Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ДАЛ» бўйича 790 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

471 та
ДАЛ

ўзбекчаёʻналиш, тармоқ, шаҳобчарусчаветвь, веткаинглизчаdirection

Бу дин далï дуня далï қарšï ул, яйиšмас экигüн ёлï Дин билан дунё ёʻли бир-бирига қарама-қаршидир, иккисининг ёʻли туташмайди

Бу дин далï дуня далï қарšï ул, яйиšмас экигüн ёлï Ветвь веры и ветвь мирская противопоставлены [друг другу], и их пути не сближаются

Бу дин далï дуня далï қарšï ул, яйиšмас экигüн ёлï The branch of faith and the secular branch are opposed to each other, and their paths do not converge

Тўлиқ мақола →
дала
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Аҳоли яшайдиган жойдан ташқарида бўлган, экин экиладиган ер, экинзорлар.

Экин даласи. Пахта даласи. Меҳнат даласи. Пахтазор дала. Боғбон боғини тузар, Деҳқон даласин сузар. — Мақол

Аёллар далада, болалар мол-ҳолларни ўтлатгани олиб кетишган. — С. Аҳмад, Уфқ

Тўғри, чоршанба куни далага қўш чиқиши керак. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Шаҳардан ташқаридаги боғ, қўрғон ва ер-сувлар. -

Поччанг ўлсин! — деди аччиқланиб Хушрўй, — Нажмиддинбек деганнинг даласига кетган эди. Тўрт кундан бери дом-дараксиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Умуман кенг табиий сайҳон ер, ёвон.

Дала, кирлар қирмизи кўйлак кийган сулув келинчакдек яшнаб кетган. — Газетадан

Адоқсиз далалар, офтоб ўт пуркайди. — Саодат

Дов-дарахтлар, том-тош, далаю қирлар оппоқ эди. — С. Аҳмад, Уфқ

4. Уйдан (хонадан) ташқари жой, ҳовли, кўча.

Онанинг кўнгли болада. Боланинг кўнгли далада. — Мақол

Даладан келган ўғрини тутиш осон, Уйдаги ўғрини тутиш қийин. — Мақол

Мен даладан олай хабар Ўйин қилиб тургин, қизлар. — Маликайи айёр

  • Дала шийпони Деҳқонлар иш маҳалида ҳордиқ чиқаришлари учун далада қурилган бино. Кўзига ойнак тутиб олган тракторчи йигит дала шийпони олдига келиб тўхтади. — Н. Сафаров, Жасоратнинг давомиЗовур бўйлаб бир оз юргач, дала шийпони рўпарасидан чиқдик. — Газетадан
  • Дала ҳовли Дала жойда барпо этилган, дам олишга мўлжалланган маскан; дача. Дала ҳовлининг олдидан катта сой оқиб ўтади. — ГазетаданДала ҳовли учун дарвозаси билан тайёрланган панжарани бўяшда давом этди. — Газетадан
  • Дала машқи Элмуроднинг взводи ҳам баталон билан икки ҳафталик дала машқига чиққан эди. — Шуҳрат, Шинелли йилларХатдаги содда, ёқимли сўзлар, унинг таниш имзоси, дала почтасининг беш рақамли адреси — буларнинг ҳаммаси Эралининг соғ-саломатлигидан далолат бериб турарди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
Тўлиқ мақола →
дали
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

1. Жинни, тентак; ақлдан озган.

Дали бўлмай, вали бўлмас. — Мақол

Далидан тўғри хабар. — Мақол

Ватандан айрилган ватангадолар Тириклик ёʻлида саргардон, дали. — Ёшлик

2. Бебош, асов.

Жайҳун қани, Сайҳун қани? Қани тошар дали дарё? — М. Қўшмоқов, Али Қамбар

Тўлиқ мақола →
далв
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Ўн икки буржнинг бири, Жадй ва Ҳук буржлари ўртасида жойлашган (қ. бурж).

2. Шамсия йил ҳисобида ўн биринчи ойнинг арабча номи (22 январь — 22 февраль даврига тўғри келади).

Далв кирди — давр кирди. — Мақол

1264 ҳижрия, далв ойининг ўн еттинчиси, қишки кунларнинг бири, қуёш ботган, теваракдан шом азони эшитиладир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
далда
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Руҳни кўтарувчи, куч-ғайрат, мардлик, дадиллик бахш этувчи маънавий ёрдам, ҳимоя, илиқ сўз ва шу кабилар

Далда бўлмоқ.

Атрофдаги одамларнинг далдаси умиднинг сўнгги учқунини сўндирмасликка ёрдам беради. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Далда бермоқ Руҳни кўтарувчи, куч-ғайрат, сабр-матонат, дадиллик бахш этувчи иш, ҳаракат қилмоқ, илиқ сўз айтмоқ. Чаққон ака довдираб қолган қизига далда берди. Газетадан. — -Ёмон ният қилманг,Мансур акаларча меҳрибонлик билан Гавҳарнинг елкасидан тутиб, далда берди. Ў. — Ҳошимов, Қалбингга қулоқ солПоччаев мажлисни бошқаролмай, ишни бузиб қўйганига амин эди. Лекин Баратова кўз қараши билан унга далда берди. — А. Мухтор, Туғилиш
  • Ўзига-ўзи далда бермоқ Ўзини ўзи юпатмоқ, ўз-ўзига тасалли бермоқ; ўзини тутиб олмоқ. Ҳиқиллашни бас қил, дея ўзимга далда бера бошладим. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакатиКиши ҳам ўз сўзидан қайтадими, деб ўзимга ўзим далда бердим. — ГазетаданГоҳо ўзимга-ўзим далда бераман. — С. Сиёев, Ёруғлик
Тўлиқ мақола →
далил
Изоҳли луғат · яна 9 та луғатда

от 1. Фикр, мулоҳаза ва шу кабиларни тасдиқловчи, улар ҳақида далолат берувчи нарса; исбот, факт.

Ишончли далил. Кучли далил.

-Гумонингиз бор-у, далилингиз ёʻқ! — Қундузой унинг сўзини бўлди. — Ойдин, Ҳикоялар

— Туҳмат, қани далил? — бирдан тутақиб бақирди Улжаев. — Муштум

Маъқул эмас, дейиш билан иш битмайди, бирорта далил керак. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Жиноятни тасдиқловчи нарса, факт ёки ҳолат.

Сиз айтаётган буюмлар қотилликка алоқадор эканлигига далил бўла олмайди. Буни ҳали исботлаш керак. — Ёшлик

У ўз раисини қўлга туширган ҳужжатларидан, далилларидан, тергов натижаларидан хабардор қилди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

  • Ашёвий (ёки ашёйи) далил ёки моддий далил Жиноятни исботлайдиган буюмлар. Суд мажлиси залида Пауерсни жосусликда фош этувчи ашёвий далиллар қўйилган. — ГазетаданПрокурор асло иложи ёʻқлигини ашёвий далиллар билан исботлаб берди. — С. Аҳмад, Юлдуз
  • Тўғри далил Тўғридан-тўғри, бевосита исботлайдиган далил (масалан, жиноятчи бармоғининг бирор нарсада қолган изи).
  • Эгри (ёки сохта) далил Бавосита исботлайдиган далил. Бўлмаган сохта далиллар билан гапирувчи ифлосларнинг сўзига кириб, бу хилда қилиш яхши эмас. — Ҳамза, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 471 →

Таърифлар ичида

7 та

Ҳаммасини кўриш · 7 →

Эртаклар

146 та
Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақл ва бойлик
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда чолнинг тўрт ўғли орасидан энг ақлли ва меҳнаткашини танлаши ҳақида ҳикоя қилинади. Эртак бойлик ва ақл ўртасидаги муносабатни кўрсатиб б

Ақлли қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бир подшо ташна бўлиб, бир қизнинг уйидан сув сўрайди ва унинг ақлига қойил қолиб, уйланмоқчи бўлади. Қиз эса подшога бажарилиши қийин бўлган бир шарт

Аттанг
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда шаҳзода ўз севгилисининг "аттанг"ни топиб келиш шартини бажариш учун саргузаштларга дуч келади. У тушида кўрган чолнинг армонини рўёбга

Ҳаммасини кўриш · 146 →

Шева материаллари

163 та
Бўшлов
Хоразм вилояти · ҳосил йиғиб олингач, молларни далаларга эркин қўйиб юбориш

Ҳосил йиғиб олингач, молларни далаларга эркин қўйиб юбориш.

Бургадори
Хоразм вилояти · дуст

Зараркунандаларга қарши курашда ишлатиладиган дори; дуст.

Зомча
Бухоро вилояти · ҳандалак
Зомича
Бухоро вилояти · ҳандалак
андалақ
Қашқадарё вилояти · тандир чуқури

тандир ясашда ишлатиладиган махсус чуқур

андалақ
Самарқанд вилояти · тандир чуқурчаси

Ҳаммасини кўриш · 163 →

Ташқи ресурслар

1 та

Саҳифалар

2 та
Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.