barq urardi. — Oybek, Navoiy
Meliqoʻzi piq etib kulib yubordi. Keyin oʻrnidan turib, dov qaddini rostladi. — I. Shamsharov, Dovrugʻ
2. koʻchma Jurʼat, botinish; dadillik.
3. Oʻz haq-huquqini tasdiqlash yoki qondirish haqidagi talab, daʼvo, tortishuv.
Yomon yoʻldosh yov boʻladi. Oxir ishi dov boʻladi. — Maqol
Botir yovda bilinar, soʻzchi — dovda. — Maqol
Kambagʻalning ovi yurmas, ovi yursa ham, dovi yurmas. — Maqol
Shahzoda! Ayt, menga qanday doving bor? — O, senga dovim juda koʻp — K. Yashin, Hamza
- Koʻngli (yoki yuragi) dov bermaslik Botina olmaslik, jurʼat qila olmaslik. Ayolning koʻzlariga qarashga yuragi dov bermadi. — S. Nurov, NarvonHikmat notani yozishga yozdi-yu, Oqilaga uzatishga yuragi dov bermadi. — Yu. Shomansur, Qora marvaridLekin yoʻlni kesib oʻtishga koʻnglim dov bermadi. — H. Gʻulom, Mashʼal
dozenoʻn ikkita
/dɒk/
n [C,U] (portning kema- larning yuklarni ortishi yoki tushiri- shi, tamirlanishi uchun toʻxtaydigan qismi), dok
v [I,T] kemani dokka kirgizmoq
ot shv. Dada, ota.
Dodam pul berdi, sanolmadim — (Topishmoq — Yulduzlar)
dʌz (to'liq shakli), dəz (qisqartirilgan shakli)
do III ning 3 shaxs bir. hozirgi zamon shakli
Qarang: do III