Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Терминологик

Психология терминларининг изоҳли луғати

РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ

Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.

Русско-узбекский толковый словарь психологических терминов. Объяснения делают его полезным не только для перевода, но и для образовательных и социальных текстов.

Алифбо кўрсаткичи

САМОКОНТРОЛЬ

шахснинг ўз жисмоний ҳамда руҳий фаолиятини ўзи онгли равишда назорат қилиб туришид…

САМОКРИТИЧНОСТЬ

ўз-ўзини танқид қилишлик

САМОЛЮБИЕ

шахснинг ўз қадр-қийматини, обрў-эътиборини билиши, англашдан иборат ижобий сифати.,…

САМОНАБЛЮДЕНИЕ

ўз-ўзини кузатиш; шахснинг ўз фикрлари, ҳис-туйғулари ва ҳаракатларини ўзи кузатис…

САМООБЛАДАНИЕ

шахснинг муайян шароитлардаги ортиқча фикрлар, ҳис-туйғулар, хатти-ҳаракатлар, айниқ…

САМООБРАЗОВАНИЕ

махсус билим юрти курсини битирмасдан, мустақил ўқиш, ёзиш, айниқса тегишли адабиё…

САМОСОЗНАНИЕ

ўз-ўзини англаш

САМОСТОЯТЕЛЬНОСТЬ

шахснинг муайян ақлий, ахлоқий ёки амалий масалаларни ҳал қилишда, айниқса мураккаб в…

САМОСТОЯТЕЛЬНОСТЬ МЫШЛЕНИЯ

назарий ва амалий масалаларни ўзгаларнинг ёрдамисиз ҳал қилиш қобилиятидан иборат ақл…

САМОВНУШЕНИЕ

шахснинг ўзини-ўзи ишонтириш орқали ўзида муайян тасаввур, тушунча, ҳис-туйғула…

САМОВОСПИТАНИЕ

шахснинг, ўз хатти-ҳаракатларини ижтимоий ахлоқ нуқтайи назаридан таҳлил қилиш қобилий…

САНГВИНИЧЕСКИЙ ТЕМПЕРАМЕНТ

шахснинг тез, кучли, лекин беқарор эмоционал қўзғалувчанлиги ва психик процесслари…

САНГВИНИК

сангвиник, сангвиник типдаги темпераментга эга бўлган шахс

СЕБЯЛЮБИЕ

фақат ўз шахсий манфаатларини кўзлаб, бошқаларнинг, айниқса жамият манфаатлари билан…

СЕЧЕНОВСКОЕ ТОРМОЖЕНИЕ

1862 йили Сеченов томонидан очилган кашфиёт бўлиб, юқориги марказларнинг, хусусан к…

СЕКСУАЛЬНАЯ ПСИХОЛОГИЯ

жинсий психология. Бу фан ҳозирги буржуа психологиясининг бир тармоғи бўлиб, шахснин…

СЕКСУАЛЬНЫЕ ЧУВСТВА

жинсий эҳтиёж ва қизиқишнинг қондирилиши ёки қондирилмаслиги муносабати билан рўй бе…

СЕКСУАЛЬНОЕ ВЛЕЧЕНИЕ

С. м. икки жинснинг бир-бирига майл қўйиши, қўшилиши, кўпайиши билан боғлиқдир. С…

СЕКСУАЛЬНОСТЬ

шаҳвонийлик; жинсий ҳаётга ҳаддан ташқари ҳирс қўйишдан иборат салбий одат ёки хара…

СЕНСАЦИЯ

маълум бир ҳодиса, хабар муносабати билан жамоатчилик онгида ҳосил бўлган кучли таассу…

СЕНСИБИЛИЗАЦИЯ ОРГАНОВ ЧУВСТВ

маълум бир қўзғовчининг таъсир этиши натижасида сезги органлари сезгирлигининг ортиш…

СЕНСОМОТОРНАЯ КООРДИНАЦИЯ

фаолият процессида идрок ва турли ҳаракатларнинг бир-бирига уйғунлашуви, мослашуви, …

СЕНСОРНАЯ ЧУВСТВИТЕЛЬНОСТЬ

эмоционал сезгирликдан фарқ қилувчи кўрув, эшитув, ҳид, маза, мускул-ҳаракат каби сез…

СЕНСОРНАЯ КУЛЬТУРА

нарса ва ҳодисаларни режали, изчил, тўлиқ, аниқ ҳамда тез идрок қила билиш қобилияти,…

СЕНСОРНЫЙ ГОЛОД

бир хил, ўзгармас ҳаёт шароитида кўп вақт яшаш натижасида сезги, идрок ва тасаввур…

СЕНСОРНЫЙ УСЛОВНЫЙ РЕФЛЕКС

организмнинг шартли қўзғовчининг таъсирига сезгирликнинг ўзгариши билан жавоб қайта…

СЕНСОРНОЕ ВОСПИТАНИЕ

ақлий тарбиянинг сенсор процессларни (сезги, идрок, тасаввурларни) мақсадга мувофиқ рав…

СЕНСУАЛИЗМ

сезгиларнинг билишнинг бирдан бир манбаи эканлигини тан олувчи фалсафий оқим. Бироқ С. …

СЕНТИМЕНТАЛИЗМ

сенсор сезгирликдан фарқ қилувчи ҳаддан ташқари эмоционал сезгирлик, нарса ва ҳодисала…

СЕНТИМЕНТАЛЬНОСТЬ

ақл ва иродадан ҳам кўра ҳиссиётга ҳаддан ташқари берилувчанликдан иборат салбий хара…

СЕТЧАТКА ГЛАЗА

кўз соққасининг ёруғлик ва рангларни сезувчи ҳужайраларга, таёқчалар ва кўзчаларг…

СФИГМОГРАФ

пулс тўлқинларини ёзиб олувчи махсус прибор. С., айниқса эмоционал ҳолатларни нейропс…

ШАМАН

афсунгар; қаттиқ қўшиқ айтиш, ўйинга тушиш, чилдирма чалиш каби турли усуллар би…

ШАМАНСТВО

афсунгарлик (жодугарлик); арвоҳларга инсу-жинсларга, жин-париларга топинишдан ибо-

ШИРОТА ВООБРАЖЕНИЯ

хаёл процессида яратилган образларнинг тадбиқ қилиниши доираси билан белгиланадиган х…

ШИЗОФРЕНИЯ

шизофрения ақл, ҳиссиёт ва ироданинг пасайишидан иборат, аниқ сабаблари ҳали аниқланм…

ШКОЛЬНЫЙ ВОЗРАСТ

совет таълим-тарбияси системаси бўйича болаларнинг мактаб таълими вақтидаги ҳаёти ва …

ШОК

қаттиқ руҳий ёки жисмоний таъсирлардан зарба олиш натижасида организмнинг оғир лат ей…

СИГМАТИЗМ

с, з, с, ш, ж, ч товушларини нотўғри талаффуз қилишдан иборат нутқий камчилик., си…

СИГНАЛЬНЫЕ СИСТЕМЫ

организмга бирор воқеанинг содир бўлишидан сигнал (хабар) берувчи, яъни огоҳлантирувк…

СИГНАЛЬНОЕ ЗНАЧЕНИЕ УСЛОВНЫХ РЕФЛЕКСОВ

шартли рефлексларнинг сигнал аҳамияти

СИЛА НЕРВНЫХ ПРОЦЕССОВ

бош мия қобиғининг нерв ҳужайраларининг иш қобилияти чегараси билан сифатланадиган …

СИЛА НЕРВНОЙ СИСТЕМЫ

нерв системасининг нерв ҳужайраларидаги физиологик моддаларнинг запас миқдори билан ва ку…

СИЛА ВОЛИ

шахснинг ўз олдига қўйган мақсадининг аниқлиги, уни амалга ошириш учун интилиши, м…

СИМПАТИЧЕСКИЕ НЕРВЫ

орқа миянинг кўкрак ва бел қисмидан чиқадиган вегетатив нерв толалари. С. н. ички орг…

СИМПАТИЯ

бирор нарсага ёки шахсга нисбатан ички мойиллик, ишончдан иборат эмоционал ҳолат; м…

СИМУЛЯЦИЯ

атрофдагиларни алдаб ишонтириш учун ўзини сохта ҳолатга (мас., беморликка, ақлдан озг…

СИМВОЛИЗМ

сезгилар обектив воқеликдаги нарса ва ҳодисаларнинг акси, нусхаси эмас, балки улар ҳақид…

СИНЕСТЕЗИЯ

муайян қўзғовчининг маълум бир сезги органига таъсир қилиб, фақат шу сезги органи ук…

СИНТЕЗ

фикр обекти ҳисобланган нарса ва ҳодисаларнинг таркибий қисмлари, сифат ҳамда хусусиятл…