Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Психология терминларининг изоҳли луғати

РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ

Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.

Русско-узбекский толковый словарь психологических терминов. Объяснения делают его полезным не только для перевода, но и для образовательных и социальных текстов.

Алифбо кўрсаткичи

ТАКТ

атрофдаги кишилар билан муомала ва муносабатда бўлишда меъёр ҳиссига риоя қилишдан …

ТАКТИЧНОСТЬ

атрофдаги кишилар билан муомала ва муносабатда бўлишда меъёр ҳиссига риоя қилишдан …

ТАКТИЛЬНЫЕ ОЩУЩЕНИЯ

тери сезгиларининг бирор нарсанинг баданга тегганини, босилганини, тебранишини акс эттир…

ТАКТИЛЬНЫЕ РЕЦЕПТОРЫ

терининг юза қисмида жойлашиб, баданга бирор нарсанинг тегганини қабул қилиб олувчи ре…

ТАКТОМЕР

тери-туюш сезгирлиги даражасини ўлчайдиган асбоб.

ТАЛАНТ

муайян фаолиятнинг муваффақиятли ва ижодий равишда бажарилишини таъминлайдиган қобил…

ТАЛИСМАН

хурофий тасаввур, тушунча ва эътиқодга кўра, кишини ҳар қандай «бало-қазодан» асрайди…

ТАНГОРЕЦЕПТОРЫ

тангорецепторлар

ТАВТОЛОГИЯ

муайян нарса ёки ҳодисани, унинг муҳим белгиларини кўрсатиш орқали эмас, балки унинг …

ТАХИСТОСКОП

текширилувчига ўта қисқа вақт бирлиги ичида (000,1 секундгача) мақсадга мувофиқ тузи…

ТЕИЗМ

худонинг мавжудлигини тан олувчи, уни ақл ва иродали, дунёни яратган ҳамда бошқариб т…

ТЕЛЕПАТИЯ

замон ва макон жиҳатидан кишидан ажралган, бевосита идрок қилиш мумкин бўлмаган ҳодиса…

ТЕМБР ЗВУКА

муайян бир товушни бошқа товушлардан фарқлантирадиган махсус сифати «товушнинг бўё…

ТЕМП ПСИХИЧЕСКИЙ

психик фаолиятнинг ёки муайян психик процесснинг содир бўлиш тезлиги. П. т. нинг фи…

ТЕМПЕРАМЕНТ

шахснинг эмоционал қўзғалувчанлиги ва умумий ҳаракатчанлиги билан сифатланадиган ин…

ТЕМПЕРАМЕНТНОСТЬ

кундалик муомалада кишилардаги серғайрат, жўшқин, серҳаракат, оташин ёки «қизиққон»…

ТЕМПЕРАТУРНЫЕ ОЩУЩЕНИЯ

тери сезгиларининг иссиқлик ёки совуқликни акс эттиришдан иборат тури., ҳарорат сезгила…

ТЕОЛОГИЯ

барча диний ақидалар ва хурофотларни «илмий жиҳатдан асослашга» интилувчи диний таълим…

ТЕОРИЯ

воқеликдаги нарса ва ҳодисаларнинг боғланишлари, муносабатлари, муҳим хусусиятларини а…

ТЕОРИЯ ПОЗНАНИЯ

билиш процессининг манбалари ва асосий қонуниятлари, ҳақиқатни аниқлашнинг форма ва м…

ТЕОРИЯ ТРЕХЦВЕТНОГО ЗРЕНИЯ

кўрув сезгиларининг физик процессини тушунтирувчи назария бўлиб, унинг асосий қоида…

ТЕОСОФИЯ

алоҳида фикр юритиш ва турли сеҳргарлик усуллари орқали «нариги дунё» билан бевосита а…

ТЕСТЫ

шахснинг ақлий тараққиётини, қобилиятини, иродавий сифатларини ва бошқа психик хусуси…

ТЕЙЛОРИЗМ

меҳнатни ташкил қилишнинг капиталистик системаси бўлиб, унга америкалик инженер Ф. Тей…

ТИФЛОПЕДАГОГИКА

кўрув сезгилари тўлиқ ёки қисман издан чиққан болаларга тарбия ва таълим бериш ҳақи…

ТИПЫ ВЫСШЕЙ НЕРВНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

нерв процесслари (қўзғалиш ва тормозланиш) нинг муайян индивид олий нерв фаолиятин…

ТИПОЛОГИЯ

одам ҳақидаги фанлар (антропология, социология, психология, анатомия ва физиология)…

ТОКИ ДЕЙСТВИЯ

нерв ёки мушак ҳужайраларининг қўзғалиши натижасида уларда ҳосил бўладиган электр ҳ…

ТОРМОЖЕНИЕ

муайян вақтда организм учун кераксиз ёки зарарли реаксияларни тўхтатиб турувчи нерв…

ТОРМОЖЕНИЕ НАВЫКОВ

муайян фаолият соҳасига доир аввал ҳосил қилинган малакаларнинг кейин янги малакалар ҳ…

ТРЕБОВАТЕЛЬНОСТЬ

шахснинг ўз-ўзининг ва ўзгаларнинг хулқини муайян обектив принсипларга бўйсундира …

ТРУД

тарихан таркиб топган, мақсадга мувофиқ ёʻналтирилган, бойлик яратишга қаратилган онгл…

ТРУДОЛЮБИЕ

меҳнатни ҳурматлаш, унинг ҳар қандай турини бажаришга доим тайёр туришдан иборат хара…

ТРУДОСПОСОБНОСТЬ

шахснинг муайян меҳнат турини муваффақиятли бажаришни таъминлаш учун зарур бўлган …

ТРУДОВАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ

меҳнат фаолияти

ТРУДОВАЯ ТЕРАПИЯ

меҳнат процессларидан даволаш мақсадларида фойдаланадиган фан тармоғи. М. т. асосан ор…

ТРУДОВЫЕ НАВЫКИ

меҳнат фаолиятининг маълум бир соҳасига доир автоматлашган, мустаҳкамланган ҳаракатлар.…

ТРУДОВОЕ ОБУЧЕНИЕ

политехник таълим ва меҳнат тарбиясининг ёш авлоддан меҳнатга, ижтимоий ҳаётнинг маъл…

ТРУДОВОЕ ВОСПИТАНИЕ

коммунистик тарбиянинг ёш авлодни меҳнатга коммунистик муносабат — меҳнацеварлик руҳи…

ЦЕЛЕУСТРЕМЛЁННОСТЬ

шахснинг ўз хатти-ҳаракатларини барқарор ҳаётий мақсадларга бўйсундира олишида, мақс…

ЦЕЛОСТНОСТЬ ВОСПРИЯТИЯ

идрок процессида барча психик процесслар, психик ҳолатлар ва психик хусусиятларнинг и…

ЦЕНТРАЛЬНАЯ НЕРВНАЯ СИСТЕМА

ҳайвон ва одам нерв системасининг организмини ташқи муҳит билан боғлайдиган ва организм…

ЦЕНТРОБЕЖНЫЕ НЕРВЫ

марказдан қочувчи нервлар, тегишли нерв марказларидан бериладиган импулсларни перифери…

ЦЕНТРОСТРЕМИТЕЛЬНЫЕ НЕРВЫ

марказга интилувчи нервлар, рецепторларда ҳосил бўлган импулс (қўзғалиш)ни тегишли…

ЦЕПНОЙ РЕФЛЕКС

занжирли рефлекс, муайян рефлекснинг охири навбатдаги бошқа рефлекснинг бошланишини к…

ЦИНИЗМ

синизм, уят ва виждон ҳиссидан маҳрум бўлиб, очиқ-ойдин беодобликдан иборат тубан хара…

ЦВЕТНОЙ СЛУХ

товушнинг эшитиш сезгилари билан бирга, маълум бир ранг тасаввурини ҳам ҳосил қилишда…

ЦВЕТООЩУЩЕНИЕ

кўзнинг идрок қилинаётган нарса ва ҳодисаларнинг рангини ажрата олиш қобилияти., ранг…

ЦВЕТОВАЯ СЛЕПОТА

рангларни сезиш қобилиятининг тўлиқ ёки қисман бузилиши., ранг кўрлиги

ЦВЕТОВОЙ ТОН

муайян рангни бошқа ранглардан ажратиб турувчи махсус ранг сифати. Р. т. кўзга таъсир…