Hayot Foundation loyihasi
Oʻz
Terminologik

Ekologik izohli lugʻat

Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат

Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.

Узбекско-русско-английский экологический толковый словарь. Соединяет определения и три языка; подходит для образования, экологической политики и современных общественных тем.

Alifbo koʻrsatkichi

Barchasi a b d e f g h i j k l m n o p q r s t u v x y z o g oʻ gʻ sh ch
Halophytes

plants adapted to inhabitation on the salted grounds (tamarisk, soleros, etc.).

Hamjamoaning xususiy muhlati

muayyan uyushma (turkum)ga kiruvchi umri eng uzoq populyatsiyaning xususiy muhlatiga taxm…

Harakat

substansiya, energiya, axborotning fazoni yengib bir jugʻrofiy nuqtadan ikkinchisiga koʻc…

Harm to the environment or damage ecological

negative changes in the environmental conditions caused by anthropogenic activities as a …

Havo aylanishi tezligi

tashqi havo xona ichidagi havo bilan almashinishi tezligi.

Havoni ifloslantiruvchi

havoda mavjud boʻlgan va muayyan konsentratsiyada odamga, hayvonga, oʻsimliklarga yoki mo…

Havoning yuqori ifloslanish davri

odatda kuchsiz shamol va havo almashinishining yetarlicha boʻlmaganligi sababli havoda if…

Havza

suv ayirgʻich, ikki nishab, talveg va ularga izomorf boʻlgan litosfera qatlamining topolo…

Havzaviy yondashish

jugʻrofiy va ekologik izlanishlarda qoʻllaniladigan usullar yigʻindisi boʻlib, asosida ju…

Hayot

mohiyati oʻzini-oʻzi doimiy muvofiqlashtirish boʻlgan tabiat hodisasi, 1-navbatda bazaviy…

Hayot bosqichi

xom ashyo yoki tabiiy resurslarni olishdan uni oxirida atrof muhitga joylashtirishga qada…

Hayot bosqichini tahlil qilish (LCA)

mahsulot yoki buyumning butun hayoti davomida atrof-muhitga taʼsirini tahlil qilish. Bu m…

Hayot (inson hayoti) sifati

– inson faoliyatini aniqlaydigan barcha munosabatlar oʻlchamining tuzilishini bildiradi.

Hayotiy bosqich

– har bir organizmning paydo boʻlishidan to oʻlimiga qadar boʻlgan davr. Boʻlinish yoʻli …

Hayotiy makon

populyatsiyadagi bir individga toʻgʻri keladigan oʻrtacha maydon. Inson jamiyati uchun H.…

Hayotiy shakl

oʻsimlikning muhit sharoitlariga moslashganligini aks ettiruvchi tashqi qiyofasi (gabitus…

Hayotiylik

tirik mavjudotlar va tizimlarining ularni oʻrab turgan muhitdagi oʻzgarishlarga (buzilish…

Hayvonlar

odatda faol harakatga qodir geterotrof organizmlar guruhi (olami). Oʻsimliklardan farqli …

Hayvonot olami Hazard

The inherent capacity of a material (e.g. a chemical, a mixture of wastes, or a genetical…

Hazardous substance

Any matter that poses a threat to human health and/or the environment.

Hazardous waste

by-products of society that can pose a substantial hazard to a human health or the enviro…

Health of population

basic characteristics of a human commonality, its natural state reflecting individual ada…

Heat pollution

one of the types of physical pollution of the environment characterized by a periodic or …

Heavy metals

chemical elements (numbering more than 40) with atomic weight more than 50 atomic units. …

Heliotrophs Helobionts

species, living in swamp (sedge, frogs, etc.)

Hemerophil

species of living organisms expanding an areal owing to a human impact on the environment

Hemerophob

Species diminishing (or those that have already deleted) in result of the environmental i…

Hemotrophs (hemolythotrophs) Herbicides Herpetology

a part of zoology studying reptiles and amphibiouses.

Heterotrophs

microorganisms, animals, some plants and fungis feeding on ready organic matters, using, …

Hibernation

period of stupor or dream permitting animals to go through cold (winter H.) or dry (summe…

Holocene Homeostasis

state of internal dynamic balance of a natural system (organism), maintained by a regular…

Homeostasis of a landscape, ecosystem

а capacity of a landscape (ecosystem) to save in the basic features its structure and nat…

Homing

an instinct of home, capacity of any animal to come back to its habitat, nest, den, etc.,…

Hot lines

Telephone centers which provide free telephone calls. As a rule, hot lines are arranged b…

“Hot spot” atmospheric pollution

Term “hot spot” pollution may be used to describe a short-term pollution of high concentr…

Hudud ifloslanishini yoʻqotish

ifloslangan hudud yoki obyektni tozalash maqsadida oʻtkaziladigan tadbirlar. Tozalash tad…

Hududiy ekologik infratuzilma

davlat organlari, muassasalar, korxonalar, inshootlar, texnologik tizim, texnik vositalar…

Ҳудудни функционал теграларга ажратиш

hududni foydalanish turlariga muvofiq uchastkalarga boʻlish; shahar va turar-joy mavzelar…

Hududni muhandis-ekologik mintaqalarga ajratish

hududni atrof- muhitning holati va tabiiy resurslardan foydalanish imkoniyatlaridan kelib…

Hukm

taxminiy qonunbuzarning unga belgilangan qonunbuzarlikda aybdorligi yoki aybdor emasligi …

Humid climate

a wet climate of districts with dominance of precipitations over evaporability. In condit…

Humification

a process of formation of particular humus matters in result of transformation of organic…

Humus, humus substances

a total amount of all organic compounds that are in soil but are not contained in living …

Huntsmen

an official in the hunting economy, who inspects the observance of the rules on nature us…

Huquqiy jazolar

ayblanuvchi tabiatni muhofaza qilish talablariga rioya etmaganlikda aybdor deb topilganid…