Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз
Изоҳли

Изоҳли луғат

Ўзбек тилининг изоҳли луғати

Ўзбек тилининг изоҳли луғати, А. Мадвалиев, Д. Худайберганова (таҳрир остида), Тошкент, Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2022

Алифбо кўрсаткичи

заифлаштирилмоқ

Заифлаштирмоқ феълининг мажҳул нисбати.

заифлаштирмоқ

Заифлашмоқ феълининг орттирма нисбати.

заифлик

Кучсизлик, дармонсизлик.

заифона

Хотин-қизларга мўлжалланган, аёлларбоп.

зажигалка

Ўт олдирувчи асбоб.

закалат

Сотиб ёки буюртма орқали олинадиган нарса, бажариладиган иш учун олдиндан бериладиган…

закан

Намлик ёки захни қочириш учун ер, пайкал ўртасидан қазилган ариқ; зовур.

заказ

Буюртма.

заказчи

Буюртмачи.

закий

Зеҳни, ақли ўткир; доно, ақлли.

закийлик

Ақллилик, зийраклик; донолик.

зако

Ақл, зеҳн; зийраклик.

закот

Шариатга мувофиқ, пулдор, бадавлат мусулмоннинг ўзига қарашли мол-мулки ва даромадинин…

закотчи

Закот йиғувчи.

заковат

заковатли

Закий.

закуска

Яхна овқат, егулик; газак.

зал

Идора, корхона ва муассасаларда турли маросимлар (анжуман, йиғилиш, машғулот ва шу к…

залил

Хўрланган, ҳақоратланган, таҳқир қилинган.

залолат

Ҳақиқий эътиқоддан юз ўгириш; ёʻлдан озганлик, адашганлик; гумроҳлик.

залп

Бир неча тўп ёки милтиқлардан бир ёʻла, бараварига ўқ отиш.

залвор

Залвар.

залворли

Залварли.

зам Замахшарий

Абулқосим Маҳмуд аз-Замахшарий (1075-1144) — Ўрта Осиёлик аллома.

замазка

Тешик-ёриқларни, тирқишларни бекитиш учун ишлатиладиган ёпишқоқ қоришма.

замазкаламоқ

Замазка билан ямамоқ, тирқишларни беркитмоқ.

замазкаланмоқ

Замазкаламоқ феълининг мажҳул нисбати.

замазкалатмоқ

Замазкаламоқ феълининг орттирма нисбати.

замазкалаттирмоқ

Замазкалатмоқ феълининг орттирма нисбати.

замбар

Замбил.

замбарак

Узун стволли артиллерия қуроли; тўп (даврлар ўтиши билан шакли ўзгариб борган).

замбаракчи

Замбарак отувчи; тўпчи.

замбил

Ғишт, тупроқ, тош ва шу кабилар юкларни ташиш учун ишлатиладиган, икки параллел …

замбилбел

Замбил бел.

замбилчи

Замбил тўқувчи уста.

замбилғалтак

Замбилга ўхшатиб ясалган ва юк ташишда фойдаланиладиган, бир ғилдиракли икки даста…

замбилкаш

Замбилда юк ташувчи.

замбилламоқ

Замбил билан ташимоқ.

замбиялик

Замбияда яшовчи шахс, Замбия фуқароси.

замбуруғ

Таркибида хлорофилл бўлмайдиган, спора билан кўпаядиган, илдизсиз ва уруғсиз тубан ў…

замбуруғча

Замбуруғ сўзидан кичрайтириш шакли.

замин

Ер шари, Ер.

замин-замон

Жумлайи олам, бутун коинот.

заминдор

Ўрта Осиё хонликларида ва ўрта аср Ҳиндистонида: катта ер-сув эгаси.

замир

Туб моҳият, асл маъно, мазмун; асос.

замламоқ

Устига қўшмоқ, қалаштирмоқ.

замланмоқ

Замламоқ феълининг мажҳул нисбати.

замлатмоқ

Замламоқ феълининг орттирма нисбати.

замма

Араб тили ва ёзувида у унлиси ўрнида қўлланадиган, вергул шаклидаги белги.