Қидирув

от 1. Қатъият билан қилинган сўров, илтимос.

Лекин нима қилсин, раҳбарнинг буйруғи, талаби. — Ҳ. Шамс, Душман

Замира кўпчиликнинг талаби билан ўрнидан турар экан, қизил атлас кўйлагининг ранги юзига ургандай, қип-қизариб кетди. — П. Қодиров, Уч илдиз

2. Бажарилиши, бўлиши шарт ва тақозо этиладиган нарса (нарсалар).

Олий ўқув юртига кириш талаблари. Стандарт талабларига жавоб бермоқ.

Бироқ жангнинг энг масъулиятли пайтида устав талабини бажариш имкони бўлмади. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Мантиқ талаби шу эрур, шоҳим. — С. Сиёев, Ёруғлик

3. Эҳтиёж, истак.

Унинг талаби катта. Маданий молларга талаб кучаймоқда.

Ҳозирча у бу ҳужжат билан мамлакат талабини қондиришга — маориф фронтига боради — П. Турсун, Ўқитувчи

4. иқт. Харидор, истеъмолчининг бозор-да муайян товарларни, неъматларни сотиб олиш истаги.

Муайян товарга ёки товарлар тўпламига барча харидорлар билдирган талаб йиғиндиси бозор талаби дейилади. — Ўзме

5. с. т. Талабгор, хоҳловчи.

Талаб борми?У билан курашишга талаб чиқмади.

Кулич келиб ялаб-ялаб, Икки ёв урушга талаб. — Ширин билан Шакар

6. сфт. Отларга бирикиб, ўша отдан англашилган нарсани истайдиган, унга муҳтож, талабгор маъносини билдиради (Бундай бирикмаларнинг аксарияти қўшма сўзга айланган).

Сув талаб экинлар. Изоҳ талаб ибора. Чопиқ талаб ғўзалар.

Ўктамнинг қовжироқ лаблари чойталаб эди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Чунончи, Алпомиш, Манас —умр бўйи тирноқ кўрмай, фарзанд талаб бўлиб юрган чол ва кампирнинг ўғиллари. — Ғ. Саломов, Таржима назариясига кириш

ўзбекчаталамоқ, маҳкам ушламоқрусчаграбить, разорятьинглизчаsteal

Bu Afrasiyab tuttï ellär talab Бу Афросиёб элларни ўз тасарруфига олиб тутди – Этот [самый] Афрасиаб, грабя, захватывал страны – Тҳис [мост] Афрасиаб, плундеринг, сеизед тҳе коунтрй

фл. 1. Зўрлик билан ёпирилиб тортиб олмоқ, олиб қўймоқ.

Қўқонни талаб, бизнинг устимизга қўшин тортиб келаётган Султон Аҳмад мирзо эса бизнинг подшомиз билан бир отадан бўлган оға-инилар. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Талашиб-тортишиб харид қилмоқ.

Янги китобни бирпасда талаб кетишди.

3. Кўп бўлиб, биргалашиб ташланмоқ, ёпишмоқ.

Арилар таламоқ.

Болалар бараварига Раҳимни талай бошлашди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

4. Киши ёки нарсага давомли (такрор-такрор) ҳужум қилмоқ, шу тарзда юлиб-юлқимоқ.

Ҳув анави ялангликка қаранглар! Унда одамзод суяги ётибди. Бечорани қашқир талаган бўлса керак. — Мирмуҳсин, Меъмор

5. кўчма с. т. Қаттиқ уришиб бермоқ, юлиб-юлқиб ёпишмоқ.

Кичкина бир қизчадан дакки еган аёл Эргашойни талаб берди. — Н. Сафаров, Олияхон Султонова

6. кўчма с. т. Таталамоқ, тирнамоқ, ғаш қилмоқ.

[Алишернинг] Кўнглини шубҳа, ғазаб, пушаймон ҳислари талар эди. — М. Осим, Зулмат ичра нур

от Олий ёки ўрта махсус ўқув юрти ўқувчиси.

Мадраса талабалари “аъло”, авсат ва адно номи билан уч гуруҳга бўлинган эди. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

Йигиталининг ҳамхонаси — ҳозир институт талабаси Ғолибжон уйга бориб келаман, деётгандай бўлувди. — Д. Нурий, Осмон устуни

Билим юрти талабаларининг ҳаёти ҳар томонлама сермазмун ўтмоқда. — Газетадан

от 1. Талаб қилувчи; истовчи, хоҳловчи.

Баковул даврага чорлади: — Насим полвонга талабгор бўлса — чиқсин! — Т. Мурод, Қўшиқ

Талабгорлар кўп, аммо сизга ўхшаган катта олимлар иштирок этишини тайинлашган эди. — Мирмуҳсин, Умид

Келиб ҳар шаҳр-у қишлоқдан талабгор, Олурлар қанча бўлса илм даркор. — Ҳабибий

2. эск. айн. Даъвогар 2.

от Талаба бўлиш, студентлик.