Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Психология терминларининг изоҳли луғати

РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ

Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.

Русско-узбекский толковый словарь психологических терминов. Объяснения делают его полезным не только для перевода, но и для образовательных и социальных текстов.

Алифбо кўрсаткичи

ВЕБЕРА-ФЕХНЕРА ЗАКОН

Вебер-Фехнер қонуни; қўзғовчи кучининг ўзгариши билан ҳосил бўлган муайян сезги к…

ВЕГЕТАТИВНАЯ НЕРВНАЯ СИСТЕМА

вегетатив нерв системаси; нерв системасининг организм ички органлари фаолиятини ва модд…

ВЕРА

табиат, жамият ва инсон тафаккури ҳодисалари ҳақидаги ҳукмларнинг чин ёки ёлғонлигин…

ВЕРНИКЕ ЦЕНТР

бош мия чап ярим шарларидаги юқори чакка бурманинг орқа учдан бир бўлагида жойла…

ВЕРХНИЙ ПОРОГ ОЩУЩЕНИЙ

қўзғовчи кучининг максимал даражада ортиши натижасида сезгилар кучининг тегишли ан…

ВЕЩИЕ СНЫ

уйқу процессида кўрган тушларни шахснинг тақдирига боғлаб ёʻйишдан иборат бидъат. …

ВИБРАЦИОННЫЕ ОЩУЩЕНИЯ

тери ва мускул ҳаракат сезгиларининг бир тури бўлиб, бирин-кетин келадиган кучли қўзғ…

ВЫДЕРЖАННОСТЬ

шахснинг ҳар қандай оғир шароитларда ҳам ўзини тута билиши, қўлга ола билишидан иб…

ВИГИЛЬНОСТЬ

диққатни янги обектларга, айниқса субектив таассуротларга тез тўплай олиш қобилияти…

ВЫРАЗИТЕЛЬНЫЕ ДВИЖЕНИЯ

шахснинг муайян психик ҳолатини, айниқса ҳистуйғуларини обектив равишда ифодалайдига…

ВЫСОТА ЗВУКА

товушнинг унинг частотаси билан, яъни бир секундда тебраниш миқдори билан белгиланади…

ВЫСШАЯ НЕРВНАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ

бош мия ярим шарларининг юксак даражада ташкил топган организм билан ташқи муҳит о…

ВЫСШИЕ ЧУВСТВА

соф ҳайвоний эмоциялардан сифат жиҳатдан фарқ қиладиган, фақат онгли зот — инсонга хос …

ВИСЦЕРАЛЬНЫЕ ОЩУЩЕНИЯ

виссерал сезгилар

ВИТАЛИЗМ

ҳаётнинг моҳиятини ва тириклик ҳодисаларини организмдаги махсус, моддий бўлмаган манба…

ВЫВОД

икки ва ундан ортиқ ҳукмларнинг бир-бири билан мантиқий боғланиши натижасида келиб чиқ…

ВКУСОВЫЕ ОЩУЩЕНИЯ

сувда ёки сўлакда эриган моддаларнинг таъмини акс эттиришдан иборат сезги тури. Тилнин…

ВЛЕЧЕНИЕ

фақат мавжуд шароитдан норози бўлган ҳолда интилишнинг аниқ мақсадини ёки эҳтиёж обй…

ВНЕШНЕЕ ТОРМОЖЕНИЕ

шарциз ёки туғма тормозланиш, ташқи тормозланиш

ВНЕШНЕЕ ВНИМАНИЕ

онгимизнинг обектив воқеликдаги нарса ҳамда ҳодисаларга, уларнинг айрим белги ва хусусий…

ВНЕШНИЕ РЕЦЕПТОРЫ

ташқи сезги органларимиз сезувчи нервларининг қўзғовчи таъсирини қабул қилиб олувчи…

ВНЕШНИЙ РАЗДРАЖИТЕЛЬ

сезги органларимизга бевосита ёки бавосита таъсир этиб,, ташқи қўзғовчи

ВНЕШНЯЯ РЕЧЬ

фикр, ҳиссиёт ва интилишларни тил воситаси орқали бевосита ўзгаларга баён қилиш прот…

ВНИМАНИЕ

диққат, онгимизнинг муайян обектга ёʻналтирилиши ва унда тўпланишидан иборат психик…

ВНИМАТЕЛЬНОСТЬ

шахснинг атрофдаги нарса ва ҳодисаларга, бошқа кишиларга ҳамда ўз шахсий кечинмалар…

ВНУШАЕМОСТЬ

шахснинг бошқа кишиларнинг таъсирига шак-шубҳасиз берилиш, ишонишдан иборат харак…

ВНУШЕНИЕ

психик таъсир кўрсатишнинг асосан сўз орқали амалга ошириладиган махсус бир тури. И. …

ВНУШЕННАЯ ПОЗА

гипнозчи томонидан гипноз қилинувчида, психиатр томонидан пациентда психик таъсир кў…

ВНУТРЕННЕЕ ТОРМОЖЕНИЕ

тормозланишнинг шартли рефлектор реаксияларда намоён бўладиган бир тури. И. т. бошқ…

ВНУТРЕННЕЕ ВНИМАНИЕ

онгимизнинг ўз субектив таассуротларимиз, ҳис-туйғуларимиз ва интилишларимизга қарати…

ВНУТРЕННИЕ РЕЦЕПТОРЫ

ички органлардаги сезувчи нервларнинг таъсиротни қабул қилиб олувчи чекка учлари, ик…

ВНУТРЕННИЙ РАЗДРАЖИТЕЛЬ

ички рецепторларга таъсир этиб, бизда органик сезгилар ҳосил қилувчи ички органлар фа…

ВНУТРЕННЯЯ РЕЧЬ

муайян фикрларнинг ўзгаларга баён қилгунга қадар онгимизда шаклланишидан иборат нутқ…

ВОЕННАЯ ПСИХОЛОГИЯ

психологиянинг жанг ва ҳарбий машқ, стратегия ва тактика масалаларини, командир состав…

ВОЛЕВЫЕ ДЕЙСТВИЯ

олдиндан белгиланган муайян мақсадга мувофиқ жисмоний ёки ақлий куч сарфлаш орқали ам…

ВОЛЕВЫЕ МОМЕНТЫ

ирода кўрсатилаётган моментлар

ВОЛЕВОЕ УСИЛИЕ

муайян мақсадга эришиш ёʻлида учраган қийинчиликларни бартараф қилиш учун онгли р…

ВОЛЯ

шахснинг онгли ҳаракатларида, ўз-ўзини тута билишида ифодаланадиган, айниқса мақсадга…

ВОЛЮНТАРИЗМ

буржуа психологиясидаги, ирода барча психик ҳодисаларнинг манбаи ва асосини ташкил қил…

ВООБРАЖАЕМЫЕ ДЕЙСТВИЯ

муайян иш-ҳаракатларни бевосита бажармасдан туриб, уларнинг образларини яратиш, бажар…

ВООБРАЖЕНИЕ

мавжуд тасаввурларимизга асосланиб, аввал идрок қилинмаган, турмуш тажрибамизда учрамаг…

ВООДУШЕВЛЕНИЕ

бирор нарсадан ёки кишидан мамнун бўлиш натижасида, муайян фаолият турига нисбатан …

ВОСПИТАНИЕ

шахснинг онгини муайян жамиятнинг мақсад ва вазифаларига мувофиқ равишда таркиб топти…

ВОСПИТАННОСТЬ

шахснинг муайян жамиятга хос бўлган ижобий характер хислатларига эга бўлишдан ибора…

ВОСПИТЫВАЮЩИЙ ЭКСПЕРИМЕНТ

текширилувчиларда маълум бир ижобий фазилатларни мақсадга мувофиқ таркиб топтириш ва р…

ВОСПОМИНАНИЕ

шахснинг ўз бошидан кечирган воқеалари ҳақидаги субектив хотираномалари йиғиндиси. …

ВОСПРИИМЧИВОСТЬ

идрокнинг тўлиқлиги, аниқлиги ва тезлиги каби ижобий хусусиятларидан ташкил топган ақл…

ВОСПРИЯТИЕ

сезги органларимизга бевосита таъсир этиб турган нарса ва ҳодисаларни онгимизда бутун, я…

ВОСПРИЯТИЕ ДВИЖЕНИЯ

жисмларнинг фазо (макон) даги ўрин алмаштиришини бевосита акс эттириш. Ҳаракат нисбат…

ВОСПРИЯТИЕ ПРОСТРАНСТВА

воқеликдаги нарса ва ҳодисаларнинг фазода тутган ўрнини, шаклини, миқдорини ҳамда бир-б…